Rb. Arnhem, 10-05-2012, nr. AWB 11/2843

Verweerder heeft aan eiseres een naheffingsaanslag overdrachtsbelasting (aanslagnummer [000]) opgelegd van € 6.300. Tevens is bij beschikking € 194 aan heffingsrente in rekening gebracht.

Verweerder heeft bij uitspraak op bezwaar van 20 juni 2011 de naheffingsaanslag en de beschikking heffingsrente gehandhaafd.

Eiseres heeft daartegen bij brief van 21 juli 2011, ontvangen door de rechtbank op 22 juli 2011, beroep ingesteld.

Verweerder heeft de op de zaak betrekking hebbende stukken overgelegd en een verweerschrift ingediend.

Verweerder heeft vóór de zitting nadere stukken ingediend. Deze stukken zijn in afschrift verstrekt aan eiseres.

Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 25 april 2012 te Arnhem. Namens eiseres is daar verschenen haar gemachtigde, mr. [gemachtigde]. Namens verweerder zijn verschenen mr. [gemachtigde] en [A].

De zaak is ter zitting gelijktijdig behandeld met de zaak van [B] (hierna: de heer [B]) met het registratienummer AWB 11/2841.

Bij notariële akte van 15 april 2004 heeft de heer [B] het appartementsrecht van de bovenwoning aan de [A-straat 1] te [Z] gekocht. In deze akte heeft de heer [B] tevens een zakelijk recht van vruchtgebruik gevestigd op het appartementsrecht van deze bovenwoning ten behoeve van eiseres. De koopsom van het recht van vruchtgebruik was

€ 107.250 en is door eiseres voldaan door verrekening. Ten aanzien van het recht van vruchtgebruik zijn de heer [B] (in de akte aangeduid als koper) en eiseres onder meer het volgende overeengekomen:

‘ (…)

Artikel 11

Koper garandeert mevrouw [X] voornoemd, indien zij zulks te kennen geeft zijn onvoorwaardelijke medewerking te verlenen, het bij deze akte verleende vruchtgebruik op basis van zaaksvervanging te verlenen op het appartementsrecht, plaatselijk bekend als [A-straat 2] te (...) [Z].

(…)’

Bij notariële akte van 30 oktober 2009 met de titel ‘akte van afstand en vestiging vruchtgebruik bij wege van zaaksvervanging’ heeft de heer [B] ten behoeve van eiseres een zakelijk recht van vruchtgebruik gevestigd op het appartementsrecht van de benedenwoning aan de [A-straat 2] te [Z]. Als tegenprestatie heeft eiseres afstand gedaan van het zakelijk recht van vruchtgebruik op het appartementsrecht van de bovenwoning [A-straat 1] te [Z]. In de akte is ervan uitgegaan dat het recht van vruchtgebruik van [A-straat 2] bij wege van zaaksvervanging is verkregen.

Bij notariële akte van eveneens 30 oktober 2009 heeft de heer [B] de bloot eigendom van het appartementsrecht van de benedenwoning aan de [A-straat 2] te [Z] aan eiseres geleverd.

Het recht van vruchtgebruik op het appartementsrecht [A-straat 1] heeft een waarde van € 105.000. Het recht van vruchtgebruik op het appartementsrecht [A-straat 2] heeft een waarde van € 106.500. Overdrachtsbelasting is voldaan over het verschil in waarde tussen beide rechten van vruchtgebruik.

Verweerder heeft aan de heer [B] een naheffingsaanslag overdrachtsbelasting opgelegd in verband met de afstand van eiseres van haar recht van vruchtgebruik op het appartementsrecht van de bovenwoning [A-straat 1] te [Z]. Deze naheffingsaanslag is als volgt berekend:

Daarnaast heeft verweerder ter zake van de verkrijging van het recht van vruchtgebruik op het appartementsrecht [A-straat 2] aan eiseres een naheffingsaanslag overdrachtsbelasting opgelegd van eveneens € 6.300. Deze is als volgt berekend:

In geschil is of verweerder de naheffingsaanslag overdrachtsbelasting terecht en naar het juiste bedrag heeft opgelegd.

Ingevolge artikel 2, eerste lid, van de Wet op belastingen van rechtsverkeer (hierna: Wet BRV) wordt onder de naam ‘overdrachtsbelasting’ een belasting geheven ter zake van de verkrijging van in Nederland gelegen onroerende zaken of van rechten waaraan deze zijn onderworpen. Eiseres heeft een recht van vruchtgebruik op een onroerende zaak verkregen en is op grond daarvan onderworpen aan de heffing van overdrachtbelasting.

Voor wat betreft de maatstaf van heffing heeft eiseres zich beroepen op artikel 9, tweede lid, van de Wet BRV. Hierin is bepaald dat indien afstand wordt gedaan van een beperkt recht tegen de verkrijging van een nieuw beperkt recht, de belasting wordt berekend over het verschil in waarde tussen de beperkte rechten. Naar het oordeel van de rechtbank kan in het onderhavige geval artikel 9, tweede lid, van de Wet BRV echter geen toepassing vinden. In dit geval in geen sprake van afstand van een beperkt recht tegen een nieuw beperkt recht in de zin van het tweede lid omdat eiseres een beperkt recht heeft verkregen op een andere onroerende zaak. Dit onderdeel vindt bevestiging in de wetsgeschiedenis waarin is vermeld dat artikel 9, tweede lid, van de Wet BRV alleen van toepassing is in gevallen waarin afstand wordt gedaan van een zakelijk recht op een onroerend goed tegen verkrijging van een ander zakelijk recht op hetzelfde goed (Zie MvT, Kamerstukken 10.560, nr. 3).

Heffing van overdrachtsbelasting vindt dan plaats op grond van de hoofdregel van artikel 9, eerste lid, van de Wet BRV. Hierin is voor zover van belang bepaald dat de belasting wordt berekend over de waarde van het recht waaraan de onroerende zaak is onderworpen. Niet in geschil is dat deze waarde € 106.500 bedraagt.

Met betrekking tot de stelling van eiseres dat sprake is van zaaksvervanging in de zin van artikel 3:213 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) (zaaksvervanging bij vruchtgebruik), overweegt de rechtbank als volgt. Voor de heffing van overdrachtsbelasting is uitsluitend de Wet BRV van belang. Een verwijzing naar 3:213 van het BW is hierin niet opgenomen, zodat ook indien sprake zou zijn van zaaksvervanging, dit niet van invloed is op de aan eiseres opgelegde naheffingsaanslag. De rechtbank zal de beantwoording van deze vraag dan ook in het midden laten.

Gelet op het vorenoverwogene dient het beroep tegen de naheffingsaanslag overdrachtsbelasting ongegrond te worden verklaard.

Nu eiseres geen afzonderlijke beroepsgronden tegen de in rekening gebrachte heffingsrente heeft aangevoerd, dient ook het beroep inzake de beschikking heffingsrente ongegrond te worden verklaard.

De rechtbank ziet geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M.C.G.J. van Well, voorzitter, mr. F.M. Smit en mr. A.M.F. Geerling, rechters, in tegenwoordigheid van drs. R.P.M. Lemmen, griffier.

De griffier, De voorzitter,

Uitgesproken in het openbaar op: 10 mei 2012

Afschrift aangetekend verzonden aan partijen op:

Rechtsmiddel

Tegen deze uitspraak kunnen partijen binnen zes weken na de verzenddatum hoger beroep instellen bij het gerechtshof te Arnhem (belastingkamer), Postbus 9030, 6800 EM Arnhem.

Bij het instellen van hoger beroep dient het volgende in acht te worden genomen: