6.1.2 Het rechtsvergelijkend onderzoek

Het is onmogelijk om onderzoek te doen naar de heffing van btw in Nederland, zonder het onderwerp ook in een Europeesrechtelijke context te plaatsen. Daarom heb ik in mijn onderzoek uitgebreid aandacht besteed aan het Europees (btw-)recht. Het ligt veel minder voor de hand en het is minder gebruikelijk om ook over de grenzen, in andere EU-landen, te kijken naar de toepassing van de Europese en de hiervan afgeleide, nationale regelgeving. Dat is jammer, want btw-regelgeving, gebaseerd op dezelfde Europese regelgeving, wordt toegepast in 27 lidstaten. In 27 lidstaten hebben belastingambtenaren, belastingadviseurs, bedrijfsfiscalisten en wetenschappers hun beroep van de btw gemaakt. Maar in heel beperkte mate delen zij hun ervaringen op een zodanige manier dat zij van elkaar kunnen leren. Soms gunt de jurisprudentie van het Hof van Justitie EU ons een kijkje in de btw-keuken van een andere lidstaat. Sommige tijdschriften, zoals de International VAT Monitor, spelen een nuttige rol bij de kennisuitwisseling.

Ik heb ervoor gekozen om de regelgeving en jurisprudentie in Duitsland, het Verenigd Konninkrijk en Frankrijk, die betrekking hebben op de verschillende in dit onderzoek aan de orde zijnde onderwerpen niet in de volle omvang te bespreken. Dit zou mij gedwongen hebben om in ieder land een onderzoek te doen dat in omvang vergelijkbaar is met het onderzoek dat ik voor Nederland heb gedaan. Om dit te vermijden, en rekening houdend met de praktische hanteerbaarheid van deze vergelijkende studie, heb ik gekozen voor een veel minder brede aanpak. In hoofdstuk 5 heb ik voor een groot aantal specifieke situaties de gevolgen besproken van de in Nederland vanaf 1 januari 2007 van kracht zijnde nieuwe wetgeving, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie EU en van de Hoge Raad. Van een groot aantal van de in hoofdstuk 5 besproken gevallen heb ik onderzocht hoe de btw-heffing verloopt in het Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, toegespitst op belastingplicht en aftrek van voorbelasting.

In de bijlage bij dit onderzoek zijn de uitkomsten van het rechtsvergelijkende onderzoek te vinden naar de stand van de regelgeving en jurisprudentie per 1 september 2009. In ieder specifiek geval geef ik eerst een korte weergave van de Nederlandse aanpak. Ik verwijs zoveel mogelijk naar bestaande regelgeving en jurisprudentie, zonder te willen pretenderen compleet te zijn.

De uitkomsten van het rechtsvergelijkende onderzoek die relevant kunnen zijn voor de toetsing van mijn theorie en voor de Nederlandse btw-praktijk zijn opgenomen in het volgende onderdeel van dit hoofdstuk, de samenvatting van mijn onderzoek.