Rb. Midden-Nederland, 19-03-2013, nr. 16-995031-11

Het onderzoek ter terechtzitting heeft plaatsgevonden op 6 maart 2013. De verdachte is in persoon verschenen en heeft zich ter terechtzitting laten bijstaan door mr. H.K. ter Brake, advocaat te Hoorn.

De rechtbank heeft kennisgenomen van de vordering van de officier van justitie en van hetgeen verdachte en de raadsman naar voren hebben gebracht.

De tenlastelegging is als bijlage aan dit vonnis gehecht. De tenlastelegging is gewijzigd overeenkomstig artikel 313 van het Wetboek van Strafvordering.

De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte:

Feit 1: leiding, dan wel opdracht heeft gegeven aan CAV Agrotheek om in strijd met de Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa procescertificaat voor tanksanering HBO/Diesel te handelen.

Feit 2: leiding, dan wel opdracht heeft gegeven aan CAV Agrotheek om valselijk opgemaakte tanksaneringscertificaten te doen gebruiken.

Feit 3: leiding, dan wel opdracht heeft geven aan CAV Agrotheek om strijd met de Wet Milieubeheer olietanks te saneren dan wel te reinigen.

Feit 4: leiding, dan wel opdracht heeft gegeven aan CAV Agrotheek om in strijd met de Wet Milieubeheer te bemiddelen bij het beheer van bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft bepleit dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in haar vervolging, omdat door een daartoe bevoegd te achten opsporingsfunctionaris de toezegging is gedaan of de bindende verwachting is gewekt dat geen strafvervolging zou worden ingesteld tegen verdachte.

Naar aanleiding van de doorzoeking bij CAV Agrotheek d.d. 26 oktober 2010 heeft de vertegenwoordiger van CAV Agrotheek in december 2010 contact opgenomen met de heer R.M. van der Zee (hierna: Van der Zee), brigadier van politie. Tijdens dit telefoongesprek is de vraag aan de orde geweest of CAV Agrotheek op de oude voet verder kon werken met medeverdachte Wenau Transport & Cleaning B.V. (hierna: Wenau) en ook Damco Installatie B.V. (hierna: Damco). Van der Zee heeft duidelijk te kennen gegeven dat verdachte als administratieve tussenschakel geen verdachte was en dat op de oude voet doorgewerkt kon worden. Aan deze mededeling mocht verdachte, aldus de raadsman, het vertrouwen ontlenen dat hij niet strafrechtelijk vervolgd zou worden.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft aangevoerd dat hetgeen brigadier Van der Zee gezegd zou hebben in december 2010 niet relevant is. Op het moment dat de zoeking bij CAV Agrotheek plaatsvond op 26 oktober 2010 waren CAV Agrotheek en verdachte al als verdachten aangemerkt.

Daarbij heeft CAV Agrotheek na de zoeking een wijziging in het traject aangebracht door werkzaamheden bij de sanering bij Damko weg te halen. In december 2010 was er geen sprake van dezelfde situatie en werkwijze als in de tenlastegelegde periode. De verdenking ziet immers op handeling gepleegd tot 1 maart 2010.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank heeft kennis genomen van de standpunten van de verdediging en de officier van justitie en overweegt het volgende:

Enkele maanden na de doorzoeking bij CAV Agrotheek op 26 oktober 2010 zou door brigadier Van der Zee de mededeling zijn gedaan dat verdachte niet strafrechtelijk vervolgd zou worden. Een bij een verdachte op grond van een mededeling van een politieagent opgewekt vertrouwen dat tegen hem in een bepaalde zaak geen vervolging zal worden ingesteld, zal alleen kunnen leiden tot niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie indien dat vertrouwen in de gegeven omstandigheden gerechtvaardigd was. Zoals hiervoor uiteengezet had het gesprek tussen Van der Zee en de vertegenwoordigen van CAV Agrotheek betrekking op een werkwijze die na de doorzoeking was aangepast en derhalve niet op de periode die thans ten laste is gelegd. Reeds om die reden mocht verdachte niet vertrouwen op die mededeling. Het verweer van de raadsman wordt verworpen.

De rechtbank is van oordeel dat de officier van justitie ontvankelijk is in haar vervolging.

Overigens heeft de rechtbank geconstateerd dat de dagvaarding geldig is, dat zij bevoegd is tot kennisneming van de zaak en dat er geen redenen zijn voor schorsing van de vervolging.

Alvorens de rechtbank in zal gaan op de aan verdachte ten laste gelegde feiten, slaat de rechtbank acht op de inhoud van de regelgeving, zoals in onderhavige zaak aan de orde.

Bemiddelen in de zin van de Wet milieubeheer

Op grond van artikel 10.55, eerste lid en onder c van de Wet Milieubeheer is het verboden ten behoeve van anderen te bemiddelen bij het beheer van bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen, zonder vermelding als respectievelijk vervoerder, handelaar of bemiddelaar op de lijst van vervoerders, handelaars en bemiddelaars.

Opzet

De rechtbank overweegt dat overtreding van artikel 10.55, eerste lid en onder c van de Wet milieubeheer op grond van artikel 2 van de Wet op de economische delicten (in verbinding met artikel 1a van die wet) een misdrijf is als deze opzettelijk is begaan. Voor een bewezenverklaring van het opzet, is voldoende als vast wordt gesteld dat de dader van het delict willens en wetens heeft gehandeld of nagelaten, zoals in de (straf)bepaling omschreven.

Bewijsoverwegingen ten aanzien van het ten laste gelegde feit

Ten aanzien van het opzet

De rechtbank is van oordeel dat uit de bewijsmiddelen, zoals opgenomen onder paragraaf 4.3.2 volgt dat verdachte namens CAV Agrotheek ten behoeve van haar klanten heeft bemiddeld bij het vernieuwen van (olie)tanks. CAV Agrotheek was hiertoe niet bevoegd.

Gelet op artikel 2 van de Wet op de economische delicten is het voor een bewezenverklaring van het opzet voldoende dat wordt vastgesteld dat de dader van het delict willens en wetens heeft gehandeld, overeenkomstig hetgeen in de strafbepaling is verwoord.

Nu verdachte heeft verklaard dat hij het initiatief heeft genomen om aan klanten van CAV Agrotheek een dienst aan te bieden, waarvan het plaatsen van een nieuwe tank en het saneren van een oude tank was uitbesteed aan Damko en Wenau en verdachte daartoe ook de opdrachten verstrekte aan Wenau en Damko, is daarmee het opzet een gegeven.

Het verweer van de raadsman dat verdachte onopzettelijk heeft gehandeld, wordt verworpen. Daarmee is ook het verweer verworpen dat bij verdachte sprake is van afwezigheid van alle schuld. Gelet op het voorgaande en de door de verdediging voorgelezen verklaring van Otto Smid ziet de rechtbank geen aanleiding de heer Smid alsnog als getuige met betrekking tot dit feit alsnog te horen.

Het feitelijk leidinggeven

Voor de beoordeling van de vraag of verdachte feitelijk leiding dan wel opdracht heeft gegeven aan het aan hem als zodanig ten laste gelegde feit, neemt de rechtbank de door de Hoge Raad benoemde criteria als uitgangspunt.

Uit die criteria volgt dat eerst een antwoord dient te worden gegeven op de vraag of CAV Agrotheek in strijd met artikel 10.55, eerste lid en onder c van de Wet milieubeheer heeft gehandeld. Naar het oordeel van de rechtbank is daarvan, gelet op bovenstaande bewijsmiddelen en overwegingen, sprake.

Vervolgens is de vraag aan de orde of kan worden bewezen dat verdachte aan deze gedragingen van CAV Agrotheek feitelijk leiding dan wel opdracht heeft gegeven. Daarvan is sprake indien:

a. hij maatregelen ter voorkoming van die gedraging achterwege heeft gelaten, hoewel hij daartoe bevoegd en redelijkerwijs gehouden was en hijb. bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat die gedraging zich zou voordoen, zodat hij die gedraging opzettelijk heeft bevorderd.

Verdachte heeft verklaard dat hij het initiatief heeft genomen voor Aktie Tankslag en daartoe de bedrijven Wenau en Damko heeft benaderd. Vervolgens heeft verdachte de klanten van CAV Agrotheek benaderd en hen op de hoogte gesteld van de mogelijkheid via CAV Agrotheek een oude tank te saneren en een nieuwe tank te laten plaatsen.

Nadat verdachte met de partijen Wenau en Damko om de tafel had gezeten heeft hij de bestuurder van CAV Agrotheek, de heer J.A.A. de Schutter (hierna: De Schutter) hiervan op de hoogte gebracht. De Schutter heeft zich, aldus verdachte, niet bemoeit met de keuze van de samenwerkende partijen. Gelet op deze verklaring van verdachte, in samenhang met genoemde bewijsmiddelen, leidt de rechtbank af dat verdachte in de praktijk de leiding en verantwoording had over Aktie Tankslag. Verdachte trad op als aanspreekpunt voor de ondernemers en gaf de opdrachten door aan Wenau en Damko wanneer een tank gesaneerd moest worden en een nieuwe tank geplaatst moest worden.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verdachte, gezien het vorenstaande, door zijn handelen niet alleen geen maatregelen genomen ter voorkoming van de verboden gedragingen van de rechtspersoon, maar deze gedragingen ook bevorderd. De rechtbank zal verdachte dan ook veroordelen voor het feitelijk leidinggeven aan het bemiddelen bij het beheer van bedrijfsafvalstoffen zonder vermelding als bemiddellaar op de daartoe vereiste lijst.

De bewezenverklaring

De rechtbank acht op grond van hetgeen hiervoor is vastgesteld en overwogen wettig en overtuigend bewezen dat

4.

CAV Agrotheek B.V. op tijdstippen in de periode van 01 januari 2008 tot en met 01 maart 2010in Nederland, ten behoeve van anderen heeft bemiddeld bij het beheer van bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen, zonder vermelding als bemiddelaar op de lijst van vervoerders, handelaars en bemiddelaar,

zulks terwijl verdachte aan deze gedragingen feitelijk leiding heeft gegeven.

De rechtbank acht niet bewezen hetgeen meer of anders is ten laste gelegd. Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken.

Voor zover in het bewezen verklaarde deel van de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. De verdachte is daardoor niet in zijn verdediging geschaad.

De strafbaarheid van het feit

Er zijn geen feiten of omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het feit uitsluiten.

Het bewezenverklaarde levert het navolgende strafbare feit op.

Feit 4: Opzettelijk begaan van een overtreding van voorschriften gesteld bij artikel 10.55 van de Wet milieubeheer, terwijl verdachte tot dit feit feitelijk leiding heeft gegeven.

De strafbaarheid van verdachte

Verdachte is strafbaar, omdat niet is gebleken van een omstandigheid die zijn strafbaarheid uitsluit.

De vordering van de officier van justitie

De officier van justitie heeft op grond van hetgeen zij bewezen heeft geacht gevorderd aan verdachte op te leggen een geldboete van € 1.200,00 subsidiair 22 dagen vervangende hechtenis.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft geen verweer ten aanzien van de strafmaat gevoerd.

Het oordeel van de rechtbank

Bij het bepalen van de op te leggen straf heeft de rechtbank rekening gehouden met de ernst van de feiten, de omstandigheden waaronder deze zijn begaan en de persoon van de verdachte.

Verdachte is als medewerker van CAV Agrotheek de initiatiefnemer geweest van de Aktie Tankslag. Het doel van Aktie Tankslag was het aanbieden van een all-in pakket voor ondernemers c.q. klanten van CAV Agrotheek die op basis van nieuwe milieuregelgeving hun oude tank diende te vervangen. Op zichzelf was deze actie bedoeld om de ondernemers in de regio tegemoet te komen. De rechtbank ziet geen aanleiding dit anders te zien. Voor de rechtbank is duidelijk dat de Aktie Tankslag niet in het leven was geroepen om doelbewust de geldende wet- en regelgeving te overtreden om zo enig financieel gewin te behalen. Echter, bij de uitvoering van Aktie Tankslag heeft verdachte als zijnde feitelijk leidinggever van CAV Agrotheek de Wet milieubeheer overtreden in die zin dat hij als bemiddellaar heeft opgetreden, terwijl CAV Agrotheek daartoe niet gecertificeerd was. Dit neemt de rechtbank verdachte kwalijk.

Ten voordele van verdachte houdt de rechtbank rekening met de gedateerdheid van het feit.

Bij het bepalen van de op te leggen straf heeft de rechtbank voorts rekening gehouden met het blanco strafblad van verdachte d.d. 11 januari 2013.

De eis van de officier van justitie is in het licht van hetgeen voor soortgelijke feiten wordt opgelegd alleszins te begrijpen. De geëiste geldboete is voorts in een eerder stadium als transactie aangeboden aan verdachte. Echter, gelet op de gedateerdheid van de feiten en gedeeltelijke vrijspraak ziet de rechtbank aanleiding af te wijken van de straf zoals door de officier van justitie geëist. De rechtbank acht een geheel voorwaardelijke geldboete passend en geboden en zal daartoe beslissen.

De beslissing berust op de artikelen 14a, 14b, 14c, 23, 24, 24c en 47 van het Wetboek van Strafrecht en de artikelen 1a, 2 en 6 van de Wet op de economische delicten, alsmede artikel 10.55 van de Wet milieubeheer, zoals deze artikelen luidden ten tijde van het bewezen verklaarde.

De rechtbank:

Voorvragen

- verklaart de officier van justitie ontvankelijk in de vervolging van verdachte;

Vrijspraak

- spreekt verdachte vrij van de onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde feiten;

Bewezenverklaring

Strafbaarheid

- verklaart dat het bewezen verklaarde het volgende strafbare feit oplevert:

Feit 4: Opzettelijk begaan van een overtreding van voorschriften gesteld bij artikel 10.55 van de Wet milieubeheer, terwijl verdachte tot dit feit feitelijk leiding heeft gegeven.

- verklaart verdachte strafbaar;

Strafoplegging

Dit vonnis is gewezen door mr. J. Ebbens, voorzitter, mrs. N.E.M. Kranenbroek en Y.A.T. Kruijer, rechters, in tegenwoordigheid van mr. L.P. Stapel, griffier, en is uitgesproken ter openbare terechtzitting op 20 maart 2013.

Mr. Y.A.T. Kruijer is niet in de gelegenheid dit vonnis mee te ondertekenen.

BIJLAGE I: De tenlastelegging

1.

CAV Agrotheek B.V. op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van

01 januari 2008 tot en met 01 maart 2010, (onder meer) te Middenmeer en/of

Winkel en/of Anna Paulowna en/of Harmelen, althans in Nederland, tezamen en

in vereniging met (een) ander(en), althans alleen, (telkens) al dan niet

opzettelijk, werkzaamheden heeft uitgevoerd in strijd met het daarvoor

geldende normdocument, immers heeft/hebben verdachte en/of haar mededader(s)

(bovengrondse) olietanks gesaneerd in strijd met de Beoordelingsrichtlijn

voor het Kiwa procescertificaat voor Tanksanering HBO/Diesel (K902/03) en/of

de daarbij behorende wijzigingsbladen d.d. 01 juni 2003 en 17 maart 2008, door

bij de sanering van de (bovengrondse) olietank(s):

in strijd met de aanvullende voorschriften van het wijzigingsblad d.d. 17 maart 2008 voorafgaand aan de tanksaneringen geen toestemming van het bevoegd gezag te verkrijgen om tot haar werkwijze over te gaan en/of deze werkwijze niet (telkens) te melden en/of zich (telkens) vooraf geen oordeel te vormen over de bijzondere risico’s bij het verwijderen van de tank(s) en/of niet (telkens) (een) eindcontrole(s) uit te voeren en/of (telkens) de tanks niet samen te brengen op een verzamelplaats die voldoet aan in dit Wijzigingsblad opgenomen voorschriften;

in strijd met voorschrift 2.1.1 (telkens) niet als ingangscontrole een

bodemonderzoek uit te voeren;

en/of

in strijd met voorschrift 2.1.3 voor aanvang van de tanksaneringswerkzaamheden

(telkens) geen zintuiglijk bodemonderzoek te verrichten;

zulks terwijl verdachte aan deze gedraging(en) feitelijk leiding heeft gegeven

en/of daartoe opdracht heeft gegeven;

(strafbaarstelling: art. 18 Besluit bodemkwaliteit jo art. 11.2 Wet

milieubeheer jo art. 1a, 2 en 6 Wet op de economische delicten)

art 18 lid 1 Besluit bodemkwaliteit

2.

CAV Agrotheek B.V. op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van

01 januari 2008 tot en met 01 maart 2010, te Heerenveen en/of Oudewater en/of

Middenmeer en/of Winkel en/of Anna Paulowna en/of Harmelen, althans in

Nederland, tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen,

opzettelijk gebruik heeft gemaakt van valse of vervalste geschriften, als ware

het echt en onvervalst, te weten:

- een tanksaneringscertificaat nr. 090700699.02, datum uitvoering 01-07-2009

t.b.v. A.C. Klok te Middenmeer; en/of

- een tanksaneringscertificaat nr. 090900376.02, datum uitvoering 10-09-2009

t.b.v. G. de Vries te Winkel; en/of

- een tanksaneringscertificaat nr. 090900370.02, datum uitvoering 10-09-2009

t.b.v. Doppenberg te Anna Paulowna; en/of

- een tanksaneringscertificaat nr. 100100884.02, datum uitvoering 19-01-2010

t.b.v. Damko Installatie BV te Montfoort;

dan wel opzettelijk deze geschriften heeft afgeleverd of voorhanden heeft

gehad, terwijl zij wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat dit geschrift

bestemd was voor zodanig gebruik,

bestaande de valsheid eruit dat telkens op deze certificaten vermeld is dat

het wettelijk bodemonderzoek zintuiglijk is uitgevoerd door Wenau, terwijl dit

onderzoek niet heeft plaatsgevonden,

bestaande het gebruik eruit dat deze tankcertificaten aan de eigenaars van de

olietanks werden afgegeven als bewijs dat de tank op milieu-hygiënische wijze

conform de regelgeving is gesaneerd, terwijl dat niet het geval is;

zulks terwijl verdachte aan deze gedraging(en) feitelijk leiding heeft gegeven

en/of daartoe opdracht heeft gegeven;

art 225 lid 2 Wetboek van Strafrecht

3.

CAV Agrotheek B.V. op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van

01 januari 2008 tot en met 01 maart 2010 (onder meer) te Oudewater en/of

Middenmeer en/of Winkel en/of Anna Paulowna en/of Harmelen, althans in

Nederland, tezamen en in vereniging met (een) ander(en), althans alleen, al

dan niet opzettelijk, bedrijfsmatig of in een omvang of op een wijze alsof

deze bedrijfsmatig was, handelingen heeft verricht met betrekking tot

afvalstoffen, terwijl daardoor, naar zij wist of redelijkerwijs had kunnen

weten, nadelige gevolgen voor het milieu ontstonden of konden ontstaan,

immers heeft/hebben verdachte en/of haar mededader(s) (telkens):

- ( bovengrondse) olietanks verwijderd zonder voorafgaand bodemonderzoek uit te

voeren;

en/of

- ( bovengrondse) olietanks verwijderd zonder zich daarbij te houden aan de

voorgeschreven werkwijze(n) en/of de milieu-hygiënische regels daarin niet

of onvoldoende nageleefd;

en/of

- ( bovengrondse) olietanks gereinigd op een terrein dat daarvoor niet vergund

was;

zulks terwijl verdachte aan deze gedraging(en) feitelijk leiding heeft gegeven

en/of daartoe opdracht heeft gegeven;

(strafbaarstelling: art. 10.1 lid 3 Wet milieubeheer jo art. 1a, 2 en 6 Wet op

de economische delicten)

art 10.1 lid 3 Wet milieubeheer

4.

CAV Agrotheek B.V. op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode van

01 januari 2008 tot en met 01 maart 2010 (onder meer) te Slootdorp en/of

Oudewater en/of Heerenveen en/of Middenmeer en/of Winkel en/of Anna Paulowna

en/of Harmelen, althans in Nederland, ten behoeve van anderen heeft bemiddeld

bij het beheer van bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen, zonder

vermelding als respectievelijke vervoerder, handelaar of bemiddelaar op de

lijst van vervoerders, handelaars en bemiddelaar,

zulks terwijl verdachte aan deze gedraging(en) feitelijk leiding heeft gegeven

en/of daartoe opdracht heeft gegeven;

art 10.55 lid 1 ahf/ond c Wet milieubeheer