Forumkeuze in het Nederlandse IPR (R&P nr. 159) 2008/9.3.1:9.3.1 Artikelen 8 en 9 Rv

Forumkeuze in het Nederlandse IPR (R&P nr. 159) 2008/9.3.1

9.3.1 Artikelen 8 en 9 Rv

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De Nederlandse wetgever heeft per 1 januari 2002 de art. 8 en 9 Rv ingevoerd over uitdrukkelijke respectievelijk stilzwijgende forumkeuze om forumkeuze naar Nederlands commuun internationaal privaatrecht wettelijk te regelen. Art. 8 en 9 Rv zijn geïnspireerd door de art. 17 respectievelijk 18 Verdrag.1 De wetgever heeft beoogd aansluiting te zoeken bij deze artikelen voor de inhoud en de voorwaarden van forumkeuze.2 De belangrijkste verschillen zijn de volgende:

-

Art. 8 Rv schrijft voor dat een forumkeuze slechts mogelijk is in gevallen die tot de vrije bepaling van partijen staan.3 Anders dan art. 23 EEX-V°/17 Verdrag bepaalt art. 8 Rv dat een forumkeuze niet rechtsgeldig is, indien geen redelijk belang aanwezig is.4

-

Art. 17 lid 3 Verdrag is afgeschaft in art. 23 EEX-V° en vervolgens per 15 oktober 2005 ook in art. 8 Rv.5 Hierdoor is de bepaling verdwenen dat een partij ten behoeve van wie een forumkeuze is aangegaan ten gunste van een rechter in een andere staat zich toch tot de Nederlandse rechter kan wenden (in afwijking van de forumkeuze). Art. 8 Rv wijkt dus af van art. 17 Verdrag, maar stemt overeen met art. 23 EEX-V°.

-

De vormvoorschriften van art. 23 EEX-V°/17 Verdrag heeft de wetgever in art. 8 Rv niet overgenomen. De wetgever heeft bepaald dat de forumkeuze bij geschrift dient te worden overeengekomen. De wetgever heeft voor de vormvoorschriften aansluiting gezocht bij art. 1021 Rv over de vorm van de overeenkomst tot arbitrage.6 Bovendien is de status van vormvoorschriften in art. 8 Rv een andere dan in art. 23 EEX-V°/17 Verdrag. De schriftelijkheidseis in art. 8 Rv is een bewijsvoorschrift en geen voorwaarde voor rechtsgeldigheid.7

-

Voor verzekeringsovereenkomsten gelden geen bijzondere beperkingen voor forumkeuze, zoals Afdeling 3 EEX-V°Nerdrag bepaalt voor een forumkeuze ex art. 23 EEX-V°/17 Verdrag. Zij vallen onder het algemene systeem van art. 8 leden 1 en 2 Rv .8

De wetgever heeft art. 9 aanhef en sub a Rv laten afwijken van art. 24 EEX-V°/18 Verdrag:

-

De rechtsbetrekking moet ter vrije bepaling van partijen staan evenals bij art. 8 Rv.

-

Voorts is de Nederlandse rechter ondanks de stilzwijgende forumkeuze niet bevoegd, indien voor de rechtsmacht van de Nederlandse rechter geen redelijk belang aanwezig is. Ook dit is een gelijke zinsnede als in art. 8 Rv, maar deze ontbreekt in art. 24 EEX-V°/18 Verdrag. De wetgever heeft voor stilzwijgende forumkeuze derhalve eerder aansluiting gezocht bij art. 8 Rv, dan bij art. 24 EEX-V°/18 Verdrag.

-

Art. 9 aanhef en sub a Rv bepaalt uitdrukkelijk dat de verschijning 'niet uitsluitend of mede' tot doel mag hebben de rechtsmacht van de Nederlandse rechter te betwisten. Dat is ruimer dan art. 18 Verdrag en niet geregeld in art. 24 EEX-V°.9 De plaats van de betwisting bij het verschijnen is niet van belang.10

Een (exclusieve) forumkeuze ex art. 8 lid 2 Rv heeft voorrang op bevoegdheid van de Nederlandse rechter volgens art. 767 Rv (forum arresti) in navolging van de rechtspraak over het recht voor 1 januari 2002.11

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.