Subvraag A. De invloed van de omstandigheden van het geval op verschillende werkingen van de redelijkheid en billijkheid

De redelijkheid en billijkheid speelt een grote rol in het Nederlandse vermogensrecht. Deze rol blijkt niet alleen uit ‘algemene’ artikelen zoals de artt. 6:2 en 248 BW. Hij blijkt ook uit wettelijke ‘verbijzonderingen’.1 De redelijkheid en billijkheid kan een rechtsbetrekking op verschillende manieren beïnvloeden en tot verschillende rechtsgevolgen leiden. Zij beïnvloedt zowel de uitleg van een rechtshandeling als de aanvulling en beperking van een rechtsbetrekking.2 De vraag rijst of de rol van de redelijkheid en billijkheid bij deze verschillende ‘werkingen’ afhankelijk is van dezelfde omstandigheden. Als de redelijkheid en billijkheid een uniform begrip is, en dus niet slechts een verzamelnaam voor verschillende open normen, dan kunnen de omstandigheden die gewicht in de schaal leggen voor of tegen een bepaalde werking van de redelijkheid en billijkheid ook van belang zijn bij andere werkingen van de redelijkheid en billijkheid.3 Ik geef een voorbeeld. De ‘maatschappelijke positie of professionaliteit’ is één van de relevante factoren die invloed uitoefent op de werking van de redelijkheid en billijkheid. De factor beïnvloedt de werking van de redelijkheid en billijkheid op verschillende manieren. Hij beïnvloedt bijvoorbeeld zowel de uitleg van een overeenkomst als de omvang van een op de redelijkheid en billijkheid gebaseerde zorgplicht.4

Ik onderzoek in deze studie of de relevante omstandigheden een rol kunnen spelen bij verschillende werkingen van de redelijkheid en billijkheid. Ik beantwoord de volgende subvraag: spelen de omstandigheden die van belang zijn voor een bepaalde werking van de redelijkheid en billijkheid ook een rol bij andere werkingen van de redelijkheid en billijkheid? Hierbij ga ik uit van de volgende hypothese: iedere factor speelt een rol bij ten minste twee afzonderlijke werkingen van de redelijkheid en billijkheid.