6.4.3.2 Doel en strekking ruime notie van zelfbelasting

De in § 6.4.3.1 bedoelde ruime uitleg van de notie van zelfbelasting door het EHRM past goed in de wijze waarop het een klacht over schending van het recht tegen gedwongen zelfbelasting toetst. Gelet op het adversaire karakter van het strafproces dat art. 6 EVRM beoogt te waarborgen, moet de verdachte in staat worden gesteld om zijn verdediging in vrijheid te voeren. Wanneer de verdachte wordt gedwongen (mogelijk) zichzelf te belasten, dan kan die vrijheid te zeer worden aangetast.1 Vgl. de zaak Shannon. Daarin overweegt het Hof dat wanneer de klager wel zou hebben verklaard, het gebruik van de verklaringen zou resulteren in schending van het recht tegen gedwongen zelfbelasting ‘if he had relied on evidence inconsistent with it’, omdat ‘such use would have deprived the applicant of the right to determine what evidence he wished to put before the trial court’ en mogelijk zou hebben geresulteerd in ‘resort to evidence obtained through methods of coercion or oppression in defiance of the will of the accused’.2

Deze ruime uitleg van de notie van zelfbelasting door het EHRM is niet vanzelfsprekend. Zij contrasteert bijvoorbeeld met de opvatting van het HvJ, dat nemo tenetur enkel betrekking heeft op vragen waarvan de beantwoording zou neerkomen op erkenning van de overtreding. Volgens het HvJ ziet het beginsel niet op feitelijke informatie in de toezichtssfeer.3