1.6 Gereglementeerde beroepen

Ter afsluiting van dit hoofdstuk zal ik uitwerken waarom het accountantsberoep een gereglementeerd beroep is. Dit is onder andere relevant voor de opzet van hoofdstuk 3, waar ik een onderscheid hanteer tussen beroepsbeoefenaren en gereglementeerde beroepsbeoefenaren.

Zoals in paragraaf 1.1 al opgemerkt, is een accountant een vrije beroepsbeoefenaar. Volgens Van den Akker zijn vrije beroepsbeoefenaren degenen die zelfstandig werkzaamheden verrichten gericht op een prestatie van (min of meer) intellectuele aard.1

Binnen de categorie vrij beroep moet een subcategorie worden onderscheiden, te weten ‘het gereglementeerde beroep’.3 Gereglementeerde beroepen zijn beroepen waarbij de toegang tot de beroepsgroep wordt beperkt door eisen aan opleiding en/of toelating door beroepsorganisaties. Vaak bestaat er daarnaast regelgeving omtrent de wijze van beroepsuitoefening en zijn er sancties bij gebrekkige beroepsuitoefening die uiteindelijk kunnen leiden tot ontzetting uit het beroep.4 Het begrip gereglementeerd beroep heeft primair betrekking op individueel uitgeoefende beroepen.

Tjong Tjin Tai spreekt met betrekking tot gereglementeerde beroepen over beroepen waarbij een bijzondere mate van vertrouwen in een bepaalde beroepsgroep aanwezig is. In dat verband is zijns inziens sprake van een institutie, die de zorg over een bepaald algemeen of maatschappelijk belang toevertrouwd heeft gekregen. In die institutie heeft het vertrouwen in de beroepsgroep bestendige maatschappelijke erkenning gekregen.5

Tot de gereglementeerde beroepen behoren de zogenaamde vrije beroepen, zoals arts, advocaat, notaris en accountant. Van den Akker noemt dit beroepsbeoefenaren met een specifieke wettelijke taak. Over deze specifieke wettelijke taak merkt zij op dat de wetgever het inschakelen van een bepaalde beroepsbeoefenaar soms verplicht heeft voorgeschreven.6 In dat geval vormen bepaalde wettelijk opgedragen taken veelal zijn kernactiviteit. De wettelijk opgedragen taak gaat vaak gepaard met een monopoliepositie op dat specifieke terrein.

Met betrekking tot de accountant heb ik in het voorgaande reeds laten zien dat de toegang tot het beroep van accountant beperkt is. In het hiernavolgende hoofdstuk zal ik laten zien dat daarnaast veel additionele wet- en regelgeving van toepassing is, inclusief sanctionering bij gebrekkige beroepsuitoefening. Daarbij dient gedacht te worden aan de Wab, Wta en Wtra. Dit alles maakt het beroep van accountant een gereglementeerd beroep.