1.1.3 Resumé

73. Toestand van rechteloosheid. Vatten wij het onderzoek naar de toestand van rechteloosheid kort samen. Wij hebben vastgesteld dat vreemde werken of — minder vaak — vreemde auteurs in de eerste helft van de negentiende eeuw gewoonlijk volledig onbeschermd waren. Zij verkeerden in een toestand van rechteloosheid. Deze situatie, die werd ingegeven door nationale politiek-economische belangen, was historisch zo gegroeid. Zij deed zich al voor vanaf het ontstaan van het auteursrecht in de vijftiende eeuw, toen het auteursrecht nog als privilege bij wijze van gunst werd verleend, en zij werd in stand gelaten toen het auteursrecht rond het begin van de negentiende eeuw een wettelijk recht werd.

74. Analyse toestand van rechteloosheid. Deze toestand van volledige rechteloosheid was soms het gevolg van een beperking van de rechtsbevoegdheid van vreemdelingen, maar meestal was zij het gevolg van een bepaalde afbakening van het toepassingsbereik van de nationale wet — dit was de tijd van de preSavigniaanse statutenleer. Hoe dan ook, in beide gevallen zijn in de toestand van rechteloosheid twee aspecten te onderscheiden: er is sprake van discriminatie (vreemdelingenrecht) en er is een rechtsvacuüm (conflictenrecht). De toestand van rechteloosheid was, anders gezegd, een discriminatoir rechtsvacum. Deze toestand, zo komt in de volgende paragraaf aan de orde, vormde het probleem waarvoor het beginsel van nationale behandeling als oplossing werd ontwikkeld.