6.7.6 Financiering van de kosten van de enquêteprocedure op bevel van de rechter-commissaris

Maakt de curator geen gebruik van zijn enquêtebevoegdheid of financiert hij de kosten van de enquêteprocedure niet, dan kan hij hiertoe door de rechter-commissaris op verzoek van de gefailleerde of schuldeisers(commissie) worden bevolen op de voet van art. 69 Fw. De curator wordt dan verplicht tot financiering van de kosten van de enquêteprocedure uit de boedel.1 De rechter-commissaris zal slechts overgaan tot een dergelijk bevel wanneer hier een boedelbelang bij is betrokken, namelijk wanneer de te verwachten baten groter zullen zijn dan de te verwachten kosten van de enquêteprocedure. Voor de Ondernemingskamer ligt hier geen taak.2 Bij voorziene hoge kosten van het onderzoek zal een rechter-commissaris denk ik niet spoedig besluiten tot een dergelijk bevel3 – voorbeelden daarvan zijn mij in ieder geval niet bekend – ook al is denkbaar dat de curator de kosten van het onderzoek kan verhalen op grond van art. 2:354 BW en de enquêteprocedure een opstap vormt naar een aansprakelijkheidsprocedure, en de rechter-commissaris dit betrekt in zijn beoordeling.

In Slotervaartziekenhuis verzocht de Gemeente Amsterdam de rechter-commissaris ervoor zorg te dragen dat ‘zo spoedig mogelijk een adequaat (rechtmatigheids)onderzoek plaatsvindt (…) door een enquêteur, aan te wijzen door de Ondernemingskamer’ bij het failliete Slotervaartziekenhuis. De rechter-commissaris wees dat verzoek af, mede gelet op dat de kosten van een onderzoek in de enquêteprocedure ten laste komen van de boedel. De rechter-commissaris overwoog nog wel dat de enquêteprocedure de mogelijkheid biedt ‘– een deel van – de kosten van het onderzoek in rekening te brengen aan degenen die de Ondernemingskamer voor eventueel wanbeleid aansprakelijk acht’ op de voet van art. 2:354 BW, maar achtte de kans daarop klein. In het beroep van de Gemeente Amsterdam tegen de beschikking van de rechter-commissaris oordeelde de rechtbank dat de rechter-commissaris dienaangaande terecht heeft besloten.4