Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie artikel 107:Wettelijk kader
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie artikel 107
Wettelijk kader
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
Documentgegevens:
mr. A. Baas, prof. mr. J.A. Winter, actueel t/m 15-06-2023
Voormalig art. 92 EGV, hernummerd en gewijzigd bij het Verdrag van Amsterdam (1997). Met ingang van 1 mei 1999 art. 87 EG; met ingang van 1 december 2009 art. 107 VWEU. De tekst van art. 107 is, mutatis mutandis, identiek aan die van art. 87 EG.
Ter gelegenheid van de ondertekening op 13 december 2007 van de Slotakte van de intergouvernementele conferentie die het Verdrag van Lissabon heeft aangenomen is ad art. 107 lid 2 onder c VWEU de volgende verklaring aangenomen:
“De Conferentie merkt op dat artikel 107, lid 2, onder c), moet worden uitgelegd in overeenstemming met de bestaande rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie betreffende de toepasselijkheid van die bepaling op de steun die wordt toegekend aan bepaalde gebieden van de Bondsrepubliek Duitsland die gevolgen ondervinden van de vroegere deling van Duitsland.”
EU-regelgeving
Groepsvrijstellingsverordening
Verordening van de raad (‘Enabling regulation’)
Verordening (EU) 2015/1588 van de Raad van 13 juli 2015 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op bepaalde soorten horizontale steunmaatregelen, PbEU 2015, L 248/1
Groepsvrijstelling (‘Block exemption regulation’)
Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie van 17 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt verenigbaar worden verklaard, PbEU 2014, L 187/1.
In het licht van de nieuwe ‘enabling regulation’ Verordening (EU) 2015/1588 is deze gewijzigd door Verordening (EU) 2017/1084 van de Commissie van 14 juni 2017 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 651/2014 wat betreft steun voor haven- en luchthaveninfrastructuur, aanmeldingsdrempels voor steun voor cultuur en instandhouding van het erfgoed en voor steun voor sportinfrastructuur en multifunctionele recreatieve infrastructuur, en regelingen inzake regionale exploitatiesteun voor ultraperifere gebieden, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 702/2014 wat betreft de berekening van de in aanmerking komende kosten, PbEU 2017, L 156/1
Verordening (EU) 2015/1589 van de Raad van 13 juli 2015 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, PbEU 2015, L 248/9
In verband met het aangepaste regime van Verordening (EU) 2015/1589 gewijzigd door Verordening (EU) 2015/2282 van de Commissie van 27 november 2015 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 794/2004 wat betreft de aanmeldings- en informatieformulieren, PbEU 2015, L 325/1.
Wettelijk kader
Gedragscode voor een goed verloop van de staatssteunprocedures, C/2018/4412, PbEU 2018, C 253/14.
Mededeling van de Commissie — Mededeling van de Commissie betreffende de terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare staatssteun, C/2019/5396, PbEU 2019, C 247/1.
Mededeling van de Commissie over de handhaving van de staatssteunregels door de nationale rechterlijke instanties, PBEU 2009, C 85/1
De minimis
Verordening (EU) nr. 1407/2013 van de Commissie van 18 december 2013 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun, PbEU 2013, L 352/1
Verordening (EU) nr. 360/2012 van de Commissie van 25 april 2012 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun verleend aan diensten van algemeen economisch belang verrichtende ondernemingen, PbEU 2012, L 114/8
Besluit 2012/21/EU van de Commissie van 20 december 2011 betreffende de toepassing van artikel 106, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst, verleend aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen, PbEU 2012, L 7/3 (zie onder artikel 106 VWEU)
Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de staatssteunregels van de Europese Unie op voor het verrichten van diensten van algemeen economisch belang verleende compensatie, PbEU 2012, C 8/4
Van dit pakket maakt verder deel uit Verordening (EU) nr. 360/2012 van de Commissie van 25 april 2012 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun verleend aan diensten van algemeen economisch belang verrichtende ondernemingen, PbEU 2012, L 114/8
Overig
Mededeling van de Commissie aan de lidstaten inzake de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op kortlopende exportkredietverzekering, PbEU 2012, C 392/1. Laatstelijk gewijzigd door Mededeling van de Commissie tot wijziging van de bijlage bij de mededeling (…), C(2020) 2044 final van 27 maart 2020, PbEU 2020, C 101I/1.
Mededeling van de Commissie over het begrip “staatssteun” in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (PB C 262 van 19.7.2016, blz. 1).
Zie de website van DG Mededinging (hier zijn specifieke secties ingericht inzake de Covid 2019 respons, zowel op het gebied van staatssteun als mededinging): https://ec.europa.eu/competition/index_en.html
Verordening (EU) nr. 702/2014 van de Commissie van 25 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun in de landbouw- en de bosbouwsector en in plattelandsgebieden op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie met de interne markt verenigbaar worden verklaard, PbEU 2014, L 193/ 1
De minimis.
Verordening (EU) nr. 1408/2013 van de Commissie van 18 december 2013 inzake de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun in de landbouwsector, PbEU 2013, L 352/9
algemeen
Commission Communication – European Union guidelines for State aid in the agricultural and forestry sectors and in rural areas 2014 – 2020 (consolidated version) OJ C 204, 1.7.2014, p. 1. Amendments to the Guidelines: OJ C 390, 24.11.2015, p. 4 - OJ C 139, 20.4.2018, p. 2 - OJ C 403, 9.11.2018, p. 10
Visserijsteun
Verordening (EU) nr. 1388/2014 van de Commissie van 16 december 2014 waarbij bepaalde categorieën steun voor ondernemingen die actief zijn in de productie, de verwerking en de afzet van visserij- en aquacultuurproducten, op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie met de interne markt verenigbaar worden verklaard, PbEU 2014, L 369/37
De minimis.
Verordening (EU) nr. 717/2014 van de Commissie van 27 juni 2014 inzake de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun in de visserij- en aquacultuursector, PbEU 2014, L 190/45
-- Mededeling van de Commissie - Kennisgeving aan belanghebbenden betreffende de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk en EU-regels op het gebied van staatssteun C/2023/3680, PB C 202 van 9.6.2023, blz. 25
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie artikel 107
Wettelijk kader
mr. A. Baas, prof. mr. J.A. Winter, actueel t/m 15-06-2023
15-06-2023
01-12-2009 tot: -
mr. A. Baas, prof. mr. J.A. Winter
Europees belastingrecht / Fiscale staatssteun
EU-recht / Bijzondere onderwerpen
Mededingingsrecht / EU-mededingingsrecht
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie artikel 107
Algemeen
Voormalig art. 92 EGV, hernummerd en gewijzigd bij het Verdrag van Amsterdam (1997). Met ingang van 1 mei 1999 art. 87 EG; met ingang van 1 december 2009 art. 107 VWEU. De tekst van art. 107 is, mutatis mutandis, identiek aan die van art. 87 EG.
Ter gelegenheid van de ondertekening op 13 december 2007 van de Slotakte van de intergouvernementele conferentie die het Verdrag van Lissabon heeft aangenomen is ad art. 107 lid 2 onder c VWEU de volgende verklaring aangenomen:
“De Conferentie merkt op dat artikel 107, lid 2, onder c), moet worden uitgelegd in overeenstemming met de bestaande rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie betreffende de toepasselijkheid van die bepaling op de steun die wordt toegekend aan bepaalde gebieden van de Bondsrepubliek Duitsland die gevolgen ondervinden van de vroegere deling van Duitsland.”
EU-regelgeving
Groepsvrijstellingsverordening
Verordening van de raad (‘Enabling regulation’)
Verordening (EU) 2015/1588 van de Raad van 13 juli 2015 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op bepaalde soorten horizontale steunmaatregelen, PbEU 2015, L 248/1
Groepsvrijstelling (‘Block exemption regulation’)
Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie van 17 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt verenigbaar worden verklaard, PbEU 2014, L 187/1.
In het licht van de nieuwe ‘enabling regulation’ Verordening (EU) 2015/1588 is deze gewijzigd door Verordening (EU) 2017/1084 van de Commissie van 14 juni 2017 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 651/2014 wat betreft steun voor haven- en luchthaveninfrastructuur, aanmeldingsdrempels voor steun voor cultuur en instandhouding van het erfgoed en voor steun voor sportinfrastructuur en multifunctionele recreatieve infrastructuur, en regelingen inzake regionale exploitatiesteun voor ultraperifere gebieden, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 702/2014 wat betreft de berekening van de in aanmerking komende kosten, PbEU 2017, L 156/1
Explanatory note
Procedureverordening
Verordening (EU) 2015/1589 van de Raad van 13 juli 2015 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, PbEU 2015, L 248/9
Uitvoeringsmaatregelen
Verordening (EG) 794/2004 van de Commissie van 21 april 2004 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag, PbEU 2004, L 140/1.
In verband met het aangepaste regime van Verordening (EU) 2015/1589 gewijzigd door Verordening (EU) 2015/2282 van de Commissie van 27 november 2015 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 794/2004 wat betreft de aanmeldings- en informatieformulieren, PbEU 2015, L 325/1.
Wettelijk kader
Gedragscode voor een goed verloop van de staatssteunprocedures, C/2018/4412, PbEU 2018, C 253/14.
Mededeling van de Commissie — Mededeling van de Commissie betreffende de terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare staatssteun, C/2019/5396, PbEU 2019, C 247/1.
Mededeling van de Commissie over de handhaving van de staatssteunregels door de nationale rechterlijke instanties, PBEU 2009, C 85/1
De minimis
Verordening (EU) nr. 1407/2013 van de Commissie van 18 december 2013 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun, PbEU 2013, L 352/1
Covid 19 respons
Mededeling van de Commissie van 20 maart 2020 - Tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak 2020/C 91 I/01, PbEU 2020, C 91I /1. Zie inzake financiële steun/bankensteun het uitgebreide notenapparaat.
Inmiddels meerdere keren gewijzigd, zie Mededeling van de Commissie van 4 april 2020 - Wijziging van de tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak, PbEU 2020, C 112 I/1.; Tweede wijziging van de tijdelijke kaderregeling, PbEU 2020, C 164/3 en derde wijziging van de tijdelijke kaderregeling, PbEU 2020, C 218/3. Voor overzicht en achtergrond zie de website van DG Mededining:
https://ec.europa.eu/competition/state_aid/what_is_new/news.html
Diensten algemeen belang
Verordening (EU) nr. 360/2012 van de Commissie van 25 april 2012 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun verleend aan diensten van algemeen economisch belang verrichtende ondernemingen, PbEU 2012, L 114/8
Besluit 2012/21/EU van de Commissie van 20 december 2011 betreffende de toepassing van artikel 106, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst, verleend aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen, PbEU 2012, L 7/3 (zie onder artikel 106 VWEU)
Zie ook:
Mededeling van de Commissie — EU-kaderregeling inzake staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst (2011), PbEU 2012, C 8/15
Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de staatssteunregels van de Europese Unie op voor het verrichten van diensten van algemeen economisch belang verleende compensatie, PbEU 2012, C 8/4
Van dit pakket maakt verder deel uit Verordening (EU) nr. 360/2012 van de Commissie van 25 april 2012 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun verleend aan diensten van algemeen economisch belang verrichtende ondernemingen, PbEU 2012, L 114/8
Overig
Mededeling van de Commissie aan de lidstaten inzake de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op kortlopende exportkredietverzekering, PbEU 2012, C 392/1. Laatstelijk gewijzigd door Mededeling van de Commissie tot wijziging van de bijlage bij de mededeling (…), C(2020) 2044 final van 27 maart 2020, PbEU 2020, C 101I/1.
Mededeling van de Commissie over het begrip “staatssteun” in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (PB C 262 van 19.7.2016, blz. 1).
regionale steun
Mededeling Commissie - Richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen, PbEU 2021, C 153/1 (periode 2022 - 2027).
Informatie Europese Commissie
Zie de website van DG Mededinging (hier zijn specifieke secties ingericht inzake de Covid 2019 respons, zowel op het gebied van staatssteun als mededinging): https://ec.europa.eu/competition/index_en.html
(directe URL staatssteun: https://ec.europa.eu/competition/state_aid/overview/index_en.html )
Landbouwsteun
Verordening (EU) nr. 702/2014 van de Commissie van 25 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun in de landbouw- en de bosbouwsector en in plattelandsgebieden op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie met de interne markt verenigbaar worden verklaard, PbEU 2014, L 193/ 1
De minimis.
Verordening (EU) nr. 1408/2013 van de Commissie van 18 december 2013 inzake de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun in de landbouwsector, PbEU 2013, L 352/9
algemeen
Commission Communication – European Union guidelines for State aid in the agricultural and forestry sectors and in rural areas 2014 – 2020 (consolidated version) OJ C 204, 1.7.2014, p. 1. Amendments to the Guidelines: OJ C 390, 24.11.2015, p. 4 - OJ C 139, 20.4.2018, p. 2 - OJ C 403, 9.11.2018, p. 10
Visserijsteun
Verordening (EU) nr. 1388/2014 van de Commissie van 16 december 2014 waarbij bepaalde categorieën steun voor ondernemingen die actief zijn in de productie, de verwerking en de afzet van visserij- en aquacultuurproducten, op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie met de interne markt verenigbaar worden verklaard, PbEU 2014, L 369/37
De minimis.
Verordening (EU) nr. 717/2014 van de Commissie van 27 juni 2014 inzake de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun in de visserij- en aquacultuursector, PbEU 2014, L 190/45
algemeen
Commission Communication — Guidelines for the examination of State aid to the fishery and aquaculture sector (consolidated version) - original version OJ C 217, 2.7.2015, p. 1. Amendments to the Guidelines: OJ C 422, 22.11.2018, p. 1
Informatiebronnen
Zie de thematische website van het DG Mededinging van de Europese Commissie: https://ec.europa.eu/competition/index_en.html
Het DG Mededinging geeft jaarlijks een uitgebreid verslag uit over het mededingingsbeleid, zie laatstelijk Verslag over het mededingingsbeleid:
- 2018, COM/2019/339 final, 15.7.2019
- 2019, COM/2020/302 final, 9.7.2020,
- 2020, COM(2021) 373 final, 7.7.2021;
- 2021, COM(2022) 337 final, 14.7.2022
te consulteren op bovengenoemde site.
Relatie en regelingen EU - VK post-Brexit
Zie Handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds, PbEU 2021, L 149 van 30 april 2021 - MEDEDINGINGSBELEID (Artikel 358 e.v)
-- Mededeling van de Commissie - Kennisgeving aan belanghebbenden betreffende de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk en EU-regels op het gebied van staatssteun C/2023/3680, PB C 202 van 9.6.2023, blz. 25