11.1 Inleiding

Na een bespreking van de gevolgen van forumkeuze in het vorige hoofdstuk, volgt in dit hoofdstuk een behandeling van twee bijzondere 'gevolgen' : de derdenwerking en de werking ten behoeve van één van de partijen. Dit hoofdstuk begint in par. 11.2 met een bespreking van de vraag wat de werking van een forumkeuze tegenover derden is. Daarbij onderscheid ik twee categorieën. Ten eerste de forumkeuze die werkt ten gunste van derden. Bijv.: een verzekeraar en een verzekeringsnemer komen een forumkeuze overeen ten gunste van de verzekerde. Ten tweede omvat deze paragraaf een bespreking van de gevolgen van een forumkeuze ten laste van een derde. Dat speelt met name bij cognossementen die worden overgedragen en waarin een forumkeuze is opgenomen. De vraag is dan in hoeverre de derde cognossementshouder aan de forumkeuze is gebonden.

Het onderwerp van par. 11.3 is de eenzijdige, ook wel genoemd asymmetrische,1 forumkeuze zoals voorzien in art. 17 lid 4 Verdrag en tot 15 oktober 2005 in art. 8 lid 3 sub a Rv.2 Het karakteristieke van deze forumkeuze is dat derogatie slechts plaatsvindt jegens één van de partijen. Daarom noem ik deze forumkeuze dan ook een 'eenzijdige forumkeuze', omdat de derogatie slechts eenzijdig werkt. Ook onder art. 23 EEX-V° en art. 8 Rv is een eenzijdige forumkeuze mogelijk op grond van het beginsel van partijautonomie, zodat een eenzijdige forumkeuze ook onder deze bepalingen zich kan voordoen.