4.6.2.1 Controle door de Hoge Raad in cassatie

Gezien het gebrek aan wettelijke grondslag voor rechtersregelingen, is een vraag ten principale of, en zo ja op grond waarvan, de Hoge Raad zich uitspreekt over de inhoud en toepassing van rechtersregelingen. De lijn die de Hoge Raad hierin ten aanzien van rechtersregelingen in het algemeen heeft gekozen, is tot stand gekomen in navolging van het aanvaarden van beleidsregels van bestuursorganen1 als recht in de zin van de voorganger van het huidige artikel 79 lid 1 onder b RO (het toenmalige artikel 99 lid 1 RO). Deze bepaling houdt in dat de Hoge Raad ‘handelingen, arresten, vonnissen en beschikkingen vernietigt wegens schending van het recht (…)’. Voor toetsing in cassatie of ‘recht’ (in een rechtersregeling) door de lagere rechter(s) juist is toegepast en uitgelegd dient dus voorafgaand te worden vastgesteld of (een bepaling in) een rechtersregeling kan worden beschouwd als ‘recht’ zoals in dit artikel bedoeld.2 De cassatierechter beperkt zich, anders dan rechters in eerste aanleg en in hoger beroep, tot de toetsing van uitspraken waartegen het cassatieberoep is ingesteld, waarbij wordt beoordeeld of een de uitspraak van de lagere rechter moet worden vernietigd of niet.3