Rb. Overijssel, 20-05-2020, nr. 08/910044-19 (P)

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de primair ten laste gelegde feiten wettig en overtuigend bewezen kunnen worden.

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft zich op het standpunt gesteld dat [verdachte] dient te worden vrijgesproken van de gehele tenlastelegging, omdat niet wettig en overtuigend kan worden bewezen dat [verdachte] opzet heeft gehad op betrokkenheid bij het plegen van plofkraken en de daaraan gelieerde delicten. [verdachte] heeft een aannemelijke verklaring afgelegd over zijn aanwezigheid en zijn rol bij de loods in Brunssum, die niet is weerlegd door ander bewijs. De raadsvrouw heeft verzocht [verdachte] vrij te spreken van het medeplegen van de ten laste gelegde feiten, gezien zijn geringe rol in het geheel. Vervolgens heeft de raadsvrouw bepleit dat het enige dat [verdachte] kan worden verweten is, dat hij na een mogelijk delict een hek heeft open en dicht gedaan. Omdat de wet geen medeplichtigheid achteraf kent, heeft zij vervolgens verzocht [verdachte] vrij te spreken van de subsidiair ten laste gelegde feiten.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank overweegt, op grond van de hierna in de voetnoten vermelde bewijsmiddelen1., het navolgende:

Ten aanzien de feiten 1 tot en met 3: de plofkraak op 12 juli 2019 te Aken

Er hebben op 10, 11 en 12 juli 2019 observaties plaatsgevonden door het observatieteam, die waren gericht op [medeverdachte 1] .

10 juli 2019

Op 10 juli 2019 om 19:42 uur wordt waargenomen dat [medeverdachte 1] zijn woning aan de [adres 6] te Amsterdam verlaat in een zwarte Mercedes (kenteken [kenteken 1] ).2.Er wordt gezien dat [medeverdachte 1] om 20:29 uur een persoon (NN1) ophaalt van de [adres 1] te Amsterdam en dat hij om 21:14 uur een persoon (NN2) uit een portiek bij de [adres 5] te Nieuwegein ophaalt.3.NN2 is te herkennen aan de pet die hij op zowel 10 juli 2019 als op 11 juli 2019 droeg.4.Vervolgens wordt gezien dat om 21:55 uur bij de Mc-Donalds te Nieuwegein een persoon (NN3) uit een Volkswagen Polo (kenteken [kenteken 2] ) stapt en in de Mercedes stapt. Het kenteken van de Volkswagen Polo staat op naam van de broer van [medeverdachte 2] . Deze personen zijn naar Brunssum gereden en hebben daar in de omgeving enige tijd doorgebracht, onder meer in een loods aan het [adres 4] , waarna ze in de nacht weer naar Amsterdam zijn teruggereden.5.

11 juli 2019

Op 11 juli 2019 wordt waargenomen dat [medeverdachte 1] bij zijn woning aan de [adres 6] te Amsterdam naar de deur van de kelderboxen loopt en dat hij hierna 3 á 4 jerrycans in de kofferbak van de Mercedes legt. Vervolgens loopt hij met een plastictas om 19:23 uur naar de Mercedes en rijdt hij weg. Hij rijdt naar een Shell tankstation, vult de jerrycans en rijdt vervolgens naar de [adres 1] te Amsterdam, waar wordt waargenomen dat hij NN1 oppikt. Op de beelden wordt waargenomen dat NN1 een fors postuur heeft (steviger dan de andere verdachten) en een ruim zittende trainingsbroek draagt met een laag kruis, een ruim zittende bovenkant en aangesloten broekspijpen onderaan.6.Hierna wordt er, net als de avond ervoor, waargenomen dat [medeverdachte 1] in Nieuwegein op de [adres 5] NN2 ophaalt en bij de Mc Donalds te Nieuwegein NN3 weer uit dezelfde Volkswagen Polo stapt. Vervolgens wordt er weer doorgereden naar de loods te Brunssum, waar de Mercedes om 23:41 uur arriveert.7.

12 juli 2019

Op 12 juli 2019 wordt er om 02:12 uur waargenomen dat er een auto met een zwaarder motorgeluid (Audi Avant) arriveert bij het hek en om 02:53 uur wordt waargenomen dat deze auto weer vertrekt richting het hek. Er wordt waargenomen dat NN1 alleen achterblijft op het terrein. Het hek werd geopend en de Audi vertrekt en komt weer terug om 03.12 uur. Dan wordt er waargenomen dat er ijzeren voorwerpen worden verplaatst in de loods. Om 03.18 uur wordt er door het observatieteam waargenomen dat minimaal twee personen in de Audi stappen en dat meerdere personen richting het hek lopen. Het hek wordt geopend en nadat de Audi is weggereden richting Landgraaf wordt er waargenomen dat nog één persoon is achtergebleven. Dan wordt om 04:14 uur waargenomen dat de Audi weer terugkomt bij het hek. Het hek wordt geopend, de Audi parkeert bij de loods en er rent een persoon van het hek naar de loods. Om 04: 38 uur wordt er waargenomen dat er diverse arrestatieteams het terrein oprijden.8.

[medeverdachte 1] , [verdachte] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] zijn aangehouden in de loods in Brunssum. In de loods wordt de Audi RS6 aangetroffen en wordt een bedrag van € 114.810,00 in bankbiljetten van 50, 20 en 10 euro aangetroffen. Op de achterbank van de Audi is een ontsteker van HMTD of TATP met een elektronische squib aangetroffen, die door een forensisch rechercheur wordt herkend als een ontsteker voor het ontsteken van een explosief na het inbrengen van dit explosief in een geldautomaat.9.De ontsteker wordt op 20 juli 2019 door de Explosieven Opruimingsdienst (hierna: EOD) veiliggesteld en gewaarmerkt (SIN AAMJ1220NL).10.De ontsteker is onderzocht door het NFI en daar wordt geconcludeerd dat het gaat om een deugdelijke geïmproviseerde (zelfgemaakte) constructie, die wat betreft opbouw en werking erg veel lijkt op een elektrisch slagpijpje. Met deze constructie zijn alle explosieve stoffen tot ontploffing te brengen, waardoor voor personen in de directe omgeving gevaar ontstaat voor ernstig lichamelijk letsel. In datzelfde NFI-rapport is uit vergelijkend zaakonderzoek gebleken dat bij een plofkraak op 9 juli 2019 te Landgraaf een zelfde soort zelfgemaakte ontsteker om een explosieve lading met een gloeipil te activeren, is gebruikt.11.

Bij de aanhoudingsfouillering wordt bij [medeverdachte 1] een 9 volt batterij aangetroffen12.en bij de aanhoudingsfouillering is bij [medeverdachte 4] de sleutel van het toegangshek van het perceel aan het [adres 4] en de sleutel van de loods aangetroffen.13.

In de Audi wordt een boordcomputer aangetroffen waar zich in het navigatiesysteem het adres: [adres 7] bevond.14.Dit is het adres waar de plofkraak in Aken is gepleegd. Op de vloer bij de Audi worden restanten van plafondplaten aangetroffen, die vermoedelijk afkomstig zijn van de plaats delict in Duitsland.15.Op de achterbank van de Audi wordt een geldcassette-onderdeel aangetroffen, vermoedelijk afkomstig van een geldautomaat.16.17.Door de Duitse politie wordt bevestigd dat een van deze onderdelen het voorste gedeelte is van een geldcassette type “cmdv4”, die wordt gebruikt in de geldautomaat Typ ProCash 8050 van de [bank 1] te Aken.18.Dan wordt er in een zwarte tas waarin zich ook bankbiljetten bevinden een gedeelte van een pinautomaat aangetroffen.19.

Uit het proces-verbaal van bevindingen van Kriminalhauptkommissar Hüsges blijkt dat de plofkraak is gepleegd op een geldautomaat van de [bank 1] , aan de muur van een vestiging van supermarkt Netto-markt aan de [adres 8] te Aken in Duitsland. Door de Duitse politie wordt op grond van het sporenbeeld geconstateerd dat er sprake moet zijn van een plofkraak met behulp van springstof. De [bank 1] heeft bij de Duitse politie verklaard dat zich € 187.990,00 in de automaat moeten hebben bevonden. Op de plaats delict is

€ 72.040,00 aan briefgeld gevonden en de Duitse politie acht het heel plausibel dat een klein gedeelte verloren is gegaan bij de explosie.20.De Duitse politie heeft camerabeelden opgevraagd bij een tankstation in de directe omgeving en daarop is te zien dat kort voor de plof om 03:43 uur een donkerkleurige Audi Combi in de richting van de [adres 9] rijdt.21.

De Duitse politie heeft een aantal getuigen gehoord, die werkzaam waren bij de vluchtelingenopvang, gelegen direct bij de Netto-markt. Getuige [getuige 1] heeft verklaard dat hij een harde knal hoorde en een grote witte rookwolk zag. Vervolgens zag hij een nieuwe donkere stationcar van het merk Audi met een Nederlands kenteken die heel hard is weggereden.22.Getuige [getuige 2] heeft verklaard dat hij minstens twee personen heeft gezien, waarvan één persoon een hoofdlamp droeg. Hij hoorde een explosie en zag de wagen wegrijden. Hij heeft verklaard dat het een Nederlandse wagen met een gele nummerplaat was – een zwarte stationcar – en hij hoorde het geluid van een sportwagen.23.Uit de foto’s bijgevoegd bij de Strafanzeige, Aktenzeichen 608000-066384-19/7 blijkt van een enorme ravage. De Duitse politie stelt vast dat er ‘ein massiver Gebäudeschade’ wordt aangetroffen op de plaats delict.24.

Doorzoeking woningen

Tijdens de doorzoeking in de woning van [medeverdachte 1] aan de [adres 6] te Amsterdam worden in de kelderbox onder meer de volgende voorwerpen aangetroffen en in beslag genomen:

Tijdens de doorzoeking in de woning van [medeverdachte 4] aan de [adres 10] te Diemen worden onder meer de volgende voorwerpen in beslag genomen: ammoniak, duct-tape, een jammer, spuitbus, elektriciteitsdraad, gasmaskers, hoofdlampjes en slagpijpjes.26.

Verklaringen verdachten

Verdachten [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] en [medeverdachte 4] hebben geen verklaring gegeven voor hun aanwezigheid in de loods in Brunssum en de aanwezigheid van de genoemde aanzienlijke hoeveelheid geld en hebben zich beroepen op hun zwijgrecht. [medeverdachte 3] heeft ter terechtzitting op 7 mei 2020 verklaard dat hij mee is gegaan naar Brunssum om aan de auto (Audi) te sleutelen, de remmen te controleren en de olie te verversen, waar hij door de anderen voor werd betaald. Hij heeft verklaard het terrein van het [adres 4] niet te hebben verlaten tussen het tijdstip van zijn aankomst en het tijdstip van zijn aanhouding.

Op 12 juli 2019 heeft [verdachte] verklaard dat hij de avond ervoor met de jongens is meegekomen om de wacht te houden en het hek open te houden als ze kwamen aanrijden. Hij heeft verklaard dat Tim [medeverdachte 1] de Mercedes bestuurde, waarmee ze een aantal mensen hebben opgehaald en vanuit Amsterdam naar Brunssum zijn gereden. Hij heeft verklaard dat hij had begrepen dat het om een bedrijfsinbraak zou gaan. Hij wil alleen verklaren over zijn eigen aandeel en niet over het aandeel van de anderen.27.Hij heeft verklaard: “Ze zijn alle vier vertrokken met alleen de Audi.” Op de vraag van de verbalisant of hij als enige bij de loods is gebleven, antwoordt hij: “Ja, dat zou ook op de camera te zien moeten zijn”. Voorts verklaarde hij, dat hij buiten bij de roldeur moest wachten en dat hij de boel in de gaten moest houden.28.

Tussenconclusie van de rechtbank ten aanzien van de feiten 1 tot en met 3

De rechtbank stelt, gelet op het voorgaande, samengevat het volgende vast:

Ten aanzien de feiten 4 tot en met 6: de poging tot plofkraak op 9 juli 2019 te Landgraaf

Op dinsdag 9 juli 2019 omstreeks 4:55 uur is er bij de politie een melding binnen gekomen dat er een geldautomaat was opgeblazen aan het Winkelcentrum “op de Kamp” aan het [adres 12] te Landgraaf. Op veiliggestelde camerabeelden van de geldautomaat van de [bank 2] gelegen aan het [adres 3] te Landgraaf is te zien dat 2 mannen met bivakmutsen een explosief plaatsen op het toetsenbord van de geldautomaat en in de gleuf van de gelduitgifte. Op de beelden is ook nog een derde persoon te zien.

Eén van deze personen (hierna persoon 1) droeg een donker gewatteerd jack met stiksels in de lengte en met capuchon. Hij had een hoofdlampje over zijn bivakmuts en had aan de linkerzijde op borsthoogte tape op zijn kleding aangebracht. Op de beelden is te zien dat deze persoon een zogenoemde pizzaschuif 2.0 in de geldautomaat schuift en dat een tweede persoon (persoon 2) handelingen met de geldautomaat verricht. Nadat een plat pakket is geplaatst lopen beide mannen snel weg en is om 4:55:16 uur op de beelden een flits te zien.

Een explosief dat op het toetsenbord was geplaatst is daarbij ontploft. Het explosief dat in de gelduitgifte gleuf was geplaatst is niet ontploft. Op de beelden is verder te zien dat beide personen na de ontploffing naar de geldautomaat lopen en dat persoon 2 daar graaiende bewegingen maakt en klaar staat met een tas. Persoon 1 kruipt in de geldautomaat.

Hierna verlaten de personen de plaats delict waarbij de kluis intact is gebleven.29.30.

Getuige [getuige 3] heeft, nadat zij wakker werd van een hele luide knal, gezien dat twee personen bezig waren om iets uit de pinautomaat aan de overkant van haar woning te halen, dat deze twee personen in een auto van het merk en type Audi Avant stapten en dat deze auto met hoge snelheid wegreed terwijl de achterportieren nog niet helemaal waren gesloten. Daardoor gaat de getuige er van uit dat er nog een bestuurder in de auto heeft gezeten.31.

Getuige [getuige 4] hoorde na de explosie een auto met een zwaar motorgeluid en zag een Audi Avant A6, hij denkt een RS6, met hoge snelheid wegrijden.32.

Verbalisant [verbalisant 1] bevond zich op de Hoogstraat te Landgraaf ter hoogte van winkelcentrum de Kamp toen hij een enorme klap hoorde. Hij zag toen een Audi stationwagen met Nederlandse kentekenplaten komen rijden vanaf de parkeerplaats bij het winkelcentrum. Hij hoorde een heel zwaar motorgeluid en vermoedde dat het een RS6 model was. [verbalisant 1] kon het motorgeluid van de auto heel lang blijven volgen en vermoedde daarom dat de auto in de richting van Brunssum reed.33.Verbalisanten [verbalisant 2] en [verbalisant 3] kregen een melding van de plof en zagen toen zij om 4:58 uur in Brunssum reden dat een grijze Audi station hen met zeer hoge snelheid vanuit tegengestelde richting naderde.34.

Voorverkenning/voorbereiding op 5/6 juli 2019:

Op camerabeelden van het terrein bij de loods aan het [adres 4] te Brunssum is te zien dat op 5 juli 2019 om 22:03 uur een witte Mercedes met zwart dak, met kenteken [kenteken 3] , bij de loods arriveert. De drie inzittenden worden geïdentificeerd als [medeverdachte 1] , [verdachte] en [medeverdachte 4] . Op 5 juli 2019 om 23:11 uur vertrok deze Mercedes met drie inzittenden vanaf het terrein [adres 4] .35.Deze auto was gehuurd door [verdachte] en voorzien van een zogenaamd GPS-trackersysteem. Uit de gegevens van deze GPS-tracker blijkt dat er met de Mercedes vanaf 23:11 uur in de omgeving is rondgereden en dat er in verschillende centra is gestopt,36.dat de Mercedes op 6 juli 2019 om 01:10:31 2 minuten en 58 seconden stil stond op de [adres 11] te Landgraaf, vlakbij het [adres 12] waar later de plofkraak heeft plaatsgevonden, en dat de Mercedes om 2:01:57 1 minuut en 52 seconden stil stond op de [adres 13] ter hoogte van nummer 1 te Brunssum.37.

Om 02:02 uur is € 20,00 gestort bij de pinautomaat aan de [adres 13] 1 te Brunssum. De gebruikte pinpas staat op naam van [naam 1] , welke pinpas later ook bij de plofkraak is gebruikt.38.Op de camerabeelden van de [bank 2] bank gelegen aan de [adres 13] is te zien dat er op 6 juli 2019 om 2:01:34 een witte Mercedes met een zwart dak ter hoogte van de geldautomaat stopt en dat om 2:02:15 uur een man handelingen bij de pinautomaat verricht. Deze man draagt een zwart gewatteerd jack met een capuchon. Het gewatteerde deel van het jack heeft glans en is in de lengte in banen gestikt. De capuchon en de mouwen zijn niet gestikt en van een matte stof.39.

Op camerabeelden van het terrein bij de loods aan het [adres 4] te Brunssum is te zien dat de Mercedes met kenteken [kenteken 3] op 6 juli 2019 omstreeks 2:07 uur weer terugkomt bij de loods, dat twee personen achter uit de auto stappen en dat een derde persoon de bestuurder was, en dat de Mercedes omstreeks 5:26 uur vanaf de loods vertrekt met [medeverdachte 1] , [verdachte] en [medeverdachte 4] .40.

8 juli 2019:

Op 8 juli 2019 om 19:11 uur is met de pinpas op naam van [naam 1] € 10,00 gestort bij de geldautomaat van de [bank 2] bank aan de [adres 14] te Amsterdam.41.

Op 8 juli 2019 tussen 13:40 en 23:32 uur worden kentekenplaten [kenteken 4] gestolen in Woerden van een Seat Toledo.

Op maandag 8 juli 2019 om 21:47 uur straalt de telefoon van [medeverdachte 1] de zendmast in Woerden aan.42.Om 22:52 uur wordt het toestel van [medeverdachte 1] uitgeschakeld.43.

Camerabeelden:

Op camerabeelden van het terrein bij de loods aan het [adres 4] te Brunssum is het volgende te zien:

Op 8 juli 2019 om 23:57 uur komt er donkere auto, model station, het terrein van het [adres 4] oprijden. [medeverdachte 2] stapt rechts voor uit de auto. Aan rechterachterzijde stappen nog eens 2 personen uit.

Vervolgens rijdt die auto verder de loods in.

Op 9 juli 2019 om 0:13 uur komt er een tweede auto het terrein oprijden. [medeverdachte 1] en [verdachte] lopen vanaf de geparkeerde auto naar de loods.

Om 03:59 uur wordt een donkergekleurde Audi Avant achteruit gereden. In totaal zitten 4 personen in de auto. [medeverdachte 1] stapt links achterin de auto en de auto rijdt richting de poort.

Om 04:01 uur loopt [verdachte] uit de richting van de poort naar de loods.

Tussen 04:09 uur en 04:27 uur loopt [verdachte] buiten op het terrein.

Om 04:33 uur komt een donkerkleurige Audi aanrijden. [medeverdachte 3] is de bestuurder, er stapt ook iemand uit achter hem. In totaal komen vijf personen in beeld: [medeverdachte 3] , [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 4] en [verdachte] . [verdachte] komt aangelopen vanaf de poort.44.

Te zien is dat ze met kentekenplaten iets doen en op het terrein rondscharrelen.

Om 04:34 uur zijn er twee personen buiten op het terrein. Te zien is dat er tape is aangebracht op de kleding van de linker persoon aan de linkerzijde ter hoogte van de borst. Dit komt overeen met het signalement van de hiervoor genoemde persoon 1.45.

Om 04:42 uur rijdt de Audi weg. In totaal stappen vier personen stappen in de auto. [verdachte] blijft als enige op het terrein achter.46.

Om 4:53 uur verschijnen (schaduwen van) personen in beeld bij de geldautomaat [adres 3] te Landgraaf.47.

Om 4:54 uur heeft er een transactie plaatsgevonden (geldopname €20,00) bij de geldautomaat [adres 3] te Landgraaf met de pinpas van [naam 1] .48.

Op 4:55 uur vindt de hiervoor beschreven plofkraak plaats aan het [adres 3] in Landgraaf.

Om 05:00 uur komt de Audi terug bij de loods op het [adres 4] en rijdt zover door dat de auto niet meer in beeld staat.

Om 5:04 uur komt [medeverdachte 1] in beeld met een hoofdlampje en kijkt wat rond.

Om 5:12 uur komt [medeverdachte 1] weer in beeld. Te zien is dat logo op zijn jas is afgeplakt.49.

(opvallende gelijkenis met de tape op de jas van de plofkraker, persoon 1).

Om 6:47 uur stappen [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] in de zwarte Mercedes en vertrekken.

Om 7:20 uur keren [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] terug met de auto.

Om 7:27 uur stapt [medeverdachte 2] rechts voor in de Audi. Aannemelijk is dat [medeverdachte 3] de Audi bestuurt.

Om 7:28 uur is te zin dat de Audi is voorzien van het kenteken [kenteken 4] , welke kentekenplaten in Woerden zijn gestolen.

Om 7:28 uur rijden [medeverdachte 1] , [medeverdachte 4] en [verdachte] met de Mercedes weg naar de openbare weg.50.

Op 9 juli 2019 om 10:59 uur wordt het toestel van [medeverdachte 1] weer ingeschakeld.51.

Tussenconclusie van de rechtbank ten aanzien van de feiten 4 tot en met 6

De rechtbank stelt gelet op het voorgaande samengevat het volgende vast:

- dat op 9 juli 2019 om 4:55 uur een ontploffing teweeg is gebracht in een geldautomaat van de [bank 2] aan het [adres 3] te Landgraaf, waarvan gemeen gevaar voor goederen en voor de in het gebouw aanwezige inventaris en nabijgelegen gebouwen te duchten was en waardoor het pand waar de geldautomaat zich bevond is vernield;

- dat uit de geldautomaat geen geld is weggenomen;

- dat de plofkraak door personen rijdend in een Audi RS6 is uitgevoerd, aangezien meerdere getuigen een dergelijke auto hebben waargenomen;

- dat het tijdspad van vertrek van de Audi met vier personen uit de loods in Brunssum (04:42 uur) tot de waarneming van personen bij de geldautomaat [adres 3] te Landgraaf (4:53 uur) het moment van de plof (04:55 uur) de waarneming van de verbalisanten van een op hoge snelheid rijdende Audi in Brunssum (04:58 uur) en de terugkeer van de Audi bij de loods (05:00 uur) exact past bij de plofkraak;

- dat [verdachte] gedurende de poging tot plofkraak bij de loods in Brunssum is achtergebleven;

- dat [medeverdachte 1] , [verdachte] en [medeverdachte 4] op 5 juli 2019 om 23:11 uur zijn vertrokken met een Mercedes vanaf het terrein het [adres 4] en dat deze Mercedes blijkens GPS- trackergegevens vanaf 23:11 uur in de omgeving is rondgereden en dat er in verschillende centra is gestopt,52.dat de Mercedes op 6 juli 2019 om 01:10:31 2 minuten en 58 seconden stil stond op de [adres 11] te Landgraaf, vlakbij het [adres 12] waar later de plofkraak heeft plaatsgevonden, en dat de Mercedes om 2:01:57 1 minuut en 52 seconden stil stond op de [adres 13] ter hoogte van nummer 1 te Brunssum. Om 02:02 uur is € 20,00 gestort bij de pinautomaat aan de [adres 13] 1 te Brunssum. De gebruikte pinpas staat op naam van [naam 1] , welke pinpas later ook bij de plofkraak is gebruikt;

- dat één van de plegers van de plofkraak een donker gewatteerd jack met capuchon en stiksels in de lengte droeg, dat op deze jas tape was aangebracht en dat deze persoon een hoofdlampje om zijn bivakmuts had. Dat de man die op 5 juli 2019 met de pinpas van [naam 1] een geldbedrag van € 20,00 stortte een soortgelijke jas droeg en dat [medeverdachte 1] na de poging tot plofkraak bij de loods is gezien met een soortgelijke jas waarvan het logo was afgeplakt en dat hij ook een hoofdlampje ophad;

- dat vergelijkbare ontstekers en stoffen zijn gebruikt als in Aken.

Bewijsoverweging

De vraag die de rechtbank vervolgens moet beantwoorden is de vraag of [verdachte] een aandeel heeft gehad in voornoemde gepleegde strafbare feiten.

De rechtbank overweegt daartoe het volgende.

De rechtbank stelt op grond van de bewijsmiddelen vast dat bij beide plofkraken sprake was van een zelfde modus operandus. Verdachten [medeverdachte 1] , [medeverdachte 2] , [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] zijn vanaf hun schuilplaats in de loods aan het [adres 4] te Brunssum met zijn vieren met een Audi RS6 vertrokken naar de plaatsen delict in respectievelijk Aken en Landgraaf en zijn kort na deze plofkraken naar hun schuilplaats in de loods in Brunssum teruggekeerd. [verdachte] is tijdens de plofkraken bij de loods achtergebleven en heeft de hekken geopend en heeft kennelijk de omgeving in de gaten gehouden.

medeplegen

De rechtbank stelt voorop dat de betrokkenheid aan een strafbaar feit als medeplegen kan worden bewezenverklaard in het geval dat twee of meer personen gezamenlijk een strafbaar feit plegen, waarbij niet alle delictsbestanddelen door beide verdachten behoeven te zijn vervuld. Wel moet zijn komen vast te staan dat bij het begaan van het strafbare feit sprake is geweest van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking. Dit dient aan de hand van de concrete omstandigheden van het geval te worden beoordeeld. Ook indien het ten laste gelegde medeplegen in de kern niet bestaat uit een gezamenlijke uitvoering tijdens het begaan van het strafbare feit, maar uit gedragingen die doorgaans met medeplichtigheid in verband plegen te worden gebracht (zoals het verstrekken van inlichtingen, op de uitkijk staan, helpen bij de vlucht), kan sprake zijn van de voor medeplegen vereiste nauwe en bewuste samenwerking. De materiële en/of intellectuele bijdrage van de verdachte aan het strafbare feit zal dan van voldoende gewicht moeten zijn.

Hierbij kan rekening worden gehouden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip.

Zoals hiervoor overwogen leidt de rechtbank uit het dossier en het onderzoek ter terechtzitting af dat [verdachte] een andere rol heeft gehad dan de medeverdachten. Uit de camerabeelden is gebleken dat [verdachte] heeft gezorgd dat het hek geopend en gesloten werd, dat hij niet mee is gegaan in de Audi om de plofkraak mede uit te voeren, maar dat hij is achtergebleven om de schuilplaats te bewaken. Uit de bewijsmiddelen blijkt niet dat de feitelijke en intellectuele bijdrage van [verdachte] overigens van dien aard is geweest dat desondanks zijn aandeel als medeplegen kan worden gekwalificeerd. Op grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de voor medeplegen vereiste voldoende nauwe en bewuste samenwerking tussen [verdachte] en de andere vier verdachten niet is komen vast te staan. Er is geen sprake van een gezamenlijke uitvoering en de bijdrage van [verdachte] aan de primair ten laste gelegde feiten is naar het oordeel van de rechtbank van onvoldoende gewicht. De rechtbank zal [verdachte] daarom van de onder primair ten laste gelegde feiten vrijspreken.

medeplichtigheid

De rechtbank ziet zich vervolgens voor de vraag gesteld of er sprake is van medeplichtigheid aan/bij de ten laste gelegde feiten.

De rechtbank stelt voorop dat voor de bewezenverklaring van medeplichtigheid aan een misdrijf is vereist dat niet alleen wordt bewezen dat het opzet van de verdachte was gericht op zijn handelingen als medeplichtige als bedoeld in artikel 48, aanhef en onder 1° of 2º Sr, maar ook dat zijn opzet, al dan niet in voorwaardelijke vorm, was gericht op het door de dader gepleegde misdrijf (het gronddelict). De rechtbank is van oordeel dat de verdachte zowel opzet heeft gehad op het behulpzaam zijn/verschaffen van gelegenheid en middelen als (voorwaardelijk) opzet op de hier het ten laste gelegde gronddelicten.

Uit de bewijsmiddelen volgt dat het gezamenlijke plan van [verdachte] en medeverdachten was gericht op het plegen van een plofkraak op respectievelijk 9 juli 2019 en 12 juli 2019 ’s nachts.

De rechtbank overweegt dat het voor [verdachte] kenbaar moet zijn geweest dat zijn vier medeverdachten een plofkraak zouden plegen, aangezien te zien is op de camerabeelden dat hij kort voorafgaand aan de plofkraken goederen inlaadt, dat hij actief aanwezig is bij de loods en behulpzaam is geweest bij het openen en sluiten van het hek, zodat de medeverdachten succesvol de rit van en naar de loods konden maken. Naar het oordeel van de rechtbank kan uit de bewijsmiddelen worden afgeleid dat [verdachte] van dit plan heeft geweten. [verdachte] kan daarom als medeplichtige worden aangemerkt ten aanzien van de door zijn mededaders gepleegde (poging tot) plofkraken. De rechtbank acht de verklaring van [verdachte] dat hij dacht dat het slechts om een bedrijfsinbraak ging ongeloofwaardig. Deze verklaring vindt op geen enkele wijze steun in het dossier en is ook overigens niet aannemelijk geworden. [verdachte] kan daarom als medeplichtige worden aangemerkt ten aanzien van de door zijn mededaders gepleegde (poging tot) plofkraken.

Op grond van het voorgaande acht de rechtbank het ten laste gelegde als na te melden wettig en overtuigend bewezen.

Levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel dan wel gemeen gevaar voor goederen bij plofkraak Aken Op grond van het dossier kan niet worden vastgesteld dat er in de woningen bij de geldautomaat van de [bank 1] personen aanwezig zijn geweest ten tijde van de ontploffing. Daarnaast is het uit het dossier onvoldoende duidelijk geworden hoe de woningen exact gesitueerd zijn ten opzichte van de geldautomaat. Ook is uit het dossier niet gebleken dat er als gevolg van de ontploffing zodanige constructieve schade aan het gebouw of brand is ontstaan dat hierdoor levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel is ontstaan voor de daarin mogelijk aanwezige personen. Derhalve ontbreekt het wettig en overtuigend bewijs dat er levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor omwonenden dan wel voorbijgangers te duchten was en zal de rechtbank [verdachte] van dat onderdeel van de tenlastelegging vrijspreken.

Op grond van het dossier blijkt wel dat meer dan aanzienlijke schade aan het pand en omliggende panden is ontstaan. De rechtbank acht gemeen gevaar voor goederen dan ook wettig en overtuigend bewezen.

Levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel dan wel gemeen gevaar voor goederen bij de poging tot plofkraak in Landgraaf:

De geldautomaat en het gebouw van de bank en een aanliggend restaurant raakten door de ontploffing in Landgraaf zwaar beschadigd. In een straal van 60 meter kwamen onderdelen van de geldautomaat en het pand van [bank 2] terecht. Boven het pand bevonden zich 6 appartementen die alle bewoond waren.53.Uit de aangifte van de [eigenaar winkelcentrum] , eigenaar van winkelcentrum “Op de Kamp”, blijkt dat er zeer veel schade is ontstaan aan het pand aan het [adres 3] te Landgraaf en de naastgelegen winkelpanden en bovenliggende appartementen. Bij de explosie is de muur ontzet waarin de geldautomaat was geplaatst. Ook is de glazen voorgevel volledig ontzet en is het glas in de puien gebroken. Bijna alle plafondplaten ter hoogte van de automaat, aan de buitenzijde van het pand en in het kantoor binnen in het pand, zijn beschadigd of vervormd. Verder zijn van de lunchroom “ [lunchroom] ”, gelegen naast het bankgebouw, de ramen gesprongen.54.Uit de aangifte van [bewoonster] , bewoonster van een flat gelegen boven de geldautomaat, blijkt dat haar balkondeur door de ontploffing scheef is gaan hangen waardoor deze niet meer kon worden geopend.55.Uit de aangifte van [bewoner] , bewoner van een flat gelegen boven de geldautomaat, blijkt dat door de ontploffing een ruit van de woonkamer is gesprongen en dat de laminaatvloer in de woning door de drukgolf van de explosie is verschoven.56.Op grond van het voorgaande kan zonder meer worden bewezen dat sprake was van gemeen gevaar voor goederen; voor de geldautomaat, het pand, de in dat pand aanwezige inventaris/goederen en de nabij gelegen panden.

Ten aanzien van de vraag of ook sprake is geweest van levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor de bewoners van de bovenliggende woningen of (toevallige) voorbijgangers of anderen overweegt de rechtbank als volgt.

Het niet ontplofte explosief is door de EOD uit de geldautomaat gehaald. Dit bestond uit twee aluminium buizen met daaraan de hoofdlading een met tape omringde zak gevuld met springstof, een zogenaamde pizzaschuif 2.0.57.Door het NFI kon niet worden vastgesteld welke explosieve stoffen op het toetsenbord van de geldautomaat zijn ontploft. Met betrekking tot het niet ontplofte explosief kon worden vastgesteld dat de twee ontstekers hierin in staat waren om de daarin aanwezige hoofdlading van 500-700 gram ammoniumnitraatspringstof tot ontploffing te brengen. Door de NFI deskundige is geconcludeerd dat bij ontploffing van een pakket met een dergelijke hoeveelheid springstof een detonatie optreedt waarbij hitte, brisantie en een schokgolf (met een daarbij gepaard gaande knal) ontstaan, waardoor delen van de geldautomaat zouden verscherven en in de rondte zouden worden geslingerd. Hierdoor zou ernstige materiële schade aan de geldautomaat ontstaan en gevaar voor zeer ernstig lichamelijk letsel voor personen in de directe omgeving (tot op een afstand van meerdere meters). Ook direct dodelijk letsel wordt door de deskundige niet uitgesloten. De scherfwerking van delen van de geldautomaat geeft hierbij volgens de deskundige het grootste gevaar op letsel.58.Nu er op de beelden van de plofkraak echter geen personen op enkele meters afstand van de geldautomaat zijn te zien, en niet aannemelijk is geworden dat er op het tijdstip van de plofkraak, ‘s nachts om 4:55 uur, sprake was van toevallige voorbijgangers, en uit het dossier ook niet is gebleken dat er als gevolg van de ontploffing zodanige constructieve schade aan het gebouw of brand is ontstaan dat hierdoor concreet levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel is ontstaan voor de op dat moment aanwezige bewoners, acht de rechtbank niet wettig en overtuigend bewezen dat sprake was van levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel.

Conclusie

De rechtbank is gelet op al het voorgaande van oordeel dat wettig en overtuigend bewezen is dat [verdachte] het ten laste gelegde onder feit 1 subsidiair, 2 subsidiair, 3 subsidiair, 4 subsidiair, 5 subsidiair en 6 subsidiair heeft begaan. De rechtbank is van oordeel dat niet wettig en overtuigend is bewezen dat door het bewezenverklaarde onder feit 1 subsidiair, 2 subsidiair, 3 subsidiair, 4 subsidiair, 5 subsidiair en 6 subsidiair levensgevaar dan wel gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor personen was te duchten en zal [verdachte] derhalve van dat onderdeel van beide ten laste gelegde feiten vrijspreken.

De bewezenverklaring

De rechtbank acht op grond van de genoemde bewijsmiddelen wettig en overtuigend bewezen dat [verdachte] de ten laste gelegde feiten heeft begaan, met dien verstande dat:

1

Subsidiair

[medeverdachte 1] hij op 12 juli 2019 te Aken (Duitsland), tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk een ontploffing teweeg heeft gebracht door in/op/aan een geldautomaat in een pand (aan de [adres 2] ) explosieven aan te brengen en vervolgens die geldautomaat te laten exploderen, terwijl daarvan gemeen gevaar voor die geldautomaat en dat pand en de in dat pand aanwezige inventaris/goederen en de nabij gelegen panden, te duchten was, tot en bij het plegen van welk misdrijf verdachte omstreeks 12 juli 2019 te Brunssum, opzettelijk behulpzaam is geweest door een bedrijfsterrein en een loods (aan [adres 4] te Brunssum, door verdachte en verdachtes mededaders gebruikt als stash/schuilplaats/uitvalsbasis) te bewaken en in de gaten te houden en de poort van het bedrijfsterrein en de deur van de loods te openen en te sluiten, direct nadat verdachtes mededaders de loods en het bedrijfsterrein hebben verlaten;

2

Subsidiair

[medeverdachte 1] op 12 juli 2019 te Aken (Duitsland), tezamen en in vereniging met anderen, een gebouw, te weten een pand (aan de [adres 2] ), opzettelijk heeft beschadigd door in/op/aan een geldautomaat in dat pand explosieven aan te brengen en vervolgens die geldautomaat te laten exploderen, terwijl daarvan gemeen gevaar voor die geldautomaat en dat pand en de in dat pand aanwezige inventaris/goederen en de

nabij gelegen panden, te duchten was, tot en bij het plegen van welk misdrijf verdachte omstreeks 12 juli 2019 te Brunssum, opzettelijk behulpzaam is geweest door een bedrijfsterrein en een loods (aan [adres 4] te Brunssum, door verdachte en verdachtes mededaders gebruikt als stash/schuilplaats/uitvalsbasis) te bewaken en in de gaten te houden en de poort van het bedrijfsterrein en de deur van de loods te openen en te sluiten, direct nadat verdachtes mededaders de loods en het bedrijfsterrein hebben verlaten;

3

Subsidiair

[medeverdachte 1] op 12 juli 2019 te Aken (Duitsland),tezamen en in vereniging met anderen, met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening uit een kluis van een geldautomaat in een pand (aan de [adres 2] ) heeft weggenomen een geldbedrag van (ongeveer) 114.810 euro, toebehorende aan [bank 1] , waarbij verdachte en zijn mededaders zich de toegang tot de plaats des misdrijfs hebben verschaft en het weg te nemen geldbedrag onder hun bereik hebben gebracht door explosieven aan te brengen

in/op/aan die geldautomaat en vervolgens die geldautomaat te laten exploderen,

tot en bij het plegen van welk misdrijf verdachte omstreeks 12 juli 2019 te Brunssum, opzettelijk behulpzaam is geweest door een bedrijfsterrein en een loods (aan [adres 4] te Brunssum, door verdachte en verdachtes mededaders gebruikt als stash/schuilplaats/uitvalsbasis) te bewaken en in de gaten te houden en de poort van het bedrijfsterrein en de deur van de loods te openen en te sluiten, direct nadat verdachtes mededaders de loods en het bedrijfsterrein hebben verlaten;

4

Subsidiair

[medeverdachte 1] op 9 juli 2019 te Landgraaf, tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk een ontploffing teweeg heeft gebracht door in/op/aan een geldautomaat in een pand (aan het [adres 3] ) explosieven aan te brengen en vervolgens die geldautomaat te laten exploderen, terwijl daarvan gemeen gevaar voor die geldautomaat en dat pand en de in dat pand aanwezige inventaris/goederen en de nabij gelegen panden, te duchten was, tot en bij het plegen van welk misdrijf verdachte omstreeks 12 juli 2019 te Brunssum, opzettelijk behulpzaam is geweest door een bedrijfsterrein en een loods (aan [adres 4] te Brunssum, door verdachte en verdachtes mededaders gebruikt als stash/schuilplaats/uitvalsbasis) te bewaken en in de gaten te houden en de poort van het bedrijfsterrein en de deur van de loods te openen en te sluiten, direct nadat verdachtes mededaders de loods en het bedrijfsterrein hebben verlaten;

5

Subsidiair

[medeverdachte 1] op 9 juli 2019 te Landgraaf, tezamen en in vereniging met anderen, een gebouw, te weten een pand (aan het [adres 3] ), opzettelijk heeft beschadigd door in/op/aan een geldautomaat in dat pand explosieven aan te brengen en vervolgens die geldautomaat te laten exploderen, terwijl daarvan gemeen gevaar voor die geldautomaat en dat pand en de in dat pand aanwezige inventaris/goederen en de nabij gelegen panden, te duchten was, tot en bij het plegen van welk misdrijf verdachte omstreeks 12 juli 2019 te Brunssum, opzettelijk behulpzaam is geweest door een bedrijfsterrein en een loods (aan [adres 4] te Brunssum, door verdachte en verdachtes mededaders gebruikt als stash/schuilplaats/uitvalsbasis) te bewaken en in de gaten te houden en de poort van het bedrijfsterrein en de deur van de loods te openen en te sluiten, direct nadat verdachtes mededaders de loods en het bedrijfsterrein hebben verlaten;

6

Subsidiair

[medeverdachte 1] op 9 juli 2019 te Landgraaf, tezamen en in vereniging met anderen, ter uitvoering van het door verdachte en zijn mededaders voorgenomen misdrijf om met het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening uit een kluis van een geldautomaat in een pand aan het [adres 3] te Landgraaf weg te nemen geld, toebehorende aan de [bank 2] , en zich de toegang tot de plaats van het misdrijf te verschaffen en dat weg te nemen geld onder hun bereik te brengen door middel van braak, zich heeft begeven naar het pand aan het [adres 3] te Landgraaf, waarna verdachte en verdachtes mededaders explosieven hebben aangebracht in/op/aan die geldautomaat en vervolgens die geldautomaat hebben laten exploderen, terwijl de uitvoering van dat voorgenomen misdrijf niet is voltooid, tot en bij het plegen van welk misdrijf verdachte omstreeks 12 juli 2019 te Brunssum, opzettelijk behulpzaam is geweest door een bedrijfsterrein en een loods (aan [adres 4] te Brunssum, door verdachte en verdachtes mededaders gebruikt als stash/schuilplaats/uitvalsbasis) te bewaken en in de gaten te houden en de poort van het bedrijfsterrein en de deur van de loods te openen en te sluiten, direct nadat verdachtes mededaders de loods en het bedrijfsterrein hebben verlaten;

De rechtbank acht niet bewezen wat aan [verdachte] onder feit 1 subsidiair, 2 subsidiair, 3 subsidiair, 4 subsidiair, 5 subsidiair en 6 subsidiair meer of anders is ten laste gelegd, zodat zij hem daarvan zal vrijspreken.

Indien in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze verbeterd in de bewezenverklaring. [verdachte] is daardoor niet geschaad in de verdediging.

De vordering van de benadeelde partijen ten aanzien van de feiten 4 subsidiair, 5 subsidiair en 6 subsidiair.

Ten aanzien van benadeelde partij [eigenaar winkelcentrum]

t.a.v. de heer [naam 2] heeft zich als benadeelde partij gevoegd in dit strafproces. De benadeelde partij vordert verdachte te veroordelen tot betaling van schadevergoeding tot een totaalbedrag van € 14.335,75, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf het moment waarop de strafbare feiten zijn gepleegd. De gevorderde materiële schade bestaat uit de volgende posten:

- treffen noodvoorziening € 5.225,92

- herstel buitenplafond € 5.925,83

- herstel gebroken ruiten galerij € 1.384,00

- begeleidingskosten MVGM € 1.800,00

Ten aanzien van benadeelde partij [bank 2]

t.a.v. [naam 3] heeft zich als benadeelde partij gevoegd in dit strafproces. De benadeelde partij vordert verdachte te veroordelen tot betaling van schadevergoeding tot een totaalbedrag van € 97.671,32, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf het moment waarop de strafbare feiten zijn gepleegd. De gevorderde materiële schade bestaat uit de volgende posten:

- herstelwerkzaamheden locatie € 41.761,84

- vervanging geldautomaten € 38.958,26

- BTW á 21% € 16.951,22

Het standpunt van de officier van justitie

Ten aanzien van benadeelde partij [eigenaar winkelcentrum]

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de vordering van de benadeelde partij [eigenaar winkelcentrum] volledig en hoofdelijk kan worden toegewezen, te vermeerderen met de wettelijke rente.

Ten aanzien van benadeelde partij [bank 2]

De officier van justitie heeft zich geconcludeerd dat de benadeelde partij [bank 2] niet-ontvankelijk in haar vordering dient te worden te worden verklaard. De vordering is onvoldoende onderbouwd. Er zijn geen facturen van de opgevoerde schadeposten toegevoegd en de volmacht is gebrekkig.

Het standpunt van de verdediging

Ten aanzien van benadeelde partij [eigenaar winkelcentrum]

De raadsman heeft bepleit dat de vordering wat betreft de begeleidingskosten onvoldoende is onderbouwd. De raadsman heeft bepleit de benadeelde partij voor dat gedeelte in haar vordering niet-ontvankelijk te verklaren.

Ten aanzien van benadeelde partij [bank 2]

De raadsman heeft bepleit de benadeelde partij niet-ontvankelijk in haar vordering te verklaren, omdat de vordering onvoldoende is onderbouwd.

Het oordeel van de rechtbank

Door de gebezigde bewijsmiddelen en de behandeling op de terechtzitting is komen vast te staan dat verdachte door de bewezen verklaarde feiten 4 subsidiair, 5 subsidiair en 6 subsidiair rechtstreeks schade heeft toegebracht aan de benadeelde partijen.

Ten aanzien van benadeelde partij [eigenaar winkelcentrum]

De rechtbank is van oordeel dat de schadeposten betreffende de herstelwerkzaamheden en het treffen van een noodvoorziening voldoende zijn onderbouwd met facturen en nota’s en zal het gevorderde hoofdelijk toewijzen. Voor de kostenpost betreffende begeleidingskosten bevindt zich bij de vordering geen onderbouwing. De rechtbank zal de benadeelde partij wat betreft deze kosten niet-ontvankelijk verklaren in haar vordering.

Ten aanzien van benadeelde partij [bank 2]

De rechtbank is van oordeel dat de vordering onvoldoende is onderbouwd en zal de benadeelde partij daarom niet-ontvankelijk verklaren in haar vordering. De benadeelde partij kan haar vordering slechts aanbrengen bij de burgerlijke rechter.

De schadevergoedingsmaatregel

De benadeelde partij [eigenaar winkelcentrum] heeft verzocht en de officier van justitie heeft gevorderd de schadevergoedingsmaatregel op te leggen.

De rechtbank zal de maatregel als bedoeld in artikel 36f Sr opleggen, aangezien [verdachte] jegens de benadeelde partij naar burgerlijk recht (mede) aansprakelijk is voor de schade die door de feiten 4, 5 en 6 is toegebracht.