HOOFDSTUK 5 VERPLICHTINGEN VOOR DE VERZEKERINGNEMER EN DE VERZEKERDE BIJ VERWEZENLIJKING VAN HET RISICO

Op het moment dat zich een evenement voordoet waarvoor dekking onder de polis bestaat, is het op grond van de in de wet en doorgaans ook in de polis opgenomen verplichtingen aan de verzekeringnemer of de tot uitkering gerechtigde1 om tot actie over te gaan: de verzekeringnemer of de verzekerde dient allereerst, zodra hij van de verwezenlijking van het risico of het ophanden zijn daarvan op de hoogte is, of behoort te zijn, naarmate hij daartoe in de gelegenheid is, binnen redelijke grenzen alle maatregelen te nemen, die tot voorkoming of vermindering van de schade kunnen leiden (de zgn. bereddingsplicht ex 7: 957 lid 1 BW). Daarnaast dient hij zodra hij van de verwezenlijking van het risico op de hoogte is, of behoort te zijn, dit aan de verzekeraar te melden (de zgn. meldingsplicht ex 7:941 lid 1 BW) en is hij verplicht de verzekeraar alle inlichtingen en bescheiden te verschaffen die voor deze laatste van belang zijn om zijn uitkeringsplicht te beoordelen (hierna: de informatieplicht ex lid 2 van 7:941).2

De achtergrond van de hiervoor genoemde verplichtingen mag duidelijk zijn: verzekeringnemer of verzekerde3 zal vanwege diens betrokkenheid en belang bij de zaak - vanzelfsprekend: naarmate hij daartoe in de gelegenheid is - in de regel als geen ander in staat zijn om in deze bereddingsfase de schade te voorkomen/verminderen en vervolgens de verzekeraar te informeren over de omstandigheden waaronder de schade plaatsvond en hem verdere informatie te verschaffen. In deze meldings- en informatiefase is het aan verzekeringnemer of verzekerde om de verzekeraar te voorzien van feiten en omstandigheden die de laatste in de gelegenheid stellen de omstandigheden waaronder het schadevoorval zich heeft voorgedaan en de schade zelf te (kunnen) beoordelen en zonodig van zijn kant maatregelen te initiëren om de omvang van de schade te beperken.

In de praktijk zal de verzekeraar daarop in het kader van de beantwoording van de dekkingsvraag veelal een onderzoek naar de gebeurtenis en de gevolgen daarvan (doen) instellen. Wanneer partijen elkaar in de afwikkeling van de schade kunnen vinden, vindt schadeloosstelling plaats en is de zaak afgedaan. Op het moment nu dat de verzekeringnemer of verzekerde met de conclusies van het onderzoek c.q. het besluit van de verzekeraar niet kan instemmen, heeft dat bewijsrechtelijk gezien consequenties. Hieronder zal ik de onderscheiden fasen waarbinnen de verplichtingen bij schade zich afspelen, aangeven en zal ik ingaan op de vraag welk van de betrokken partijen welke feiten dient te stellen en zo nodig te bewijzen.