1.2 Onderzoeksvragen

Gezien de hiervoor geschetste problematiek is de hoofdvraag van dit onderzoek:

In hoeverre is certificering van vermogen een geschikte beheerstructuur voor het beheer van familievermogen?

Om de hoofdvraag te kunnen beantwoorden dienen de volgende deelvragen te worden beantwoord:

In dit onderzoek hangt de geschiktheid van de beheerstructuur ten eerste af van het motief waarom men tot beheer wil overgaan. Zoals beschreven zijn er meerdere motieven mogelijk. De grootmoeder in het voorbeeld hierboven heeft als motief dat ze wil dat er tijdelijk extra toezicht plaatsvindt op vermogen dat wordt verkregen door haar kleinkinderen. De ondernemer uit het tweede voorbeeld wil een gecontroleerde overdracht van zijn onderneming naar de volgende generatie waarbij de zeggenschap en winst over de onderneming verschillend verdeeld worden over zijn dochters. En de broers met de kunstverzameling hebben als motief dat de kunst als één collectie binnen de familie behouden moet blijven. Een beheerstructuur kan als geschikt worden aangemerkt als het motief wordt gediend waarvoor zij is opgezet.

Om te kunnen bepalen of het motief wordt gediend door de beheerstructuur, moet worden bekeken welke juridische elementen een beheerstructuur moet bevatten om aan het motief te kunnen voldoen. Voorbeelden van elementen kunnen zijn dat een beheerstructuur in stand blijft als de insteller van de beheerstructuur komt te overlijden of dat het vermogen in de beheerstructuur is beschermd tegen bepaalde soorten schuldeisers. Ook de mogelijke mate van scheiding van de zeggenschap en het economisch belang en het al dan niet kunnen vervreemden van het beheerde vermogen kunnen als mogelijke juridische waarborgen worden genoemd.

Als de juridische elementen van een beheerstructuur ertoe leiden dat het motief om te gaan beheren wordt gediend, is er sprake van een geschikte beheerstructuur.

Een volledig overzicht van de verschillende beheerstructuren, waarbij elk van de elementen diepgaand wordt besproken, zou te omvangrijk zijn voor dit onderzoek. Vandaar dat is gekozen voor certificeren van vermogen. Certificeren van vermogen is een beheerstructuur die al sinds jaar en dag in de praktijk wordt gebruikt.1 Het is vanuit civielrechtelijk oogpunt geschikt voor alle soorten goederen en heeft de mogelijkheid om voor langere tijd ingesteld te worden. Dit laatste element is een element dat vermoedelijk bij veel motieven relevant is om tot een geschikte beheerstructuur te leiden. Daarmee is deze beheerstructuur een goed uitgangspunt voor dit onderzoek.

Hierna wordt de methodologie besproken die in dit onderzoek is gebruikt. Daarna wordt een aantal begrippen die verband houden met het onderzoek gedefinieerd. Ook wordt aangegeven welke onderwerpen buiten het bereik van dit onderzoek liggen. Het hoofdstuk wordt afgesloten met een beschrijving van de opbouw van het onderzoek.