4.4.3 De verkeersopvatting en de hoofdzaak

In het kader van het vaststellen van een hoofdzaak op basis van de objectieve opvattingen van het verkeer is het perspectief van de buitenstaander bepalend.1 De afspraken tussen partijen hebben geen invloed op wat deze verkeersopvatting inhoudt.

Bij het kwalificeren van een zaak als hoofdzaak kunnen wel aanwijzingen gebruikt worden. Deze aanwijzingen zijn dezelfde als die behandeld zijn in Deel 1 over het Romeinse recht. Allereerst is van belang om te bekijken welke functie de zaak vervulde. Wichers formuleert het als volgt:

Zo wordt een zaak die bijvoorbeeld ter versiering verbonden is met een andere zaak, nagetrokken door laatstgenoemde zaak. Ook als de decoratieve zaak waardevoller is. Over het algemeen is de zaak die de fysieke basis vormt van de verbonden zaken de hoofdzaak. Bijvoorbeeld indien de andere onderdelen (de bestanddelen) ondergeschikt zijn of zonder welke die bestanddelen niet kunnen bestaan.2 Tevens kan de naamgeving of de omvang van de zaak bepalend zijn. Ook de “incompleetheidstoets” kan een aanwijzing zijn om een zaak als hoofdzaak te kwalificeren: als een zaak door de verbinding een andere zaak completeert/vervolmaakt, dan kan laatstgenoemde zaak als hoofdzaak en de andere zaak als een bestanddeel daarvan worden gezien.3 De Hoge Raad heeft dit criterium geregeld toegepast om te bepalen of een zaak een bestanddeel is of niet.

Alles bij elkaar genomen kan dezelfde conclusie worden getrokken als die hierboven in het deel over het Romeinse recht is getrokken: het is duidelijk dat het geven van een algemene regel voor de bepaling van een hoofdzaak moeilijk, zo niet onmogelijk is.4