2.3.8 Mededinging en staatssteun

De Europese mededingingsregels (artikelen 101-106 VwEU), zijn van toepassing op het gedrag van ondernemingen,1 waarbij naar het oordeel van het Hof van Justitie het begrip ‘onderneming’:

Derhalve zijn zij ook van toepassing op de (vliegtuig)exploitanten die onder de Richtlijn ETS vallen. Het is echter eveneens duidelijk dat deze bepalingen niet als zodanig in de weg kunnen staan aan de Richtlijn ETS, aangezien de Richtlijn als zodanig de mededinging niet kan vervalsen c.q. in strijd kan komen met artikelen 101-106 VwEU. Naar het oordeel van Teuben kan de inrichting van het ETS echter wel van invloed zijn op de kans dat verstoringen zich voordoen.3 Wanneer wordt gekeken naar de behandeling van Teuben kan worden geconcludeerd dat de huidige inrichting van het ETS, zoals dat geldt sinds 1 januari 2013, de kans op verstoring van de mededinging minimaliseert.4 In dit onderzoek zal het ETS niet verder in het kader van mededingingsregels worden geanalyseerd. Immers, zoals reeds is vastgesteld kan de Richtlijn ETS hier als zodanig niet mee in strijd komen. Daarnaast is het moeilijk na te gaan of in de praktijk door (vliegtuig)exploitanten in strijd met de mededingingsregels wordt gehandeld, en of hier adequaat op wordt gereageerd.5

De Richtlijn ETS kan als zodanig evenmin in strijd komen met de Verdragsbepalingen inzake staatsteun (artikelen 107-109 VwEU). De Richtlijn ETS is immers afkomstig van de EU-instellingen. Maatregelen van de EU kunnen, nu zij niet van de lidstaat afkomstig zijn, dan ook niet onder ar tikelen 107-109 VwEU vallen.6 Dit laat echter onverlet dat de Richtlijn zelf op enkele plaatsen expliciet bepaalt dat de nationale implementatie van die bepalingen nog steeds moet worden getoetst aan de Verdragsbepalingen inzake staatssteun.7 Een dergelijke clausule is nodig, omdat een lidstaat die steun verleent op grond van de Richtlijn, zich anders mogelijk zou kunnen verweren met het argument dat nu de steun een feitelijke implementatie van de Richtlijn betreft, de maatregel niet aan de lidstaat is toe te rekenen en derhalve niet als staatssteun valt te kwalificeren.8