Hof Amsterdam, 23-02-2023, nr. 23-002785-21

Standpunten Openbaar Ministerie en verdediging

Het Openbaar Ministerie heeft zich op het standpunt gesteld dat het ten laste gelegde medeplegen van de moord op [slachtoffer] wettig en overtuigend bewezen is.

De verdediging heeft integrale vrijspraak bepleit. De daartoe aangevoerde verweren en ingenomen standpunten zullen hierna bij de bespreking van de feiten en omstandigheden aan bod komen.

Oordeel van het hof

Vormverzuim in het voorbereidend onderzoek

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat sprake is van een vormverzuim in het voorbereidend onderzoek. Onder verwijzing naar het Prokuratuur-arrest (ECLI:EU:C:2021:152)

van het Hof van Justitie van de Europese Unie (Hof van Justitie) heeft zij aangevoerd dat verkeers- en locatiegegevens van de telefoonnummers #0054 en #7859 (door de politie toegeschreven aan de verdachte) zijn verkregen zonder voorafgaande toetsing door een rechterlijke instantie of een onafhankelijke bestuurlijke entiteit. Uit het onderzoek is gekomen dat de verdachte er een “bijslaap” op na zou houden en het vraagt niet al te veel voorstellingsvermogen dat de moeder van zijn kinderen hierdoor onaangenaam getroffen zal zijn. De verdediging heeft gewezen op het belang van het naleven van formele voorschriften. Er is sprake van een ernstige schending van artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en fundamentele vrijheden (EVRM), waarbij tevens het recht op een eerlijk proces wordt aangetast. Er stond de verdachte geen enkel middel ter beschikking om bezwaar te maken tegen deze onrechtmatige informatievergaring en inbreuk op zijn privacy. Verzocht wordt “alle telecomdata” (het hof begrijpt: de verkeers-en locatiegegevens van #0054 en #7859) uit te sluiten van het bewijs.

Het Openbaar Ministerie heeft zich op het standpunt dat weliswaar sprake is van een vormverzuim, maar dat kan worden volstaan met constatering van het vormverzuim.

Het hof overweegt als volgt.

In het onderzoek Pulheim zijn verkeers- en locatiegegevens gevorderd door de officier van justitie in de zin van artikel 126n lid 1 Sv. Met het daarna door het Hof van Justitie gewezen Prokuratuur-arrest is echter gebleken dat deze verkrijgingswijze strijdig is met Unierecht, als toepassing van deze bevoegdheid met zich brengt dat sprake is van een ernstige inmenging in het recht op bescherming van het privéleven. De toegang tot verkeers- en locatiegegevens dient in dat geval namelijk te worden onderworpen aan een voorafgaande toetsing door een rechterlijke instantie of door een onafhankelijke bestuurlijke entiteit.

In zijn arrest van 5 april 2022 is de Hoge Raad ingegaan op de betekenis en gevolgen van deze rechtspraak van het Hof van Justitie voor de toepassing van strafvorderlijke bevoegdheden (ECLI:NL:HR:2022:475). Indien de officier van justitie verkeers- en locatiegegevens wil verkrijgen die méér omvatten dan enkel identificerende gegevens, is – behalve in spoedeisende gevallen – een voorafgaande schriftelijke machtiging van de rechter-commissaris vereist.

Het hof constateert dat de in het onderzoek Pulheim gevorderde verkeers- en locatiegegevens zijn verkregen zonder voorafgaande machtiging van de rechter-commissaris, hetgeen niet in overeenstemming is met het Unierecht. Daarmee is sprake van een vormverzuim in het voorbereidend onderzoek in de zin van artikel 359a Sv.

Met die constatering rijst de vraag of aan het vormverzuim een rechtsgevolg dient te worden verbonden en, zo ja, welk rechtsgevolg. Bij de beantwoording daarvan houdt het hof rekening met het belang dat het geschonden voorschrift dient, de ernst van het verzuim en het nadeel dat daarmee wordt veroorzaakt.

Het belang dat met het geschonden voorschrift wordt gediend is de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de zin van artikel 8 EVRM van de gebruiker van telecommunicatie. In de rechtspraak van de Hoge Raad is het uitgangspunt dat het rechtsgevolg bewijsuitsluiting aan de orde kan zijn bij een schending van artikel 6 EVRM. Indien er sprake is van schending van een ander strafvorderlijk voorschrift of rechtsbeginsel dan geldt als uitgangspunt dat dit niet in de weg staat aan het gebruik van de betreffende onderzoeksresultaten voor het bewijs. Is echter sprake van een ernstige schending van een strafvorderlijk voorschrift of rechtsbeginsel, dan kan onder omstandigheden toepassing van bewijsuitsluiting noodzakelijk worden geacht als rechtsstatelijke waarborg en als middel om met de opsporing en vervolging belaste ambtenaren te weerhouden van onrechtmatig optreden en daarmee als middel om te voorkomen dat vergelijkbare vormverzuimen in de toekomst zullen plaatsvinden (ECLI:NL:HR:2020:1890).

Hetgeen de verdediging heeft aangevoerd ter onderbouwing van de stelling dat artikel 6 EVRM zou zijn geschonden, heeft betrekking op de privacy van de verdachte en niet op het recht op een eerlijk proces. Ook overigens is gesteld noch gebleken dat door het vormverzuim sprake zou zijn van een schending van artikel 6 EVRM. Voor zover de verdediging heeft bedoeld een beroep te doen op de hiervoor aangehaalde rechtspraak van de Hoge Raad, geldt het volgende. Door de onrechtmatige verkrijging is er weliswaar een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer gemaakt in die zin dat zicht is verkregen op de telefoonnummers waarmee de gebruiker/de verdachte gedurende een bepaalde periode verbinding heeft gehad, de datum, het tijdstip en de duur daarvan en de daarbij gebruikte zendmasten, maar de onrechtmatige verkrijging heeft er niet toe heeft geleid dat politie of justitie kennis hebben kunnen nemen van de inhoud van de door de gebruiker/de verdachte gevoerde gesprekken. Daarmee is de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de gebruiker/de verdachte van relatief beperkte omvang. Wat de ernst van het verzuim betreft geldt dat het Openbaar Ministerie de toen geldende voorschriften uit het Wetboek van Strafvordering heeft gevolgd. Blijkens mededeling van het Openbaar Ministerie ter terechtzitting is snel na het Prokuratuur-arrest de procedure inzake het vorderen van verkeers- en locatiegegevens in lijn gebracht met het geldende Unierecht. Het ging hier voorts om de verdenking van een zeer ernstig strafbaar feit. Het hof gaat ervan uit dat indien een machtiging aan de rechter-commissaris zou zijn gevraagd, deze zonder meer zou zijn verleend. Gelet op het voorgaande, in onderlinge samenhang bezien, is het hof van oordeel dat het rechtsgevolg bewijsuitsluiting niet gerechtvaardigd is. Het verweer wordt verworpen.

Het hof wijst af het subsidiaire verzoek om aanhouding van de zaak in afwachting van de beantwoording van prejudiciële vragen die de Hoge Raad in het arrest van 5 april 2022 aan het Hof van Justitie heeft gesteld (ECLI:NL:HR:2022:475). Met inachtneming van hetgeen het hof hiervoor heeft overwogen en bij gebreke van een motivering van het verzoek, ziet het hof geen aanleiding de beantwoording van deze prejudiciële vragen af te wachten. Daarbij wijst het hof ten overvloede op de overweging van de Hoge Raad dat aanhouding om die reden niet nodig is, en dat in lopende zaken kan worden uitgegaan van het in het arrest van de Hoge Raad weergegeven beslissingskader (r.o. 6.13.5).

Overwegingen ten aanzien van de bewijsconstructie

Het hof verwijst in de tekst van deze overwegingen met voetnoten naar de betreffende bewijsmiddelen. De bewijsmiddelen die zien op het bewijs met betrekking tot DNA en dactyloscopische sporen zijn opgenomen in de bijgevoegde bewijsmiddelenbijlage.

De als processen-verbaal aangeduide bewijsmiddelen zijn, voor zover niet anders aangegeven, in de wettelijke vorm opgemaakt door daartoe bevoegde personen en voldoen ook overigens aan de daaraan bij de wet gestelde eisen.

De bewijsmiddelen zijn voor zover het een geschrift als bedoeld in artikel 344, eerste lid, aanhef, onder 5° Sv betreft, telkens slechts gebezigd in verband met de inhoud van de andere bewijsmiddelen.

Het hof bespreekt de bewijsconstructie in de volgende paragrafen:

Inleidende feiten en omstandigheden;

De voorverkenningen, het opwachten van [slachtoffer] en de gebruikte voertuigen;

[medeverdachte] de vaste gebruiker van de Opel Combo, DNA van [verdachte] in de Opel Combo;

De voorverkenningen, het opwachten van [slachtoffer] en de telecommunicatie-bevindingen;

Contacten en bewegingen van de #6113 en de #0054;

De dag van de moord; 18 september 2019;

Gedrag verdachten en bevindingen na de moord;

Signalementen beide verdachten;

Alibi [verdachte] ;

Alternatieve scenario’s [verdachte] ;

Eindconclusie.

Inleidende feiten en omstandigheden

Op 18 september 2019 omstreeks 07:38 uur is [slachtoffer] in de nabijheid van zijn woning aan de [straat slachtoffer] in Amsterdam neergeschoten, waarna hij als gevolg daarvan is overleden. De schutter is van het slachtoffer weggelopen en vervolgens als passagier in een auto gestapt. Uit camerabeelden blijkt dat de auto een witte Opel Combo betreft.

Uit camerabeelden blijkt verder dat [slachtoffer] , althans zijn woonomgeving, enkele weken voorafgaand aan 18 september 2019 is geobserveerd.

Het slachtoffer was advocaat en was werkzaam als advocaat van de ‘kroongetuige’ in de zaak Marengo.

Het hof heeft de vraag te beantwoorden of de verdachte als (mede)pleger betrokken is bij het doodschieten van het slachtoffer [slachtoffer] . Die vraag zal het hof bevestigend beantwoorden.

Het oordeel van het hof is onder meer en kort gezegd gestoeld op sporen die aangetroffen zijn in een Volkswagen Transporter en de witte Opel Combo, het gebruik van die Opel Combo door [medeverdachte] , het aantreffen van een Garmin navigatiesysteem met het adres van [slachtoffer] , het gebruik van twee specifieke telefoonnummers en de bijbehorende identificerende gegevens en verkeers- en locatiegegevens (hierna: de telecommunicatiegegevens), camerabeelden die zijn gemaakt in de woonomgeving van [slachtoffer] en onderzoeksbevindingen die zien op gebeurtenissen na de moord op 18 september 2019.

Het hof zal hierna in de overwegingen spreken over de ‘moord’ op het slachtoffer [slachtoffer] , omdat uit de bewijsvoering blijkt van een vooropgezet en nauwgezet voorbereid plan om het slachtoffer van het leven te beroven, en daarmee van voorbedachte raad.

De voorverkenningen, het opwachten van [slachtoffer] en de gebruikte voertuigen

Uit camerabeelden van de woonomgeving van [slachtoffer] is gebleken dat enkele weken voor de moord op 18 september 2019 er ‘voorverkenningen’ – die op enig moment zijn overgegaan in het ‘opwachten’ van [slachtoffer] – hebben plaatsgevonden in de straat waar [slachtoffer] woonde; de [straat slachtoffer] te Amsterdam. Daarbij zijn verschillende voertuigen gebruikt; een Renault Megane, een Volkswagen Transporter en een Opel Combo.

Een gestolen Renault Megane1., die op 24 september 2019 uitgebrand is aangetroffen in Voorburg2., komt als eerste voertuig in beeld. Aan de hand van camerabeelden is komen vast te staan dat de Renault op en in de omgeving van de [straat slachtoffer] is geweest op 5 augustus 2019, 12 augustus 2019,

14 augustus 2019, 16 augustus 2019, 19 augustus 2019, 20 augustus 2019 en 22 augustus 2019.3.Deze Renault Megane is voor het laatst in de woonomgeving van [slachtoffer] gesignaleerd op

30 augustus 2019; de Renault stond toen – blijkens meerdere parkeerscans die dag – geparkeerd bij de [straatnaam 2] in Amsterdam4., dit is ongeveer 500 meter vanaf de [straat slachtoffer]5..

Er is niet gebleken dat de verdachten [medeverdachte] en [verdachte] bij de ‘voorverkenningen’ met de Renault Megane betrokken zijn geweest. Het hof zal daarom de voorverkenningen met de Renault Megane buiten verdere bespreking laten.

Bij de ‘voorverkenningen’ vanaf 30 augustus 2019 is gebruik gemaakt van een Opel Combo en een Volkswagen Transporter. De Opel Combo is gestolen in Rotterdam in de nacht van

11 op 12 juni 2019.6.De Volkswagen Transporter is gestolen op 5 september 2019 in Brunssum.7.

De voor de verdachten [medeverdachte] en [verdachte] – in relatie tot de ten laste gelegde moord op [slachtoffer] – van belang zijnde periode van ‘voorverkenningen’ en het ‘opwachten’ begint op 30 augustus 2019 met het verschijnen van de Opel Combo op de [straat slachtoffer] te Amsterdam. Samengevat blijkt ten aanzien van deze ‘voorverkenningen’ en het ‘opwachten’ het volgende.

30 augustus 2019

Het hof zal hierna tot de vaststelling komen dat bij de moord op 18 september 2019 een Opel Combo is gebruikt. Deze Opel Combo is voor de eerste keer geregistreerd op de [straat slachtoffer] op 30 augustus 2019. Op die dag heeft de Opel Combo tweemaal gereden door de [straat slachtoffer] ; te weten omstreeks 14:36 uur en omstreeks 14:41 uur. Dit bezoek van de Opel Combo aan de [straat slachtoffer] is vastgelegd door camera’s van buurtbewoners van de [straat slachtoffer] .8.

In de – op 24 september 2019 inbeslaggenomen – Opel Combo is een Garmin navigatiesysteem (hierna: de Garmin) aangetroffen9.. De Garmin – die niet toebehoorde aan de oorspronkelijke eigenaar van de Opel Combo10.– is nader onderzocht11.. Op de Garmin zijn alleen van 30 augustus 2019

GPS-locatiegegevens aangetroffen. Uit de ANPR-hits (Automatic Number Plate Recognition) met betrekking tot de Opel Combo volgt dat de Garmin zich bevond in de Opel Combo op 30 augustus 2019.12.

De Garmin/Opel Combo blijkt op 30 augustus 2019 de volgende route te hebben gevolgd:13.

- Van de [straatnaam 3] (het toenmalige GBA-adres van [medeverdachte] ) naar het Bijlmerplein in Amsterdam Zuidoost.

- De Opel Combo wordt om 12:37 uur ‘gehit’ door een ANPR locatie ter hoogte van de Markerkant 16 in Almere. Om 13:11 uur wordt [medeverdachte] op zijn telefoonnummer #6850 gebeld en maakt dan gebruik van een zendmast aan het St. Janskruidplantsoen 1 in Almere. [medeverdachte] verbleef in deze periode vaak in de woning van [getuige 1] aan het Bijlmerplein in Amsterdam Zuidoost. Het vaste telefoonnummer #6850 van [medeverdachte] straalt om 14:28:38 uur de zendmast aan de Bijlmerdreef te Amsterdam Zuidoost aan. Deze zendmast geeft onder meer dekking aan de woning van [getuige 1] op het Bijlmerplein. Gezien de tijdsduur van het gesprek (0 seconden) wordt er niet opgenomen (gesprek gemist).14.

- Om 14:14 uur vertrekt de Garmin/Opel Combo van het Bijlmerplein. Op dat moment wordt de bestemming ‘ [straat slachtoffer] [huisnummer slachtoffer] ’ (het woonadres van [slachtoffer] ) als bestemming ingevoerd.15.De Garmin/Opel Combo beweegt vervolgens via de [straatnaam 4] , [straatnaam 5] en bereikt om 14:35 uur de [straat slachtoffer] te Amsterdam.

De Garmin spraakbestanden vermelden op dat tijdstip de gesproken tekst “U bent op de bestemming, de bestemming ligt rechts”. De Garmin/Opel Combo staat dan stil op de [straat slachtoffer] nabij de woning van [slachtoffer] .16.

- Uit de GPS-locatie gegevens van de Garmin volgt verder dat de Garmin/Opel Combo een tweede keer over de [straat slachtoffer] beweegt en om 14:42 uur stilstaat ter hoogte van [straatnaam 6] nabij de woning van [slachtoffer] .17.

9 september 2019

Op 9 september 2019 rijdt de – op 23 september 2019 in parkeergarage Hoptille in Amsterdam Zuidoost aangetroffen – Volkswagen Transporter omstreeks 09:55 uur door de [straat slachtoffer] .18.De Volkswagen Transporter is gestolen op 5 september 2019 in Brunssum.19.

In de Volkswagen Transporter zijn DNA-sporen aangetroffen van zowel [medeverdachte] als [verdachte] . Zo is [medeverdachte] DNA aangetroffen op het stuur, de pook en de bediening van de ventilatie (midden console). Verder is een dactyloscopisch spoor van [medeverdachte]20.gevonden op een vuilniszak in de laadruimte21.. Het DNA van [verdachte] is aangetroffen op de gordel en de hoofdsteun van de bijrijdersstoel.

Uit de hierna te bespreken onderzoeksbevindingen betreffende telecommunicatiegegevens volgt dat op

6 september 2019 de telefoonnummers [#0054] (hierna: #0054) en [#6113] (hierna: #6113) in gebruik zijn genomen en actief worden. In de navolgende overwegingen worden de bevindingen omtrent de telefoonnummers enigszins beknopt weergegeven, een uitgebreide onderbouwing van dit onderdeel van de bewijsconstructie – waarbij ook ingegaan wordt op de opmerkingen van de verdediging over deze telefoonnummers – is opgenomen in paragraaf 6.2.6. Het hof zal op die plaats vaststellen dat het nummer #0054 in gebruik was bij [verdachte] en het nummer #6113 in gebruik was bij [medeverdachte] .

Er is op 9 september 2019 vanaf 00:00 uur contact tussen de #0054 en de #6113 in de vorm van telefonisch contact en sms-contact. Uit telecommunicatiegegevens – het aanstralen van zendmasten – kan worden afgeleid dat [verdachte] heeft gereisd van Rotterdam naar Amsterdam en rond 07:58 uur verbleef in de woning van [getuige 1] aan het Bijlmerplein in Amsterdam Zuidoost. Deze woning aan het Bijlmerplein was zoals al overwogen een regelmatig verblijfsadres van [medeverdachte] . Rond 10:28 uur belt #6113 ( [medeverdachte] ) naar een kennis, de telefoon straalt dan aan op een zendmast nabij de woning van [getuige 1] . Ook het vaste nummer van [verdachte] #7859 straalt dan aan op deze zendmast. Omstreeks 20:21 uur maakt de #0054 ( [verdachte] ) gebruik van een zendmast in [plaatsnaam 1] .22.[plaatsnaam 1] is de woonplaats van [verdachte] in deze periode.

10 september 2019

Op 10 september 2019 is er vanaf ongeveer 03:00 uur contact tussen de #0054 en de #6113. Om 03:24 uur maakt de #0054 gebruik van een zendmast in Amsterdam Zuidoost. De Volkswagen Transporter is deze dag om 06:18 uur op de [straat slachtoffer] geparkeerd en is om 10:44 uur weggereden van de [straat slachtoffer]23.. Kort daarna – om 10:47 uur – is er een ANPR-hit op de Volkswagen Transporter op de Europaboulevard, zo’n twee kilometer van de woning van [slachtoffer] . In de avond tussen 21:41 uur en 23:12 uur is er veelvuldig contact tussen de #0054 en de #6113. Om 00:47 uur straalt de #0054 aan op een zendmast in [plaatsnaam 1] nabij de woning van [verdachte] .24.

11 september 2019

Op 11 september 2019 is er vanaf ongeveer 05:15 uur contact tussen de #0054 en de #6113. De #6113 straalt aan op een zendmast nabij het Bijlmerplein en de #0054 op een zendmast nabij het Reigersbos in Amsterdam Zuidoost.25.De zendmast nabij het Reigersbos geeft onder meer dekking aan de woning van de moeder van [verdachte] .26.

De Volkswagen Transporter is deze dag om 06:24 uur op de [straat slachtoffer] geparkeerd en is om 09:39 uur weggereden van de [straat slachtoffer] .27.Om 09:43 uur is er een ANPR-hit op de Volkswagen Transporter op de Europaboulevard.

Uit de hierna nog te bespreken bevindingen met betrekking tot telecommunicatiegegevens volgt dat om 11:44 uur, 11:48 uur, om 12:58 uur en om 13:00 uur, de #0054 telefonisch contact zoekt met het aan [slachtoffer] toebehorende mobiele telefoonnummer #2784. Het laatste contact – van 80 seconden – wordt gevolgd door een sms-bericht vanuit de #2784 naar de #0054; [slachtoffer] stuurt zijn (kantoor)visitekaartje naar de #005428.. Uit de telecommunicatiegegevens blijkt dat tijdens deze contactmomenten tussen de #0054 en de #2784, het nummer #0054 aanstraalt op een zendmast aan het Bijlmerplein te Amsterdam Zuidoost. Zoals eerder overwogen valt de woning van [getuige 1] onder de dekking van deze zendmast. Uit een op de telefoon van [getuige 1] aangetroffen video – waarop [verdachte] is herkend en ook [medeverdachte] is te zien – kan worden afgeleid dat [verdachte] en [medeverdachte] op 11 september 2019 om 11:31 uur in de woning van [getuige 1] aan het Bijlmerplein waren.29.

Uit het onderzoek is gebleken dat [slachtoffer] op 11 september 2019 in Brazilië was. Op

15 september 2019 is [slachtoffer] teruggekeerd uit Brazilië. In de periode dat [slachtoffer] in Brazilië verbleef, is niet gebleken van observaties in de woonomgeving van [slachtoffer] door de verdachten.

16 september 2019

Op 16 september 2019 wordt de Volkswagen Transporter om 06:16 uur geparkeerd op de [straat slachtoffer] . Uit onderzoek is gebleken dat in de nachtelijke uren daaraan voorafgaand de #0054 en de #6113 veelvuldig sms-contact en telefonisch contact hebben gehad. Beide nummers maken gebruik van zendmasten in Amsterdam. Om 06:18 uur straalt de #0054 een zendmast (Laan van Kronenburg) aan die dekking geeft aan de [straat slachtoffer] . Om 07:56 uur belt de #0054 (nog steeds gebruik makend van de zendmast Laan van Kronenburg30.) naar de #2784 – het mobiele telefoonnummer van [slachtoffer] – en lijken zij een gesprek te hebben gezien de duur van het contact.31.Het hof leidt uit voornoemde uitpeillocatie van de #0054 af dat [verdachte] zich dan in de op de [straat slachtoffer] geparkeerde Volkswagen Transporter bevindt. Even daarvoor om 07:54 uur is de partner van [slachtoffer] met de kinderen vertrokken met de auto.32.De Volkswagen Transporter vertrekt vervolgens – nadat [slachtoffer] per fiets is vertrokken om 08:20 uur33.– van de [straat slachtoffer]34.en om 08:28 uur is er een ANPR-hit op de Europaboulevard. Uit de onderzoeksbevindingen volgt dat de #0054 meebeweegt met de Volkswagen Transporter.35.

17 september 2019

Op 17 september 2019 wordt de Opel Combo om 07:30 uur geparkeerd op de [straat slachtoffer] . Om 08:23 uur vertrekt [slachtoffer] per fiets.36.Kort daarna verlaat de Opel Combo de [straat slachtoffer] . Uit onderzoek is gebleken dat in de nachtelijke uren daaraan voorafgaand de #0054 en de #6113 veelvuldig sms-contact en telefonisch contact hebben gehad. Beide nummers maken dan gebruik van zendmasten in Amsterdam.37.

18 september 2019

Op woensdag 18 september 2019 – de dag dat [slachtoffer] is gedood – parkeert de Opel Combo om

06:21 uur op de [straat slachtoffer] .38.Uit onderzoek is gebleken dat in de nachtelijke uren daaraan voorafgaand de #0054 en de #6113 veelvuldig sms-contact en telefonisch contact hebben gehad. Beide nummers maken gebruik van zendmasten in Amsterdam. Om 06:37 uur straalt de #0054 een zendmast (Laan van Kronenburg) aan die dekking geeft aan de [straat slachtoffer] .39.Hieruit leidt het hof af dat [verdachte] zich in de Opel Combo bevindt. Om ongeveer 07:38 uur wordt [slachtoffer] nabij zijn auto op de [straat slachtoffer] doodgeschoten.

Conclusie

Op grond van de voorgaande onderzoeksbevindingen en overwegingen komt het hof tot de conclusie dat voorafgaand aan de moord op [slachtoffer] er op meerdere dagen ‘voorverkenningen’ hebben plaatsgevonden. In de periode vanaf 30 augustus tot en met 18 september 2019 is daarbij gebruik gemaakt van een Volkswagen Transporter en een Opel Combo. Op grond van de hierna te bespreken telecommunicatiegegevens en andere bevindingen met betrekking tot de #0054 en de #6113 komt het hof tot de conclusie dat de #0054 in gebruik is geweest bij [verdachte] en de #6113 bij [medeverdachte] . Uit de hiervoor besproken onderzoeksbevindingen en verkeersgegevens – waaruit volgt dat de #0054 en de #6113 op de relevante momenten zich in Amsterdam bevonden en meer specifiek dat de #0054 zich zowel tijdens een observatie met de Volkswagen Transporter als met de Opel Combo op de [straat slachtoffer] heeft bevonden en het contact dat de #0054 met [slachtoffer] heeft gehad – leidt het hof af dat de verdachten [verdachte] en [medeverdachte] de voorverkenningen in het kader van de op 18 september 2019 gepleegde moord hebben uitgevoerd. Het hof betrekt bij dit oordeel dat [medeverdachte] als de vaste gebruiker van de Opel Combo kan worden aangemerkt en dat zich DNA van [verdachte] in de Opel Combo bevindt. Hiertoe wijst het hof op haar eerdere overwegingen en op het volgende.

[medeverdachte] de vaste gebruiker van de Opel Combo, DNA van [verdachte] in de Opel Combo

De op 18 september 2019 en bij de voorverkenningen op 30 augustus en 17 september 2019 gebruikte Opel Combo is gestolen in Rotterdam in de nacht van 11 op 12 juni 2019.40.De gestolen Opel Combo – met het originele kenteken [origineel kenteken 1] – is op enig moment voorzien van het valse kenteken

[vals kenteken 2] . De politie heeft vervolgens bij nader onderzoek41.vastgesteld dat de Opel Combo voorzien was van een Bluetooth-device met het MAC-adres [MAC-adres] . Aan de hand van dit MAC-adres is navraag gedaan bij Inmoves (een bedrijf dat in het kader van verkeersregulatie Bluetooth-devices en de bijbehorende MAC-adressen registreert).42.

Uit de verstrekte gegevens met betrekking tot het MAC-adres volgt dat de Opel Combo door Inmoves in de periode van 11 juni tot en met 22 september 2019, 407 maal is geregistreerd. Aan de hand van de vele registraties in Almere werd de Opel Combo aangetroffen op de [straatnaam 8] in Almere.43.[medeverdachte] werd daarbij geobserveerd als de gebruiker van de Opel Combo.44.

Aan de hand van Vialis / ANPR registraties45.van het vervalste kenteken van de Opel Combo in combinatie met verkeers- en locatiegegevens van het ‘vaste’ mobiele telefoonnummer #6850 van [medeverdachte] is vastgesteld, dat [medeverdachte] veelvuldig gebruik maakte van de Opel Combo. Zo zijn er overeenkomende ‘hits’ tussen de #6850 en het kenteken van de Opel Combo op 29 juni 2019, 30 juni 2019, 1 juli 2019,

5 juli 2019, 6 juli 2019, 7 juli 2019, 9 juli 2019, 11 juli 2019, 13 juli 2019, 28 juli 2019,

10 augustus 2019, 26 augustus 2019 en 19 september 2019.46.

Het kunnen beschikken over de Opel Combo door [medeverdachte] wordt bevestigd door onder andere [getuige 1] , die heeft verklaard dat hij een wit combi-busje [het hof begrijpt: Opel Combo] van [medeverdachte] heeft geleend om een kinderwagen te vervoeren, en dat hij [medeverdachte] niet met een andere auto dan het witte busje heeft gezien.47.Ook [getuige 2] heeft verklaard dat [medeverdachte] beschikte over de Opel Combo; [getuige 2] is samen met [medeverdachte] naar de vuilstort in Zwaag gereden op 9 september 2019.48.Op 14 juli 2019 heeft [medeverdachte] , [getuige 3] en diens nichtje met de Opel Combo vervoerd.49.Overigens heeft ook [medeverdachte] verklaard weleens met de Opel Combo te hebben gereden.

Op grond van de verklaringen van getuigen en de onderzoeksbevindingen kan worden vastgesteld dat [medeverdachte] volledig kon beschikken over de Opel Combo. Het hof komt tot de conclusie dat [medeverdachte] de vaste gebruiker was van de Opel Combo in de periode van eind juni 2019 tot en met de inbeslagname in september 2019.

In de Opel Combo zijn DNA-sporen van [verdachte] aangetroffen, namelijk in de bemonstering van het handvat van een jerrycan die zich in de laadruimte bevond. Verder is [verdachte] DNA gevonden op de onderrand van de zonneklep aan de bijrijderszijde.

Verklaring [verdachte] over DNA in Opel Combo en in Volkswagen Transporter

Het hof hecht geen geloof aan de door [verdachte] bij de politie afgelegde verklaring dat zijn DNA in de Volkswagen Transporter en de Opel Combo terecht is gekomen toen hij na een feestje ziek naar huis werd gebracht door iemand in de Volkswagen Transporter, die echter een lekke band kreeg en dat vervolgens iemand met een Opel Combo naast hem stopte, hij voor diegene een jerrycan vanaf de bijrijdersstoel heeft weggezet en in de Opel Combo is gaan zitten, waarna diegene hem wegbracht, gedurende welke rit [verdachte] naar zichzelf in de zonneklep keek.

De voorverkenningen, het opwachten van [slachtoffer] en de telecommunicatiegegevens

Het hof zal hieronder uiteenzetten op grond waarvan het tot het oordeel komt dat [medeverdachte] kan worden aangemerkt als de gebruiker van telefoonnummer #6113 en [verdachte] als de gebruiker van telefoonnummer #0054. De betreffende telefoonnummers zijn van groot belang in dit onderzoek, omdat uit de historische telecommunicatiegegevens van deze, naar het oordeel van het hof speciaal voor de moord op [slachtoffer] in gebruik genomen nummers, blijkt van de contacten tussen en bewegingen van [medeverdachte] en [verdachte] met betrekking tot het uitvoeren van deze moord.

De telefoonnummers #6113 en #0054

Het nummer [#0054] (in dit arrest weergegeven als: #0054) is een Lebara prepaid nummer dat op 6 september 2019 om 09:13 uur is geactiveerd. Om 09:14 uur wordt voor € 10,- beltegoed op dit telefoonnummer gezet. Hiervoor wordt een e-voucher gebruikt met het unieke serienummer 4066446790. Het nummer [#6113] (in dit arrest weergegeven als: #6113) is eveneens een Lebara prepaid nummer. Dit nummer wordt ook op 6 september 2019 geactiveerd en wel om 10:06 uur. Om 10:08 uur wordt er op dit telefoonnummer voor € 10,- beltegoed gezet met gebruikmaking van een e-voucher met het unieke serienummer 4066446791. Lebara heeft deze e-vouchers op/rond 30 augustus 2019 ten behoeve van de wederverkoop uitgeleverd aan wederverkoper [winkel] te [plaatsnaam 2] . Deze winkel bevindt zich op een afstand van ongeveer 12 minuten lopen van de woning van [medeverdachte] aan de [straatnaam 3] te [plaatsnaam 2] .50.De eigenaar van [winkel] heeft verklaard dat als e-vouchers opvolgende nummers hebben, dit normaal betekent dat ze achter elkaar zijn aangeschaft, mogelijk door een en dezelfde koper. Voorts heeft hij verklaard dat beide e-vouchers zijn geregistreerd op 29 augustus 2019; de ene om 02:47:48 PM en de andere om 02:48:55 PM.51.

Bij de activatie van de #0054 en de #6113 op 6 september 2019 om 09:13 respectievelijk 10:06 uur wordt de zendmast Bijlmerplein 890 te Amsterdam Zuidoost (hierna: Bijlmerplein) aangestraald.52.Dit is nabij de woning waar [medeverdachte] in de maand september 2019 samen met [getuige 1] verblijft, te weten Bijlmerplein [huisnummer] te Amsterdam Zuidoost.53.Indien de gebruiker van communicatie via een mobiele telefoon zich op of in de omgeving van dit adres bevindt, dan kan deze communicatie via de zendmast Bijlmerplein verlopen.54.

De laatst zichtbare registratie van de #0054 in het Nederlandse netwerk is geweest op 18 september 2019 om 06:37 uur. Op dat moment wordt er een datasessie geregistreerd waarbij de zendmast Laan van Kronenburg 14 Amstelveen (hierna: Laan van Kronenburg) wordt aangestraald.55.Uit een verrichte netwerkmeting met betrekking tot de [straat slachtoffer] (waar [slachtoffer] woonachtig was) en omgeving te Amsterdam blijkt dat, indien de gebruiker van communicatie via een mobiele telefoon zich op of in de omgeving van de [straat slachtoffer] bevindt, deze communicatie via de zendmast Laan van Kronenburg kan verlopen.56.De laatst zichtbare registratie van de #6113 in het Nederlandse netwerk is geweest op

18 september 2019 om 05:49 uur.57.

Voor zowel de #0054 als de #6113 geldt dat de laatst zichtbare registratie in het Nederlandse netwerk op de dag van de moord is geweest, kort voor het tijdstip van het plegen van de moord.

De gebruiker van de #6113; [medeverdachte]

Uit de historische telecommunicatiegegevens blijkt dat het telefoonnummer in de periode waarin het in het Nederlandse netwerk actief is geweest het meest gebruik heeft gemaakt van de zendmast Bijlmerplein.58.Zoals hiervoor aangegeven kan telecommunicatie vanaf het adres Bijlmerplein [huisnummer] te Amsterdam Zuidoost via deze zendmast verlopen.

Met de #6113 is contact geweest of zijn pogingen daartoe ondernomen met de navolgende

telefoonnummers [hof: waarbij hier telkens slechts de laatste 4 cijfers zullen worden vermeld]:59.

- #0054: de gebruiker hiervan is [verdachte] [hof: het toeschrijven van dit nummer aan [verdachte] wordt hierna besproken];

- #5506: dit telefoonnummer is in gebruik bij [getuige 2] . [medeverdachte] en [getuige 2] zijn bekenden van elkaar;60.

- #3058: dit telefoonnummer is in gebruik is bij [partner medeverdachte] . Zij stond in september 2019 samen met [medeverdachte] en hun kind ingeschreven op de [straatnaam 3] te [plaatsnaam 2] ;61.

- #6512: dit telefoonnummer staat op naam van [getuige 1] . [medeverdachte] verbleef in de maand september 2019 bij [getuige 1] in de woning Bijlmerplein [huisnummer] te Amsterdam Zuidoost. [getuige 1] beschouwt [medeverdachte] als zijn broertje;62.

- #1318: dit telefoonnummer staat op naam van [getuige 4] Zij is de vriendin van [getuige 2] ;63.

- #5731: dit telefoonnummer staat op naam van [getuige 5] . Hij is een kennis van [medeverdachte] ;64.

- #8043: dit telefoonnummer staat op naam van [getuige 6] . Zij heeft met [medeverdachte] een zoon;65.

- #2674: dit telefoonnummer staat op naam van [getuige 7] . Hij is een vriend van [medeverdachte] .66.

[medeverdachte] heeft het telefoonnummer [#6850] (hierna: #6850) in gebruik.67.Bij de provider Vodafone zijn de historische telecomgegevens van de #6850 gevorderd voor de periode 25 maart 2019 tot en met

25 september 2019. De historische telecomgegevens van de #6113 zijn geleverd door provider KPN. Op 6, 8, 9, 10, 11, 14, 15 en 17 september 2019 maken de #6850 en de #6113 op nagenoeg gelijke tijdstippen gebruik van de zendmast aan respectievelijk de Bijlmerdreef 109 te Amsterdam Zuidoost (hierna: Bijlmerdreef) en het Bijlmerplein.68.Uit de bijlage bij de hiervoor genoemde netwerkmeting blijkt dat telecommunicatie vanuit het Bijlmerplein [huisnummer] via beide zendmasten kan verlopen. Daarbij staat voor provider Vodafone de zendmast Bijlmerdreef genoemd en voor de provider KPN de zendmast Bijlmerplein. Voorts maakt op 13 september 2019 de #6113 om 01:08 uur gebruik van de zendmast

P.J. Oudweg te [plaatsnaam 2] en de #6850 om 03:50 uur gebruik van de zendmast Markerkant te [plaatsnaam 2] . Uit een verrichte netwerkmeting met betrekking tot het adres [straatnaam 3] te [plaatsnaam 2] , het woonadres van [medeverdachte] en zijn partner, blijkt dat, indien de gebruiker van communicatie via een mobiele telefoon zich op of in de omgeving van dit adres bevindt, deze communicatie via de zendmast P.J. Oudweg (KPN) of Markerkant (Vodafone) kan verlopen.69.

Het nummer #6113 is op 17 september 2019 om 16:21 uur onder de naam ‘ [deel van bijnaam medeverdachte] 3’ opgeslagen in de telefoon van [getuige 4] In de telefoon stond ook het nummer #6850 [hof: het hiervoor al besproken nummer van [medeverdachte] ] onder ‘ [bijnaam medeverdachte] Nieuw 2’ opgeslagen.70.‘ [bijnaam medeverdachte] ’ is een bijnaam van [medeverdachte] .71.

Op grond van al het voorgaande, in onderlinge samenhang bezien, stelt het hof vast dat [medeverdachte] de gebruiker is geweest van de #6113 gedurende de periode dat dit nummer in september 2019 in het Nederlandse netwerk actief was.

De gebruiker van de #0054; [verdachte]

Uit de historische telecomgegevens blijkt dat het telefoonnummer in de periode waarin het in het Nederlandse netwerk actief is geweest het meest gebruik heeft gemaakt van de zendmast Reigersbos 101 te Amsterdam Zuidoost (hierna: Reigersbos).72.Mevrouw [moeder verdachte] , de moeder van [verdachte] , woont op het adres [adres moeder verdachte] te Amsterdam Zuidoost.73.Dit is een van de verblijfadressen van [verdachte] .74.Uit een verrichte netwerkmeting met betrekking tot het adres [adres moeder verdachte] te Amsterdam Zuidoost blijkt dat, indien de gebruiker van communicatie via een mobiele telefoon zich op of in de omgeving van dit adres bevindt, deze communicatie via de zendmast Reigersbos kan verlopen.75.

Met de #0054 is contact geweest of zijn pogingen daartoe ondernomen met de navolgende

telefoonnummers [hof: waarbij hier telkens slechts de laatste 4 cijfers zullen worden vermeld]:76.

- #6113: hiervóór heeft het hof vastgesteld dat [medeverdachte] de gebruiker is van dit nummer;

- #6092: dit nummer staat in de onder [medeverdachte] in beslag genomen iPhone XR, waarmee hij het nummer #6850 gebruikte (hierna: de iPhone van [medeverdachte] ), opgeslagen als ‘ [bijnaam verdachte] vrouw’.77.Uit gewiste gesprekken op deze telefoon blijkt dat ‘ [bijnaam verdachte] ’ een relatie heeft met [deel van voornaam partner verdachte] .78.[partner verdachte] heeft een relatie met [verdachte] . Uit de historische verkeersgegevens blijkt dat de #6092 voornamelijk gebruikt maakt van de zendmastSt. Janshaven 424-518 te [plaatsnaam 1] . Het woonadres van [partner verdachte] is [adres 1] te [plaatsnaam 1] . Dit is in de directe omgeving van de genoemde zendmast.79.Het hof leidt uit het voorgaande af dat het nummer #6092 in gebruik is bij [partner verdachte] , de vriendin van [verdachte] ;

- #2784: dit telefoonnummer was in gebruik bij [slachtoffer] ;80.

- #9050: dit telefoonnummer staat op naam van [getuige 9] . Dit is de broer is van [partner verdachte] ;81.

- #5764: dit nummer staat op naam van [getuige 10] . In de telefoon van [getuige 10] staat de #0054 opgeslagen als het nummer van ‘ [verdachte] ’.82.[getuige 10] had een ‘scharrel relatie’ met [verdachte] . Hij heeft haar met de #0054 gebeld en zij heeft het nummer toen onder zijn naam opgeslagen.83.

In de in beslag genomen iPhone van [medeverdachte] staat het nummer [#7859] (hierna: #7859) opgeslagen als ‘Me Broer For Life [deel van bijnaam verdachte] ’. De naam ‘ [bijnaam verdachte] ’ is een bijnaam voor [verdachte] . Dit blijkt uit hetgeen hiervoor is overwogen met betrekking tot ‘ [bijnaam verdachte] vrouw’. Verder blijkt dit uit het feit dat in de iPhone van [medeverdachte] een WhatsApp bericht van [partner verdachte] is aangetroffen met de inhoud: “ [bijnaam verdachte] slaapt nog moet ik hem wakker maken?”, alsmede uit het feit dat ene [getuige 11] in een uitgeluisterd gesprek met [verdachte] deze ‘ [bijnaam verdachte] ’ noemt.84.De #7859 maakt voornamelijk gebruik van de zendmast Janshaven in [plaatsnaam 1] , zoals aangegeven in de directe omgeving van de woning van [partner verdachte] , terwijl het nummer verder meermaals contact heeft met het nummer #0157, dat in gebruik is bij [moeder verdachte] .85.Het hof stelt dan ook vast dat het nummer #7859 in gebruik is bij [verdachte] .

Op 9 en 10 september 2019 maken de #0054 en de #7859 op nagenoeg gelijke tijdstippen gebruik van de zendmast aan Reigersbos. Verder maken beide nummers op 9 september 2019 op vrijwel gelijke tijdstippen gebruik van de zendmasten Blaak 20 22 en Westblaak 180, beide te Rotterdam. Deze zendmasten bevinden zich op ongeveer 850 meter van elkaar. Voorts maken beide nummers op

16 september 2019 op vrijwel gelijke tijdstippen gebruik van de zendmast Wisseloord 219 te Amsterdam Zuidoost (hierna: Wisseloord).86.Blijkens de hiervoor genoemde netwerkmeting is dit een van de zendmasten via welke telecommunicatie op of in de omgeving van het [adres moeder verdachte] te Amsterdam Zuidoost, het adres van de moeder, kan verlopen.

Op grond van al het voorgaande, in onderlinge samenhang bezien, stelt het hof vast dat [verdachte] de gebruiker is geweest van de #0054 gedurende de periode dat dit nummer in september 2019 in het Nederlandse netwerk actief was.

Verweer uitsluiting van telecommunicatiegegevens

De verdediging heeft verzocht het telecommunicatieonderzoek betreffende de #0054 uit te sluiten van het bewijs, subsidiair de aanvullende processen-verbaal van 19 januari en 30 januari 2023 uit te sluiten van het bewijs. Hiertoe heeft de verdediging aangevoerd dat de verdediging in eerste aanleg niet de gelegenheid heeft gehad het telecommunicatieonderzoek betreffende de #0054 te toetsen op betrouwbaarheid. Voorts heeft de verdediging aangevoerd dat de deskundigheid van verbalisant T-16, die de aanvullende processen-verbaal van 19 en 23 januari 2023 heeft opgemaakt, onduidelijk is. De verdediging heeft subsidiair het voorwaardelijke verzoek gedaan dat, indien het hof de genoemde onderzoeksbevindingen wel voor het bewijs bezigt, verbalisant T16 als getuige wordt gehoord over de vragen of er bij de #0054 sprake is geweest van een tweede IMEI-nummer en/of er internetverkeer met een Zanco minitelefoon mogelijk is, en verder om een ‘telecomdeskundige’ te benoemen. Ten slotte heeft de verdediging het voorwaardelijke verzoek gedaan dat, indien het hof de verdediging niet volgt in haar standpunt dat niet gesteld kan worden dat de #0054 pas op 6 september 2019 in de lucht is gegaan, de verdediging inzage wordt verstrekt in de ruwe gegevens van de politie ter zake de #0054, niet zijnde de Excelsheets welke de verdediging reeds ter beschikking zijn gesteld.

De verdediging heeft het voorgaande verder als volgt onderbouwd. Aangevoerd is dat de #0054 kan zijn gebruikt in een tweede telefoon en [naar het hof begrijpt] dat daarmee sprake kan zijn van een andere gebruiker van dit nummer. In dit verband heeft de verdediging naar voren gebracht dat het nummer #0054 al voor 6 september 2019 in gebruik was, nu er op 19 april 2019 een eerste registratie is van historische verkeersgegevens van de #0054. Voorts heeft de verdediging gewezen op, kort gezegd, het feit dat in de Excelweergaven betreffende de historische verkeersgegevens van de #0054, regelmatig geen IMEI-nummer staat weergegeven, maar in plaats daarvan een hoeveelheid nullen. Ook heeft de verdediging betoogd dat er meerdere momenten zijn waarop de #0054 en de #7859 tegelijkertijd op een andere locatie worden gebruikt. Ten slotte heeft de verdediging betoogd dat met een 2G minitelefoon, in welk soort telefoon de #0054 volgens het dossier heeft gezeten, geen internet kan worden gebruikt, terwijl de historische verkeersgegevens van #0054 wel datasessies vermelden.

Het hof overweegt als volgt.

Diverse verbalisanten hebben in het telecommunicatieonderzoek op ambtseed/ambtsbelofte processen-verbaal opgemaakt op basis van door de providers verstrekte (historische) telecommunicatiegegevens. Naar aanleiding van vragen van de verdediging bij de behandeling in eerste aanleg is op 26 mei 2021 een aanvullend proces-verbaal opgemaakt en naar aanleiding van vragen van het Openbaar Ministerie zijn op

19 en 23 januari 2023 door verbalisant T-16 aanvullende processen-verbaal opgemaakt. Het hof overweegt dat het in het telecommunicatieonderzoek van de deskundigheid van de verbalisanten/verbalisant T-16 uitgaat. Dit kan slechts anders zijn, indien door de verdediging concrete feiten en omstandigheden worden aangedragen waardoor aan hun deskundigheid zou kunnen worden getwijfeld. Het door de verdediging ter zitting overleggen van een brief van een medewerker van een telefoonwinkel inhoudende dat ‘naar zijn beste weten’ geen internetverkeer mogelijk is met een minitelefoon, kan in dit verband niet als een zodanige betwisting worden beschouwd dat aan de deskundigheid van de verbalisant moet worden getwijfeld. Het hof betrekt bij zijn oordeel voorts dat de verdediging slechts een theoretische mogelijkheid heeft geopperd dat de #0054 is gebruikt door een andere persoon en heeft getracht hier in het telecommunicatieonderzoek aanknopingspunten voor te vinden, maar geen enkel concreet scenario naar heeft voren gebracht over hoe dit gebruik door een andere persoon in een ander toestel zou zijn gegaan. Het hof zal de resultaten van het telecommunicatieonderzoek inclusief de processen-verbaal van verbalisant T-16 dan ook bezigen voor het bewijs. In zoverre wordt het verweer verworpen.

Het hof overweegt verder als volgt.

Uit het dossier is genoegzaam gebleken dat de #0054 eerst op 6 september 2019 actief is geworden in het Nederlandse netwerk. Weliswaar dateert de eerste registratie in de historische verkeersgegevens van 19 april 2019, maar bij deze en volgende registraties komt er tot en met 22 juni 2019 geen IMEI-nummer en geen zendmast mee en is het telefoonnummer vermoedelijk niet actief geweest in het Nederlandse netwerk. De eerstvolgende registratie is van 6 september 2019 om 09:07:32 uur, met zendmast Bijlmerplein. Bij de volgende registratie is naast een zendmast ook het IMEI-nummer [#8170] (hierna: IMEI-nummer #8170) zichtbaar.87.Het hof wijst verder op de eerder weergegeven onderzoeksbevindingen met betrekking tot de #0054.

In een aanvullend proces-verbaal88.is ingegaan op vragen van de verdediging betreffende het ontbreken van locatiegegevens of een tegennummer in de verstrekte Excelweergaven van – door KPN ter beschikking gestelde – historische verkeersgegevens van de #0054. In dit proces-verbaal is onder meer het volgende opgenomen: “In dit proces-verbaal wordt verwezen naar ontbrekende gegevens in Excelweergaven. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de informatie in de Excelweergaven een leesbare weergave is van de originele historische verkeersgegevens zoals geleverd door de providers. Waar informatie ontbreekt in de Excelweergaven, ontbreekt deze eveneens in de originele verkeersgegevens. (…) Bij het ontbreken van een cell-id, vaak in combinatie met het ontbreken van een IMEI-nummer in kolom H (‘IMEI’) is het telefoonnummer kennelijk niet actief in het Nederlandse netwerk. De reden hiervoor (bijvoorbeeld telefoon staat uit, telefoon maakt gebruik van een wifi-netwerk, batterij van de telefoon is leeg, etc.) kan niet worden afgeleid uit de historische verkeersgegevens”. In de pleitaantekeningen van mr. M.J.R. Roethof van 1 februari 2023 betreffende de ‘telecom’ (randnummer 44) staat: “uit het feit dat er in de tekst [hof: van voornoemd proces-verbaal] staat ‘etc’ leid ik in ieder geval af dat het zomaar zo zou kunnen zijn dat een tweede IMEI-nummer ook een reden of een verklaring zou kunnen zijn.”

Anders dan de verdediging is het hof van oordeel dat deze conclusie niet uit het proces-verbaal kan worden afgeleid. Daarbij bevindt zich in de stukken geen enkele aanwijzing dat de #0054 met een ander IMEI-nummer dan de #8170 zou zijn gebruikt. De verdediging heeft ter terechtzitting van

1 februari 2023 het hof een grote hoeveelheid door haar uitgeprinte Excelweergaven betreffende de historische verkeersgegevens van de #0054 getoond. Daarbij heeft het hof geconstateerd dat op deze Excelweergaven inderdaad met regelmaat een IMEI-nummer ontbreekt en er in de betreffende kolom voor het IMEI-nummer een hoeveelheid nullen staat opgenomen, maar dat indien er wel een IMEI-nummer wordt vermeld dit uitsluitend het IMEI-nummer #8170 betreft.

In het aanvullende proces-verbaal van 30 januari 202389.staat (nogmaals) vermeld dat uit de historische gegevens blijkt dat het nummer #0054 alleen [onderstreping hof] is gebruikt in een telefoon met IMEI-nummer #8170, zijnde een Zanco Fly minitelefoon. Verder staat in dit proces-verbaal vermeld dat wanneer in de historische verkeersgegevens geen IMEI-nummer van de #0054 staat geregistreerd, dit wordt weergegeven als ‘000000000000000’ (15 nullen). Voorts staat in dit proces-verbaal dat bij het nummer #0054 in meerdere gevallen op gelijke dagen en tijdstippen zowel het IMEI-nummer beginnend met #8170 als een weergave met een aantal (15 stuks) nullen staat weergegeven, bijvoorbeeld op 16 september 2019 om 12:08:51 uur en op 18 september 2019 om 03:44:11 uur. Het hof overweegt dat ook hieruit kan worden afgeleid dat géén sprake was van een tweede telefoon.

De verdediging heeft op momenten gewezen waarop de #0054 en de #7859 los van elkaar (dus met het aanstralen van verschillende zendmasten) activiteit hebben en heeft in noot 26 bij de pleitnota van mr. M.J.R. Roethoef voor de zitting van 31 januari 2023 voorbeelden genoemd. Uit de bij deze voorbeelden behorende historische verkeersgegevens in het dossier blijkt echter dat de activiteiten van de #0054 gesprekken betreffen en de activiteiten van de #7859 telkens datasessies betreffen. In het aanvullende proces-verbaal van 19 januari 202390., opgemaakt na vragen van het Openbaar Ministerie naar aanleiding van eerder in het onderzoek opgemaakte processen-verbaal en vragen c.q. opmerkingen van de verdediging, staat met betrekking tot datasessies het volgende vermeld: “door de gebruiker hoeft gedurende deze datasessie geen handeling te zijn uitgevoerd (…).Bij een datasessie wordt in historische verkeersgegevens alleen de cell-id geregistreerd waarvan bij de start van de datasessie gebruik wordt gemaakt. In reactie op de voorgelegde vraag of “een datasessie van 28.000 seconden op 17 september 2019 om 02:17:19 uur de conclusie [hof: rechtvaardigt] dat gedurende die periode sprake is geweest van ‘volop activiteit’ van de gebruiker van die telefoon met die telefoon” staat in het proces-verbaal opgenomen: “de conclusie dat er sprake is geweest van ‘volop activiteit’ gedurende de datasessie is niet gerechtvaardigd op basis van de historische verkeersgegevens.” Het hof concludeert dat [verdachte] kennelijk op meerdere momenten zijn ‘reguliere’ telefoon #7859 niet heeft meegenomen.

Het Openbaar Ministerie heeft ter terechtzitting van het hof nog toegelicht dat een mobiele telefoon ook zonder activiteit van de gebruiker gebruik maakt van internet, zoals het binnenhalen van een

e-mail of het automatisch controleren en eventueel ophalen van updates. Datasessies worden altijd als ‘uitgaand’ geregistreerd.

Dit alles leidt het hof tot de conclusie dat ook in de door de verdediging naar voren gebrachte afzonderlijke activiteit van de #0054 en #7859 geen aanknopingspunt kan worden gevonden voor het mogelijke gebruik door een ander dan [verdachte] van de #0054.

De verdediging heeft nog betoogd dat met de minitelefoon waarin de #0054 heeft gezeten geen datasessies kunnen hebben plaatsgevonden, nu internetverkeer met het 2G-netwerk niet mogelijk is. Naar het oordeel van hof blijkt reeds uit het feit dat in de historische verkeersgegevens van #0054 dataverkeer staat geregistreerd, dat het gebruik van internet wel tot de mogelijkheden behoorde. Het hiervoor genoemde aanvullende proces-verbaal van 30 januari 2023 vermeldt met betrekking tot de genoemde minitelefoon nog het volgende : “Bij alle registraties waarbij een cell-id is weergegeven betreft dit een cell-id uit het 2G (GSM) netwerk van KPN. Naast het voeren van gesprekken en het versturen van sms-berichten was dataverkeer eveneens mogelijk op het 2G netwerk. Volgens de handleiding van dit toestel ondersteunt het mms en WAP. Mms is een sms waaraan een bijlage is toegevoegd, zoals een foto of een geluidsbestand. WAP was de eerste variant van mobile internet die gebruikt werd voor het weergeven van een webpagina op het kleine scherm van een mobiele telefoon. Beide maken gebruik van mobiel internet. Dataverkeer via het 2G netwerk was wel mogelijk, de mogelijkheid tot gebruik van 3G of 4G was derhalve niet noodzakelijk om gebruik te kunnen maken van dataverkeer.”

Het hof voegt hier aan toe dat ook uit openbare bronnen blijkt dat internetverkeer via het 2G-netwerk mogelijk is. Zie bijvoorbeeld (https://forum.kpn.com): “Dit netwerk [hof: het 2G-netwerk] bestaat sinds 1999 en is daarmee het oudste van de huidige mobiele netwerken. Met 2G kun je bellen, sms’en en met een zeer trage snelheid internetten.”

Conclusie naar aanleiding van de beoordeling van het verweer

Het hof acht het op grond van de stukken in het dossier op geen enkele wijze aannemelijk geworden dat de #0054 in een ander toestel heeft gezeten en dat sprake is geweest van een andere gebruiker van dit nummer.

Voorwaardelijke verzoeken

Het hof wijst af de voorwaardelijke verzoeken van de verdediging om verbalisant T-16 te horen, een ‘telecomdeskundige’ te benoemen en om inzage in de ‘ruwe gegevens’ betreffende de historische verkeersgegevens van de #0054, nu de noodzaak hiertoe niet is gebleken. Het hof verwijst in dit verband naar al hetgeen hiervoor is overwogen.

Contacten en bewegingen van de #6113 en de #0054

[medeverdachte] en [verdachte] hebben in de periode vanaf 9 september 2019 tot en met de vroege ochtend van

18 september 2019, kort voor de moord op [slachtoffer] , via de #6113 en de #0054 veelvuldig contact met elkaar, voornamelijk ’s nachts en in de vroege ochtend. Een weergave van deze contacten en de daarbij behorende zendmasten, waaruit bewegingen en verblijfplaatsen van [medeverdachte] en [verdachte] kunnen worden afgeleid, volgt hieronder.

8 september 2019

Om 16:30 uur belt de #6113 naar de #0054, waarbij de #0054 de zendmast Pleinweg 198D te Rotterdam (hierna: Pleinweg) gebruikt en de #6113 de zendmast P.J. Oudweg te Almere.

Om 23:38 uur wordt de #0054 gebeld door de #6113, waarbij de #0054 een zendmast in Stompwijk (een plaats langs de snelweg A4 tussen Rotterdam en Amsterdam) gebruikt en de #6113 de zendmast op het Bijlmerplein.91.

9 september 2019

Om 00:08 uur belt de #0054 naar de #6113. De #0054 maakt dan gebruik van de zendmast Meibergdreef 9 te Amsterdam Zuidoost, terwijl de #6113 van de zendmast Bijlmerplein aanstraalt.

Om 00:34 uur stuurt de #6113 de #0054 een sms, waarbij beide nummers de zendmast Reigersbos aanstralen. Blijkens een datasessie maakt de #0054 om 07:58 uur gebruik van de zendmast Bijlmerplein. De Volkswagen Transporter rijdt, zoals eerder vastgesteld, om omstreeks 09:55 uur door de [straat slachtoffer] . Om 10:28 uur belt de #6113 uit naar een ander nummer en straalt dan de zendmast Bijlmerplein aan. Bij een gesprek tussen de #0054 en de #6113 om 19:10 uur maakt de #0054 gebruik van de zendmast Meibergdreef 9 te Amsterdam Zuidoost. De #0054 maakt om 20:21 uur voor een datasessie gebruik van de zendmast Blaak 20 22 te Rotterdam.92.

10 september 2019

Omstreeks 01:02 uur ontvangt de #6850 ( [medeverdachte] ) twee WhatsApp berichten van de #6092 ( [partner verdachte] ). De berichten houden in: “Bro k kom zo” en “Me tel staat uit laat hem in de auto op het zit nog daar vandaar!”. Een kennis van [verdachte] , [getuige 12] , heeft het nummer #6092 in zijn telefoon staan als ‘Maat’ en heeft verklaard dat [verdachte] dit nummer ook gebruikte.93.Het hof gaat er hierom en gelet op de inhoud van voornoemde berichten vanuit dat [verdachte] op dit moment de #6092 gebruikt. Om 03:07 uur probeert de #0054 tweemaal naar de #6113 te bellen. Nummer #0054 maakt op dat moment gebruik van een zendmast in Nieuwer ter Aa. Om 03:24:53 uur stuurt de #0054 een sms en maakt daarbij gebruik van de zendmast Reigersbos te Amsterdam Zuidoost. Het nummer #6113 ontvangt om 03:24:54 uur een sms en maakt daarbij gebruik van de zendmast Bijlmerplein.

Tussen 05:04 en 05:57 uur is er sprake van meerdere telefonische contacten en contact per sms tussen de #6113 en de #0054, waarbij de #6113 gebruik maakt van de zendmast Bijlmerplein en de #0054 van de zendmast Reigersbos.94.Om 09:53 uur stuurt de #6092 een sms naar de #0054, waarbij de #6092 een zendmast in Rotterdam aanstraalt en om 10:17 uur stuurt de #6092 een sms aan de #7859 ( [verdachte] ), die dan de zendmast Reigersbos aanstraalt. Het hof gaat ervan uit dat deze sms-berichten door [partner verdachte] zijn verstuurd. Deze sms-berichten blijven onbeantwoord. Kennelijk heeft [verdachte] zijn #7859 bij zijn moeder laten liggen. Eerst om 11:36 uur belt de #7859 de #6092, waarbij de #7859 de zendmast Reigersbos aanstraalt. Hierna is er pas weer om 14:12 uur een registratie van de #0054 en de #6113, als de #0054 de #6113 belt. De #0054 straalt dan de zendmast Reigersbos aan, terwijl de #6113 de zendmast Bijlmerplein aanstraalt. Het nummer #6850 wordt met een gesprek pas weer actief om 15:22 uur, en straalt daarbij de zendmast Bijlmerdreef aan.95.

De Volkswagen Transporter verschijnt, zoals eerder weergegeven, die dag om 06:18 uur op de [straat slachtoffer] en vertrekt weer om 10:44 uur. Het hof stelt vast dat er in het tijdvak van 05:57 uur tot 11:36 uur door [verdachte] en [medeverdachte] geen activiteiten zijn verricht op hun telefoons (een telefoontje om 8:52 uur van de #6092 naar de #7859 wordt door geschakeld en staat daarom als uitgaand gesprek van de #7859 geregistreerd).

Om 23:43 uur straalt de #0054 een zendmast aan in Zoeterwoude.96.Het hof gaat ervan uit dat [verdachte] terug naar Rotterdam is gereden, gelet ook op hetgeen hierna zal worden overwogen.

11 september 2019

Om 00:37 uur voert de #0054 een uitgaand gesprek en straalt hierbij de zendmast

St Janshaven te Rotterdam aan. Voorts voert de #0054 om 00:47 uur een uitgaand gesprek met de #6113 en straalt dan de zendmast Pleinweg aan. Om 05:35 uur voert de #0054 een gesprek met de #6113 en gebruikt dan de zendmast Reigersbos. Om 05:36 uur voert de #6113 een gesprek met de #0054 en maakt dan gebruik van de zendmast Bijlmerplein. Om 05:38 uur stuurt de #6850 ( [medeverdachte] ) nog een sms naar nummer #4478 ( [partner medeverdachte] )97.: “Babe ben nu pas terug maar nu weer weg spreekje later ja”.98.

Eerder is weergegeven dat de Volkswagen Transporter die dag om 06:24 uur op de [straat slachtoffer] verschijnt en weer vertrekt om 09:39 uur. Van activiteiten van de verdachten op hun telefoons in het tijdvak vanaf 05:38 uur tot het hierna genoemde telefoontje van 11:44 uur van de #0054 is niet gebleken. Kennelijk heeft [verdachte] de #7859 weer bij zijn moeder laten liggen, gelet op het feit dat dit nummer in dit tijdvak voor datasessies de zendmast Reigersbos aanstraalt.

Om 11:44 (duur 12 seconden), 11:47 (duur 5 seconden) en 11:48 (duur 13 seconden) uur belt de #0054 naar het nummer #2784, dat in gebruik was bij [slachtoffer] . Gelet op het meermaals bellen en de korte duur van de telefoontjes, komt er kennelijk geen gesprek tot stand. De #0054 maakt gebruik van de zendmast Bijlmerplein. Om 12:58 uur belt de #0054 nogmaals naar de #2784 en wordt een duur van 12 seconden geregistreerd, zodat ook hier kennelijk geen gesprek tot stand komt. Om 13:00 uur belt de #0054 wederom naar het nummer van [slachtoffer] . Dit contact duurt 80 seconden, hetgeen betekent dat hier wel een gesprek tot stand komt. Om 13:12 uur ontvangt de #0054 per sms de gegevens van het kantoor van [slachtoffer] . De #0054 maakt telkens gebruik van de zendmast aan het Bijlmerplein.99.Tussendoor belt de #0054 tussen 11:44 en 13:00 uur tevens viermaal met het nummer van [getuige 10] .100.

In de mobiele telefoon van [getuige 1] is een filmpje aangetroffen dat is gemaakt en verzonden op

11 september 2019 om 13:31 uur. Dit filmpje is gemaakt in de huiskamer van het Bijlmerplein [huisnummer] te Amsterdam Zuidoost.101.Naast [medeverdachte] is ook [verdachte] op dit filmpje te zien.102.

Om 15:09 uur stuurt de #0054 een sms naar de #5764 ( [getuige 10] ) en gebruikt dan een zendmast in Den Hoorn. Om 17:18 uur wordt de #0054 gebeld en straalt dan de zendmast Westblaak in Rotterdam aan. Om 17:37 uur heeft de #7859 een datasessie en maakt dan gebruik van de zendmast St. Janshaven te Rotterdam.103.

Het hof gaat ervan uit dat [verdachte] tijdens het gesprek met [slachtoffer] van hem heeft vernomen dat die zich niet in Nederland bevond en wanneer hij zou terugkeren. Blijkens het dossier is [slachtoffer] op

8 september 2019 voor zijn werk met het vliegtuig naar Sao Paulo te Brazilië vertrokken en is hij op

15 september 2019 vanuit Sao Paulo naar Schiphol teruggevlogen, alwaar hij omstreeks 14:00 uur arriveerde.104.Het hof komt tot de conclusie dat [verdachte] en [medeverdachte] van [slachtoffer] verblijf in het buitenland op de hoogte zijn geraakt omdat er op de dagen 12, 13 en 14 september 2019 nauwelijks contact is tussen de #6113 en de #0054, de #6113 op 12 september 2019 in Almere blijft en de #0054 zich op deze dagen niet in de vroege ochtend vanuit Rotterdam richting Amsterdam beweegt om vervolgens weer later op de dag naar Rotterdam terug te keren, zoals de voorgaande dagen en de dagen ná 14 september 2019.

12 september 2019

De telefoonnummers #6850 ( [medeverdachte] ) en #6113 hebben contact en/of pogingen daartoe ondernomen met verschillende personen. Hierbij wordt door deze nummers gebruik gemaakt van zendmasten in Almere. Er is die dag geen contact tussen de #6113 en de #0054. De nummers #7859 ( [verdachte] ) en #0054 maken die dag geen gebruik van het mobiele netwerk.

13 september 2019

Om 01:08 uur probeert de #6113 te bellen met de #0054. Er komt geen gesprek tot stand. De #6113 maakt gebruik van een zendmast P.J. Oudweg te Almere. Vanaf 14:35 uur maakt de #6113 gebruik van de zendmast Bijlmerplein. Om 22:22 uur belt de #0054 naar de #6113. De #0054 maakt dan gebruik van een zendmast in Rotterdam. Telefoonnummer #6113 maakt gebruik van een zendmast in Amsterdam.

14 september 2019

Om 11:13 uur belt de #0054 naar de #6113. De #0054 maakt gebruik van de zendmast Pleinweg. De #6113 maakt gebruik van de zendmast Bijlmerplein. De rest van de dag is er geen contact tussen de #6113 en de #0054.105.

15 september 2019

Zoals reeds aangegeven landt [slachtoffer] rond 14:00 uur op Schiphol.

Om 19:39 uur belt de #0054 met de #6113. De #0054 maakt dan gebruik van de zendmast Pleinweg, terwijl de #6113 de zendmast Bijlmerplein gebruikt. Om 23:24 uur belt de #0054 naar de #6113 en straalt dan de zendmast Reigersbos aan. De #6113 gebruikt de zendmast Bijlmerplein. Om 23:47 uur ontvangt de #0054 een sms van de #6113 en om 23:54 uur vindt er een gesprek tussen de beide nummers plaats, waarbij de #0054 wederom gebruik maakt van de zendmast Reigersbos.

16 september 2019

Tussen 03:28 uur en 05:42 uur zijn er contacten via sms en gesprekken tussen de nummers #6113 en #0054. Het nummer #0054 straalt daarbij de zendmasten Reigersbos of Wisseloord aan.

Het nummer #6113 maakt gebruik van de zendmast Bijlmerplein, waar het nummer #0054 vanaf 05:41 ook uitstraalt. Het nummer #0054 beweegt tussen 06:04 uur en 06:18 uur via de zendmasten

Hofgeest 145A en Borchlandweg 16-18 te Amsterdam Zuidoost, respectievelijk Amsterdam Duivendrecht, naar de zendmast Laan van Kronenburg, met welke zendmast de #0054 om 06:18 uur contact maakt. Deze zendmast staat in de omgeving van de woning van [slachtoffer] . Het hof merkt op dat dit moment samenvalt met het verschijnen van de Volkswagen Transporter vanaf 06:15 uur op de [straat slachtoffer] . De vrouw en kinderen van [slachtoffer] vertrekken om 07:55 uur met de auto vanaf de woning. Om 07:56 uur wordt er met de #0054 gebeld naar het telefoonnummer van [slachtoffer] , waarbij de #0054 gebruik maakt van de zendmast Laan van Kronenburg. Er vindt dan een gesprek plaats van 76 seconden. Om 08:20 uur vertrekt [slachtoffer] per fiets vanaf zijn woning, waarna de Volkswagen Transporter vrijwel direct wegrijdt106.. Van de #6113 zijn er in dit tijdvak geen registraties. Om 08:26 uur belt de #0054 met een onbekend tegennummer en maakt dan gebruik van de zendmast De Klencke 111 te Amsterdam. Om 09:11 uur sms’t de #0054 met de #5764 van [getuige 10] en maakt dan gebruik van de zendmast Reigersbos. Om 11:21 uur ontvangt de #0054 een sms van [getuige 10] en maakt dan gebruik van de zendmast Pleinweg.107.

17 september 2019

Om 01:42 uur sms’t de #6113 naar de #0054. De #6113 maakt gebruik van de zendmast Bijlmerplein te Amsterdam Zuidoost en de #0054 van de zendmast Pleinweg. Om 06:41 uur belt de #0054 met de #6113. De #0054 maakt dan gebruik van de zendmast Florijn 101-910 in Amsterdam Zuidoost en de #6113 van de zendmast Bijlmerplein. De #0054 belt de #6113 om 07:01, 07:05, 07:07 en 07:10 uur maar wordt dan telkens doorgeschakeld. De #0054 maakt hierbij gebruik van de zendmast Reigersbos.

Het hof merkt op dat, zoals eerder vastgesteld, de Opel Combo om 07:30 uur op de [straat slachtoffer] verschijnt en om 08:24 uur wegrijdt, nadat [slachtoffer] de auto om 08:23 uur per fiets is gepasseerd. Er is in dit tijdvak geen activiteit van de telefoonnummers van [verdachte] en [medeverdachte] . Om 10:12 uur heeft de #0054 een datasessie en maakt dan gebruik van de zendmast Terbregseweg 300 in Rotterdam. Om 10:42 uur belt de #0054 met de #6113, waarbij de #0054 gebruik maakt van de zendmast Pleinweg.108.Om 23:24 uur belt de #0054 naar de #6113. De #0054 maakt bij dit gesprek gebruik van de zendmast Pleinweg en de #6113 van de zendmast Bijlmerplein. Om 23:57 uur stuurt de #6113 aan de #3058 ( [partner medeverdachte] ) het bericht: “Babe als je me belt ben ik al weg slaap lekker love you” en straalt daarbij wederom de zendmast Bijlmerplein aan.109.

18 september 2019

De #0054 stuurt om 03:41 uur een sms naar de #6113. Hierbij maakt de #0054 gebruik van de zendmast Reigersbos en de #6113 van de zendmast Bijlmerplein. Om 05:49 uur belt de #0054 naar de #6113. Hierbij maakt de #0054 gebruik van de zendmast Reigersbos, terwijl de #6113 gebruik maakt van de zendmast Bijlmerplein. Dit is het laatste geregistreerde contact tussen beide nummers en tevens de laatste zichtbare registratie van de #6113. De laatst zichtbare registratie van de #0054 betreft een datasessie van 06:37 uur. De #0054 maakt dan gebruik van de zendmast Laan van Kronenburg, welke zendmast zich, zoals al eerder opgemerkt in de directe omgeving van de woning van [slachtoffer] bevindt.110.Het hof merkt op dat dit tijdstip samenvalt met de aanwezigheid van de Opel Combo op de [straat slachtoffer] , die daar om 06:21 uur is gearriveerd, zoals hierna zal worden besproken.

Het hof merkt nog op dat het reizen van [verdachte] vanuit Rotterdam naar Amsterdam op 10, 11, 15, 17 en 18 september 2019 niet alleen blijkt uit de historische verkeersgegevens van de #0054, maar ook uit de zogenaamde ANPR-hits betreffende de door [verdachte] gebruikte Citroën.111.

Conclusie

Op grond van de hiervoor genoemde onderzoeksbevindingen en overwegingen komt het hof tot de conclusie dat [medeverdachte] en [verdachte] in verband met (de voorbereiding van) de moord op [slachtoffer] de nummers #6113 respectievelijk #0054 in gebruik hebben genomen. Zij hebben via deze nummers intensief contact met elkaar onderhouden in het kader van de door hen uitgevoerde ‘voorverkenningen’ in verband met de moord en vervolgens in het kader van het gezamenlijk opwachten van [slachtoffer] teneinde hem om het leven te brengen. [medeverdachte] heeft in de betreffende periode niet bij zijn vriendin in Almere verbleven maar bij [getuige 1] op het Bijlmerplein in Amsterdam Zuidoost. [verdachte] is telkens vanuit Rotterdam naar Amsterdam Zuidoost gekomen en heeft bij zijn moeder verbleven. Zij hebben hun activiteiten onderbroken toen [slachtoffer] zich niet in Nederland bleek te bevinden, hebben deze activiteiten weer opgepakt vanaf het moment dat [slachtoffer] weer thuis was en hun kans afgewacht.

De dag van de moord; 18 september 2019

Op 18 september 2019 is rond 07:38 uur op de [straat slachtoffer] te Amsterdam meermalen op [slachtoffer] geschoten als gevolg waarvan hij ter plaatse is overleden. Uit het onderzoek van arts en patholoog prof. dr. B. Kubat blijkt dat er in totaal tien schotletsels waren in hoofd, hals, rug en schouder, horende bij vier doorschoten en twee inschoten. Het overlijden van [slachtoffer] wordt verklaard door hersenfunctiestoornissen door één doorschot van het hoofd.112.

De melding om naar de [straat slachtoffer] te Amsterdam te gaan vanwege een schietincident, is omstreeks 07:40 uur bij de politie binnengekomen.113.

Een camera gericht op de [straat slachtoffer] heeft op afstand beelden vastgelegd van de aanloop naar en het moment van het schietincident. Op de beelden is te zien dat [slachtoffer] vanaf zijn voortuin het trottoir oploopt in de richting van zijn auto. Als hij bij zijn auto is loopt een in zwart gekleed persoon – naar later bleek de schutter – vanaf de richting van de parkeervakken bij de speeltuin in de richting van de auto van [slachtoffer] . Als [slachtoffer] aan de bestuurderszijde in zijn auto is gestapt komt de schutter aan de bestuurderszijde naast de auto staan. Hij strekt dan zijn arm in de richting van het portier waar het slachtoffer zit. Vervolgens brengt hij zijn arm weer naar zijn lichaam en maakt een sprongetje. Hij strekt nog een keer zijn arm in de richting van het portier en loopt daarna weg in de richting van de speeltuin. Te zien is dat het portier aan de bestuurderszijde van de auto van het slachtoffer opengaat.114.

Een getuige heeft verklaard dat hij die ochtend een ruzie heeft gehoord en, toen hij uit zijn woning naar buiten keek, zag dat [slachtoffer] vanuit zijn auto luid aan het praten was met een andere man. Hij zag dat de man wegrende in de richting van de [straatnaam 5] en dat [slachtoffer] uit zijn auto stapte en achter de man aanliep. De man draaide zich vervolgens om waarna [slachtoffer] en de man lijnrecht tegenover elkaar kwamen te staan. De getuige zag dat de man iets in zijn hand hield en op [slachtoffer] schoot, dat [slachtoffer] doorliep en de man vervolgens meerdere schoten afvuurde. Hij zag dat [slachtoffer] op de grond viel en de andere man wegrende in de richting van de [straatnaam 7] .115.

Camera’s gericht op een gedeelte van de [straatnaam 6] richting de [straatnaam 7] en een gedeelte van de [straat slachtoffer] , hebben beelden vastgelegd waarop te zien is dat die dag rond 06:21 uur een auto inparkeert in een parkeervak bij de speeltuin.116.Nadat is ingeparkeerd worden de lampen van de auto gedoofd. Het hof heeft al eerder vastgesteld dat dit de witte Opel Combo is. Op de camerabeelden wordt tussen 06:21 uur en 07:38 uur geen verplaatsing van de Opel Combo vastgelegd.

De camerabeelden laten zien dat om 07:38:11 uur de schutter vanaf de parkeervakken bij de speeltuin, richting de rijbaan loopt en dat vrijwel gelijktijdig – om 07:38:12 uur – de Opel Combo achteruit rijdend het parkeervak ter hoogte van de speeltuin verlaat. De Opel Combo rijdt om 07:38:27 uur de [straat slachtoffer] richting de [straatnaam 7] in en verdwijnt om 07:38:30 uit beeld.117.Voornoemde getuige heeft verklaard dat na het schietincident de schutter wegrende over de [straat slachtoffer] in de richting van de [straatnaam 7] .118.Dat is in de richting waarvan de Opel Combo heen was gereden.

Een camera gericht op de kruising de [straatnaam 7] met de [straat slachtoffer] heeft beelden vastgelegd waarop te zien is dat rond het tijdstip van het schietincident vanuit de [straat slachtoffer] de Opel Combo in beeld komt. De auto rijdt langzaam richting de [straatnaam 7] en komt nog in de [straat slachtoffer] tot stilstand. Na 12 seconden gaat de auto weer rijden en rijdt dan via de [straatnaam 7] in de richting van de kruising met de [straatnaam 4] . Tijdens het stilstaan van de Opel Combo zijn de portieren dicht gebleven. De beelden geven geen zicht op de achterkant van de Opel Combo zodat niet kan worden gezien of de achterdeur geopend wordt. Gedurende de tijd dat de Opel Combo in beeld was totdat om 07:48 uur een politieauto aan komt rijden, zijn geen personen of andere voertuigen op de camerabeelden te zien.119.

Het hof heeft hiervoor al vastgesteld dat [medeverdachte] in deze periode de vaste gebruiker van de Opel Combo is en dat [verdachte] zich op deze dag voorafgaand aan de moord om 06:37 uur in de Opel Combo op de [straat slachtoffer] bevindt. Hieraan voegt het hof nog toe dat het hiervoor ook al heeft geconcludeerd dat [medeverdachte] en [verdachte] voorverkenningen hebben uitgevoerd dan wel [slachtoffer] hebben opgewacht en daartoe gebruik hebben gemaakt van de Opel Combo en de Volkswagen Transporter.

Op grond van het voorgaande concludeert het hof dat [verdachte] of [medeverdachte] de schutter is geweest en als passagier achterin de door de andere verdachte bestuurde Opel Combo is gestapt waarna deze is weggereden. Dit vindt ook bevestiging in de aangetroffen bloedsporen van het slachtoffer op de buiten- en binnenzijde van de rechter-achterdeur.120.Het hof gaat ervan uit dat dat de schutter, [verdachte] of [medeverdachte] , die tijdens het schieten in de nabijheid van het slachtoffer heeft gestaan, bij het openen van de deur deze bloedsporen, die kennelijk op hem waren gekomen, heeft achtergelaten. Het hof wordt in dit oordeel nog gesterkt door de volgende bevindingen.

Gedrag verdachten en bevindingen na de moord

Opvallend acht het hof het gedrag dat de verdachten hebben vertoond na de moord.

Op camerabeelden gericht op het Bijlmerplein te Amsterdam Zuidoost valt te zien dat de verdachten enkele uren na de moord samen over het Bijlmerplein lopen.121.

In WhatsApp berichten aan zijn vriendin [partner medeverdachte] heeft [medeverdachte] op 18 september 2019 om 15:33 uur gemeld dat hij ‘wacht op pap’ en om 15:38 uur “pap komt pas om half acht zo”.122.Het hof begrijpt dat met pap geld wordt bedoeld, zoals [medeverdachte] ook tegenover de politie heeft bevestigd.123.Dat het ging om een bedrag dat hij uit een wietoogst zou hebben gekregen zoals hij tijdens dat verhoor verklaarde, is niet aannemelijk geworden.

[medeverdachte] en zijn vriendin [partner medeverdachte] beschikken na de moord opeens over veel geld. Zo heeft [medeverdachte] op

19 september 2019 € 15.300,- contant betaald voor een auto die het garagebedrijf sinds 8 juli 2019 had achtergehouden in verband met een betalingsachterstand van [medeverdachte] en [partner medeverdachte] .124.

Op 25 september 2019 heeft [partner medeverdachte] voor [medeverdachte] een ticket naar Suriname geboekt ad € 1.030,- en heeft dit de volgende dag contant betaald.125.Op 27 september 2019 is [medeverdachte] op Schiphol aangehouden en had hij een geldbedrag van € 1.965,- bij zich.126.Op 29 september 2019 heeft de zoon van [medeverdachte] in een telefoongesprek over [medeverdachte] gezegd dat hij heel veel geld had en aan meerdere mensen geld heeft gegeven.127.Ook een vriendin van [medeverdachte] heeft gezegd dat ze op 18 september 2019 geld van [medeverdachte] had gekregen.128.

Gelet op het (lage) inkomen van [medeverdachte] en [partner medeverdachte] en gelet op het feit dat [partner medeverdachte] in de schuldsanering zit gaat het hier om opvallende bedragen waarover zij opeens vanaf 18 september 2019 beschikken.

Ook [verdachte] heeft na de moord opeens de beschikking over geld. In de woning van [partner verdachte] , waar ook [verdachte] verbleef, is een aankoopbon van een juwelier aangetroffen. Volgens die bon zijn op 20 september 2019 drie sieraden voor in totaal € 3.100,- gekocht.129.De juwelier herkende [verdachte] van een foto en verklaarde dat hij meerdere keren in de winkel is geweest. Op 24 september 2019 vonden twee contante stortingen op de rekening van [verdachte] plaats waarbij, vergeleken met de stortingen die anders plaatsvinden, in ieder geval één bedrag (€ 2.250,-) opvalt voor wat betreft de hoogte ervan.130.

Op 23 en 24 september 2019 wordt in zes overschrijvingen in totaal € 1.159,- overgemaakt naar het Centraal Justitieel Incasso Bureau.

OVC- gesprek

De politie heeft met behulp van opnameapparatuur in januari 2020 de in de Citroën van [verdachte] gevoerde gesprekken heimelijk opgenomen, zogenoemde OVC-gesprekken (Opname Vertrouwelijke Communicatie). Daarbij is het hof van oordeel dat het navolgende OVC-gesprek van 15 januari 2020 tussen – de partner van [verdachte] – [partner verdachte] en haar neef [getuige 13] voor het bewijs relevant is.

In dat gesprek zegt [partner verdachte] “wist ik maar minder” en “kon ik alles maar uit mijn hoofd wissen”. Even later gaat het gesprek als volgt verder:131.

“M ( [getuige 13] ): en en en die torrie waren ze met zijn tweeën ook

K ( [voornaam partner verdachte] ): hmm hmm (bevestigend) dat was het..

M: maar hoe

K: zijn beste mattie je weet toch

M: hoe hebben ze hem dan gevonden

K: omdat ie kanker dom is (lacht). Ik zeg je eerlijk. Ola hey ... dus (fluisteren) ntv poppetje toch ... en die is gestolen. gewoon die kenteken toch ... ja .. die ga je overal mee rondrijden. Voordat je ...

Een maandje ervoor je rijdt naar je matties je rijdt naar een Fissa (fon) dit dat je weet toch zo .. vervolgens ... na die ding

M: .. ntv die plek waar die advocaat was ...

K: Ja, na die ding ... Broertje ntv (cleanen???) ja ... hoeft niet ik ga het doen dit dat ik ga het doen. Week later, nog steeds niet gedaan. Vervolgens de dag dat je het wilt gaan doen, komen .... ntv .... daarna het wordt heet toch ... ik dacht nah nah ... ditdat. .. ntv.je gaat naar Su naar schiphol..op schiphol wordt je aangehouden ... ben je toch een mongool.”

Het hof leidt uit dit laatste onderdeel af, dat wordt gesproken over [medeverdachte] en het niet schoonmaken van de Opel Combo. Immers vindt dit bevestiging in de bevindingen van de politie dat op de dag dat [medeverdachte] op zoek was naar schoonmaakmiddelen132.en de politie vervolgens tot inbeslagname133.van de Opel Combo is overgegaan, zijn vriendin [partner medeverdachte] voor hem een ticket naar Suriname heeft geboekt134.. Op 27 september 2019 is [medeverdachte] op Schiphol aangehouden.135.

In het OVC-gesprek wordt even later door [getuige 13] gevraagd “Zijn jullie niet uitbetaald” waarop [partner verdachte] antwoordt “ja natuurlijk wel”.136.

Het hof concludeert dat in dit OVC-gesprek wordt gesproken over de moord op [slachtoffer] , over de gebruikte Opel Combo en over [medeverdachte] . Dit gesprek duidt voorts op betrokkenheid van [verdachte] bij die moord. Er wordt immers door de partner van [verdachte] gezegd dat ze met z’n tweeën waren, zijn beste mattie, verder wordt er over “die advocaat” gesproken, over het niet schoonmaken van de Opel Combo, dat iemand naar Schiphol gaat en daar wordt aangehouden en over dat er over uitbetaling wordt gesproken.

Voorwaardelijk verzoek

Het hof wijst af het voorwaardelijk verzoek van de verdediging om, indien het hof niet tot vrijspraak overgaat, het Openbaar Ministerie opdracht te geven alle OVC-gesprekken die zijn opgenomen in de Citroën in tweevoud op een harde schijf ter inzage aan de verdediging te verstrekken, nu de noodzaak daartoe niet is gebleken. In het bijzonder valt uit de toelichting op het verzoek niet af te leiden dat en waarom het eerder – bij regiebeslissing – door het hof bepaalde niet toereikend is geweest. Bij die beslissing is immers bepaald dat de verdediging toegang krijgt, in de zin van kennisname daarvan op het politiebureau, tot onder meer het OVC-gesprek van 15 januari 2020. Evenmin valt uit de onderbouwing af te leiden dat de zich in het dossier bevindende transcripties van de OVC-gesprekken niet juist zouden zijn.

Signalementen beide verdachten

De verdediging heeft aangevoerd dat de signalementen van de schutter die de getuigen hebben gegeven de verdachten uitsluiten. Het hof hecht eraan op te merken dat bij het geven van signalementen een subjectieve inkleuring door getuigen met zich kan brengen dat er verschillen in de beschrijvingen ontstaan. Daar komt bij dat de getuigen verklaren over een heftige gebeurtenis hetgeen de waarneming kan beïnvloeden.

Het hof stelt voorop dat het geen van de door de getuigen gegeven signalementen bezigt voor het bewijs, maar dat het tot een bewezenverklaring komt op basis van de hiervoor besproken feiten en omstandigheden zoals deze uit het dossier blijken. Dat door ooggetuigen gegeven signalementen verschillend zijn en deels niet passen bij de verdachten doet niet af aan voormelde feiten en omstandigheden, mede gelet op de hiervoor gemaakte opmerking over de situatie waarin de getuigen hun waarnemingen hebben gedaan. Wat betreft het ‘opvallende loopje’ en het ‘tengere postuur’ dat door getuigen wordt genoemd en waarvan door de verdediging is bepleit dat dit bij [verdachte] noch bij [medeverdachte] past, merkt het hof nog het volgende op. Inderdaad is uit het dossier niets gebleken over een afwijkende loop van [medeverdachte] , maar bij [verdachte] is dit wel het geval.

Op verzoek van de verdediging heeft [verdachte] tijdens de zitting in hoger beroep door de gang van het gerechtsgebouw gerend, waarbij het hof heeft waargenomen dat zijn manier van lopen thans geen opvallendheden laat zien in de zin van beperkingen. Met deze waarneming is echter allerminst gezegd dat [verdachte] ten tijde van het strafbare feit, bijna drie en een half jaar geleden, geen afwijkend loopgedrag kan hebben vertoond. Het hof constateert ten aanzien van de bewegingscapaciteiten van [verdachte] dat hij in het verleden wel problemen met zijn benen heeft gekend. Zo heeft hij in 2012 een Wajong-uitkering gekregen mede in verband met gebleken standafwijkingen aan beide voeten. Ook zijn moeder heeft bevestigd dat hij moeilijk kan lopen en rennen (proces-verbaal van bevindingen van

7 juli 2020, dossierpagina’s 5 1695 – 5 1697; proces-verbaal van verhoor van [moeder verdachte] van

4 februari 2020, dossierpagina 3 0224). In een op 25 mei 2020 – tijdens zijn detentie – gevoerd telefoongesprek met [partner verdachte] heeft [verdachte] het over een operatie aan zijn been in 2005 die foutief is geweest. Hij zegt dat als hij zijn been op een bepaalde manier zet, deze naar de zijkant draait. Uit het gesprek blijkt dat hij er nog last van heeft, het veel pijn doet en hij zelfs bang is dat hij echt gehandicapt wordt (uitwerking tapgesprek met sessienummer 650, dossierpagina 5 1700). Dan is het inmiddels ruim acht maanden ná de moord. Het hof overweegt verder dat het feit dat [medeverdachte] en [verdachte] thans een gespierd bovenlichaam hebben niet betekent dat zij dit ook ten tijde van de moord hadden. Bovendien droeg de schutter een trui, hetgeen het zicht op een gespierd bovenlichaam kan vertroebelen.

Voorwaardelijk verzoek

Het voorwaardelijk verzoek van de verdediging om, indien het hof tap- en OVC-gesprekken voor het bewijs bezigt die niet bij de gelegenheid van de feitenbehandeling zijn voorgehouden, deze gesprekken nog te kunnen uitluisteren behoeft geen beslissing. Voor het hiervoor genoemde tap-gesprek geldt dat het hof dit niet bezigt voor het bewijs, zodat de voorwaarde reeds daarom niet in vervulling is gegaan. Voor het wel voor het bewijs gebezigde OVC-gesprek geldt het volgende. De verdediging heeft ter terechtzitting van het hof bij de feitenbespreking ermee ingestemd dat het dossier voorgehouden werd geacht. Het hof merkt verder op dat de verdediging zelf geen initiatief heeft getoond om het hiervoor voor het bewijs gebezigde OCV-gesprek door het hof aan [verdachte] te laten voorhouden dan wel dit zelf voor te houden. Aldus heeft te gelden dat het gesprek wel is voorgehouden tijdens de inhoudelijke behandeling ter zitting in hoger beroep en dat daarmee de voorwaarde van het verzoek niet in vervulling is gegaan.

Alibi [verdachte]

heeft in eerste aanleg in een schriftelijke verklaring aangegeven dat hij ten tijde van de moord in de woning van zijn moeder, [moeder verdachte] , lag te slapen. Hij lag op 18 september 2019 tot ongeveer 09:30 of 10:30 uur te slapen en is daarvóór niet de deur uit geweest. [moeder verdachte] heeft dit in twee verklaringen bij de politie (min of meer) bevestigd, maar deze verklaringen zijn wisselend en soms onnavolgbaar. Bij de rechter-commissaris heeft zij zich op haar verschoningsrecht beroepen. Zij zou ter terechtzitting van het hof op verzoek van de verdediging van [verdachte] als getuige worden gehoord, maar de verdediging heeft het hof nadrukkelijk verzocht niet tot het horen van haar over te gaan waarna het hof, na afstand van de getuige van het Openbaar Ministerie, heeft beslist van het horen af te zien. Het alibi van [verdachte] is naar het oordeel van het hof niet aannemelijk geworden, terwijl het zich verder ook niet verhoudt met de onderzoeksbevindingen in het dossier. Deze verklaring wordt daarom als ongeloofwaardig terzijde geschoven.

Alternatieve scenario’s [verdachte]

Door de verdediging is betoogd dat het ook zo kan zijn dat de schutter bij het benaderen van [slachtoffer] iets anders wilde, bijvoorbeeld een foto van hem maken. Er is geen bewijs dat de schutter bij het eerste contact met [slachtoffer] al een wapen in zijn handen had. Ook kan het volgens de verdediging zo zijn dat de schutter weliswaar [slachtoffer] wilde vermoorden, maar daar bij het eerste contact met hem op terug is gekomen. Aldus zou sprake zijn van vrijwillige terugtred van moord. In beide gevallen zou het feit dat de schutter [slachtoffer] daarna alsnog heeft doodgeschoten dan geen moord opleveren maar doodslag, nu de schutter in dat geval uit schrik heeft geschoten door de boze reactie van [slachtoffer] , zo begrijpt het hof dit betoog.

Het hof overweegt dat de verdediging niet meer heeft gedaan dan een theoretische mogelijkheid opperen, zonder hieraan een concreet alternatief scenario ten grondslag te leggen. Bovendien biedt het dossier geen enkel aanknopingspunt voor deze door de verdediging benoemde theoretische mogelijkheden. Het hof zal dan ook aan dit betoog van de verdediging voorbij gaan.

Eindconclusie

Op grond van bovenstaande en onderzoeksbevindingen en overwegingen, in onderlinge samenhang bezien, komt het hof tot de volgende eindconclusie. Voorafgaand aan de moord op [slachtoffer] zijn [medeverdachte] en [verdachte] op meerdere dagen met een Volkswagen Transporter en met een Opel Combo die [medeverdachte] in gebruik had naar het woonadres van [slachtoffer] gereden. Eerst was dit in het kader van ‘voorverkenningen’, vervolgens was dit in verband met het opzoeken en opwachten van [slachtoffer] . [verdachte] is hiervoor telkens vanuit Rotterdam naar Amsterdam Zuidoost, waar [medeverdachte] ook verbleef, op en neer gereisd. In verband met de voorbereiding en de uitvoering van de moord zijn twee telefoonnummers in gebruik genomen door [verdachte] en [medeverdachte] waarmee zij veelvuldig contact met elkaar hebben gehad. Toen bij het opwachten van [slachtoffer] op 10 en 11 september 2019 [slachtoffer] niet door [medeverdachte] en [verdachte] werd waargenomen, heeft [verdachte] telefonisch contact met [slachtoffer] gezocht, zich vermoedelijk voorgedaan als (nieuwe) cliënt en van [slachtoffer] vernomen dat hij zich niet in Nederland bevond alsmede dat hij op 15 september 2019 zou terugkeren. Vervolgens hebben [medeverdachte] en [verdachte] hun activiteiten gestaakt, waarna zij op 16 september 2019 weer, met eerst de Volkswagen Transporter en vervolgens de Opel Combo, [slachtoffer] bij de [straat slachtoffer] zijn gaan opwachten. Nadat [slachtoffer] op 16 en 17 september 2019 op de fiets passeerde hebben zij op 18 september 2019 toegeslagen, toen [slachtoffer] in zijn auto stapte. Een van de verdachten is uit de Opel Combo gestapt, heeft [slachtoffer] doodgeschoten en is vervolgens via de achterdeur in de door de andere verdachte bestuurde en in beweging gekomen Opel Combo gestapt, waarna beiden zijn weggereden. [medeverdachte] en [verdachte] zijn na de moord uitbetaald.

Voorbedachte raad

Uit het voorgaande volgt dat sprake is geweest van een grondige en langdurige voorbereiding. Het hof neemt op grond hiervan als vaststaand aan dat de verdachten niet hebben gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling. Zij hebben voorafgaand aan hun handelen voldoende gelegenheid gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van hun voorgenomen daad en zich daarvan rekenschap te geven. Van contra-indicaties die het aannemen van voorbedachte raad in de weg staan is niet gebleken, sterker nog: de hierboven weergegeven gang van zaken geeft blijk van vasthoudendheid van de verdachten bij het plan om [slachtoffer] om het leven te brengen. Het hof is dan ook van oordeel dat de verdachten met voorbedachte raad hebben gehandeld en acht moord bewezen.

Medeplegen

Het hof stelt voorop dat de betrokkenheid aan een strafbaar feit als medeplegen kan worden bewezen verklaard indien is komen vast te staan dat bij het begaan daarvan sprake is geweest van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking.

Gelet op alle hiervoor genoemde feiten en omstandigheden komt het hof tot de conclusie dat de verdachten nauw en bewust hebben samengewerkt bij de voorbereiding en de uitvoering van de moord. De daadwerkelijke vaststelling wie van hen de schutter is geweest kan daarbij in het midden worden gelaten. Het medeplegen van moord kan worden bewezen.