Rb. Rotterdam, 20-11-2019, nr. C/10/562801 / HA ZA 18-1118

Het verloop van de procedure blijkt uit:

Vonnis is nader bepaald op heden.

Botelco houd zich bezig met de handel in geluids- en beeldelektronica en huishoudelijke apparaten.

[naam gedaagde] exploiteert onder de naam [handelsnaam] een garagebedrijf.

Op 16 juni 2018 is brand uitgebroken in het garagebedrijf van [naam gedaagde] aan de [adres 1] . Ten gevolge hiervan is schade ontstaan aan het garagebedrijf en aan het naastgelegen bedrijfspand aan de [adres 2] , waar Botelco destijds haar bedrijf uitoefende.

Bij brief van 14 september 2018 heeft de Politie Eenheid Rotterdam met betrekking tot de brand aan de advocaat van Botelco – voor zover hier van belang – de volgende informatie verstrekt met daarbij een verklaring van [naam gedaagde] en de conclusie van de verbalisanten:

“Ter plaatse een enorme explosie.

Oorzaak van de brand

Betrof een vulslang van een voertuig die bij het aftappen van brandstof brand heeft gevat. De brand wist zich zeer snel uit te breiden. Bij t.p. gekomen zagen wij rook uit 2 locaties uit het pand komen. Binnen no time was de brand zeer groot en werd grip 2

afgegeven. Het pand en naastgelegen pand konden als geheel verloren worden beschouwd.

(...)

Verklaring eigenaar van het bedrijf [handelsnaam] :

Ik was bezig met een benzine tank achter op de vlotter. De tank was zo vol, dus ik dacht, ik haal de benzine eruit met een speciale booster en een pomp. Het gaat altijd goed en ineens pats boem, ik sta in brand, mijn handen in brand. Ik pakte de brandblusser, maar die raakte op en ik roep de buren “hebben jullie een brandblusser.. brandblusser, willen jullie mij helpen?

(...)

Blijkt geen indicatie voor brandstichting te zijn.

Zaak daarmede na onderzoek afgesloten.”

Ter zake van de door haar geleden schade heeft Botelco van Interpolis, haar schadeverzekeraar, € 261.250,- uitgekeerd gekregen.

Bij brief van 10 juli 2018 heeft Botelco [naam gedaagde] aansprakelijk gesteld voor de door haar ten gevolge van de brand geleden en nog te lijden schade. In antwoord hierop heeft [naam gedaagde] op zijn beurt Botelco verwezen naar zijn aansprakelijkheidsverzekeraar, ook Interpolis.

Interpolis heeft namens [naam gedaagde] zijn aansprakelijkheid afgewezen.

Botelco vordert bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad – samengevat – een verklaring voor recht dat [naam gedaagde] jegens Botelco aansprakelijk is voor de door Botelco geleden en nog te lijden schade als gevolg van de brand ontstaan bij het garagebedrijf van [naam gedaagde] , met veroordeling van [naam gedaagde] in de proceskosten.

Aan deze vordering legt Botelco het volgende ten grondslag.

[naam gedaagde] is aansprakelijk voor de door Botelco ten gevolge van de brand geleden schade, die Botelco begroot op € 1.707.956,- ter zake van voorraad, inventaris en bedrijfsstagnatie.

Primair is [naam gedaagde] aansprakelijk op grond van artikel 6:175 BW door het ontbranden van de gevaarlijke (brandbare) stof benzine die hij gebruikte in de uitoefening van zijn bedrijf.

Subsidiair is [naam gedaagde] aansprakelijk op grond van artikel 6:162 BW, wegens het niet in acht nemen van de vereiste voorzorgsmaatregelen.

[naam gedaagde] voert gemotiveerd verweer en concludeert tot afwijzing van het gevorderde.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

Tussen partijen is in geschil of [naam gedaagde] aansprakelijk is voor de schade die Botelco stelt te hebben geleden door de brand.

Artikel 6:175 BW bepaalt, voor zover van belang, dat degene die in de uitoefening van zijn beroep op bedrijf een stof gebruikt of onder zich heeft, terwijl van deze stof bekend is dat zij zodanige eigenschappen heeft, dat zij een bijzonder gevaar van ernstige aard voor personen of zaken oplevert, aansprakelijk is, wanneer dit gevaar zich verwezenlijkt. Achtergrond van deze regeling is dat het gebruik van gevaarlijke stoffen een risico oplevert en dat, indien dit gevaar zich verwezenlijkt, de slachtoffers hun bescherming dienen te vinden in de aansprakelijkheid van de (bedrijfsmatige) gebruiker van deze stoffen. Of hierbij ook sprake is van een fout van de gebruiker, is dan voor de vestiging van de aansprakelijkheid niet relevant.

Tussen partijen is niet in geschil dat benzine een gevaarlijke stof is als bedoeld in dit artikel en dat het gevaar van deze stof bekend was. Vervolgens is van belang of de brand – zoals Botelco stelt en [naam gedaagde] betwist – is veroorzaakt door benzine(damp). Bij de beantwoording van die vraag worden de volgende feiten en omstandigheden betrokken.

[naam gedaagde] heeft ter comparitie verklaard dat de brand is ontstaan toen hij bezig was met het leeghalen van de benzinetank van een Renault Laguna met een daartoe bestemde pomp. Volgens [naam gedaagde] had hij de vlotter losgehaald, waarna hij de tank (die vol was) had geopend en de slang (buiten de auto om) in de tank had gedaan. De pomp stond ongeveer twee meter van de vlotter af. De brand ontstond op het moment dat [naam gedaagde] de pomp inschakelde. Hij en de auto stonden direct in brand, aldus [naam gedaagde] .

Botelco heeft gesteld, en door [naam gedaagde] is terecht niet betwist, dat benzine(damp) een licht ontvlambare stof is. Daarnaast blijkt uit het proces-verbaal van de politie dat de brand is ontstaan doordat de slang vlamvatte, dat de brand zich snel uitbreidde en dat het bedrijfspand van [naam gedaagde] en het naastgelegen bedrijfspand van Botelco volledig verloren zijn gegaan. Tot slot is relevant dat er geen (technisch) onderzoek naar de oorzaak van de brand in geding is gebracht en dat tussen partijen niet in geschil is dat (nader) onderzoek naar de oorzaak van de brand geen verdere informatie kan opleveren.

Nu gelet op het voorgaande vaststaat dat de tank vol zat met benzine en geopend was; aangenomen kan worden dat [naam gedaagde] zich, toen hij de pomp inschakelde, op enige afstand van de auto bevond (gelet op de afstand van twee meter tussen de pomp en de vlotter in de auto); [naam gedaagde] en de auto gelijktijdig in brand vlogen; tussen [naam gedaagde] en de auto zich op dat moment de slang bevond waarvan een uiteinde in de geopende benzinetank van de auto hing; benzine(damp) licht ontvlambaar is; en de brand snel om zich heen greep, acht de rechtbank voorshands bewezen dat de benzine(damp) de oorzaak is van de brand. De benzine(damp) heeft (al dan niet in de slang) vlam gevat door een onopgehelderde oorzaak. Dit kan bijvoorbeeld een vonk zijn geweest die is ontstaan bij het inschakelen van de pomp. Voor een andere oorzaak – die losstaat van de benzine(damp) – voor de brand ontbreekt iedere aanwijzing.

Nu voorshands bewezen wordt geacht dat de benzine(damp) de oorzaak van de brand is, ligt het in de rede [naam gedaagde] toe te laten tot het leveren van tegenbewijs op dit punt.

[naam gedaagde] heeft zich echter – evenals Botelco – ter comparitie op het standpunt gesteld dat bewijslevering ter zake de oorzaak van de brand zinloos is en dat de rechtbank zal moeten oordelen over de oorzaak van de brand op basis van de gegevens die in het procesdossier voorhanden zijn. Nu [naam gedaagde] (nadrukkelijk) geen tegenbewijs heeft aangeboden stelt de rechtbank vast dat de brand door de benzine(damp) is ontstaan.

Voor zover [naam gedaagde] meent dat, ook indien vaststaat dat de brand is veroorzaakt door de benzine(damp), dit niet tot zijn aansprakelijkheid kan leiden zolang niet vaststaat dat de oorzaak van de ontbranding van de benzine(damp) aan hem kan worden toegerekend, wordt dit verweer verworpen. Artikel 6:175 BW behelst een risicoaansprakelijkheid met als strekking dat degene die een gevaarlijke stof onder zich houdt aansprakelijk is zodra de specifiek gevaarlijke eigenschap van deze stof (in dit geval het brandgevaar) zich verwezenlijkt. Dit artikel stelt daarbij niet de eis dat de oorzaak van de verwezenlijking van dat gevaar – hier: de oorzaak van de ontbranding – aan de houder van de stof kan worden toegerekend, zie ook r.o. 4.2.

[naam gedaagde] heeft betwist dat hij de benzine onder zich had. Aan dit verweer gaat de rechtbank voorbij. Op grond van de parlementaire geschiedenis van de betreffende bepaling, waarin staat dat de term ‘gebruik’ ruim moet worden opgevat en dat de aansprakelijkheid wordt gelegd op degene in wiens handen de stof was op het tijdstip dat de schade werd veroorzaakt, moet gebruik worden begrepen als het feitelijk onder zich hebben van de betreffende stof. (Vgl. MvT, Kamerstukken II 1988/89, 21 202, nr. 3, p. 6 en 9 en ook Gerechtshof Arnhem 25 maart 2003, ECLI:NL:NL:GHARN:2003:AL8363). Op grond hiervan is de rechtbank van oordeel dat [naam gedaagde] die de Renault Laguna, en daarmee de benzine, in het kader van de uitoefening van zijn bedrijf feitelijk onder zich had, een aansprakelijke persoon is in de zin van artikel 6:175 BW.

[naam gedaagde] heeft voorts betoogd dat aansprakelijkheid komt te ontbreken op grond van artikel 6:178 f BW. Dit verweer gaat niet op, aangezien indien [naam gedaagde] de benzine opzettelijk had doen ontbranden, hij krachtens artikel 6:162 BW wel aansprakelijkheid zou zijn geweest. De uitzondering van artikel 6:178f BW, waaraan [naam gedaagde] overigens een andere uitleg geeft, doet zich daarmee niet voor.

Nu [naam gedaagde] aansprakelijk is op grond van artikel 6:175 BW, bestaat geen belang meer bij beoordeling van de subsidiaire grondslag, waarbij overigens de bewijslast op Botelco zou komen te rusten.

[naam gedaagde] zal als de overwegende mate in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. De kosten aan de zijde van Botelco worden begroot op:

- dagvaarding € 82,57

- griffierecht 626,00

- salaris advocaat 1.086,00 (2,0 punt × tarief € 543,00)

Totaal € 1.794,57

De rechtbank:

verklaart voor recht dat [naam gedaagde] jegens Botelco aansprakelijk is voor de door Botelco geleden en nog te lijden schade ten gevolge van de brand die op 16 juni 2018 in het bedrijfspand van [naam gedaagde] is ontstaan,

veroordeelt [naam gedaagde] in de proceskosten, aan de zijde van Botelco tot op heden begroot op € 1.794,54,

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

wijst het meer of anders gevorderde af.

Dit vonnis is gewezen door mr. S.M. den Hollander en in het openbaar uitgesproken op 20 november 2019.

3077/2872