6.0 Introductie

Partijen bepalen of zij procederen en waarover zij procederen. De rechter heeft naar Nederlands civiel procesrecht vrijwel geen rol bij de inzet van de procedure. Met dit uitgangspunt, in Nederland neergelegd in artikel 23 Rv, is de rechter afhankelijk van partijen voor de mate waarin hij ambtshalve gronden van EU-recht kan toepassen. Immers, als die gronden zoudenmoeten leidentot toewijzing van meer of anders dan is gevorderd, wordt hij hierin belemmerd door artikel 23 moeten leiden tot toewijzing van meer of anders dan is gevorderd, wordt hij hierin belemmerd door artikel 23 Rv.

Het in dit artikel neergelegde verbod op ultra- of extra petita uitspraken is nog niet echt aan de orde gekomen in een uitspraak van het HvJ EU. In Rampion wilde het HvJ EU zich er immers niet over uitspreken omdat de verwijzende rechter er niet aan had gerefereerd.1 Toch gaat het niet om zomaar een bepaling. Vooral in consumentenzaken zou toepassing van artikel 23 Rv tot gevolg kunnen hebben dat de consument niet de bescherming ten deel valt die hem door de toepasselijke richtlijn wordt toegekend, wanneer de consument als eiser optreedt en niet de goede vordering instelt. Dat hoeft op zichzelf niet problematisch te zijn, tenzij daarmee het beginsel van effectieve rechtsbescherming wordt geschonden. In dit hoofdstuk zal worden beschreven waarom artikel 23 Rv toepassing kan vinden, zelfs als hiermee de effectiviteit van het EU-recht wordt bedreigd. Dit heeft alles te maken met de aan dit artikel ten grondslag liggende uitgangspunten. Hoever de rechter wel zou kunnen gaan teneinde de effectiviteit van het EU-recht zoveel mogelijk te verzekeren wordt aansluitend besproken.