Vgl. in dit verband A.J.A. van Dorst en M.J. Borgers, Cassatie in strafzaken, Deventer: Wolters Kluwer 2022, p. 262, die een ontvangstbevestiging bij verzending toereikend bewijs achten. Zie voor een geval waarin door de verdachte overgelegde stukken meebrachten dat het cassatieberoep ontvankelijk werd geoordeeld HR 21 december 2021, ECLI:NL:HR:2021:1943, NJ 2022/24.
HR, 17-12-2024, nr. 22/03632
ECLI:NL:HR:2024:1874
- Instantie
Hoge Raad
- Datum
17-12-2024
- Zaaknummer
22/03632
- Vakgebied(en)
Strafrecht algemeen (V)
Strafprocesrecht (V)
- Brondocumenten en formele relaties
ECLI:NL:HR:2024:1874, Uitspraak, Hoge Raad, 17‑12‑2024; (Cassatie)
Conclusie: ECLI:NL:PHR:2024:1395
ECLI:NL:PHR:2024:1395, Conclusie, Hoge Raad (Parket), 26‑11‑2024
Arrest Hoge Raad: ECLI:NL:HR:2024:1874
- Vindplaatsen
SR-Updates.nl 2024-0337
Uitspraak 17‑12‑2024
Inhoudsindicatie
Lokaalvredebreuk door politiebureau op vordering van politieambtenaar niet te verlaten, art. 139.1 Sr. 1. Ontvankelijkheid cassatieberoep, art. 432.1.b Sv. Zijn e-mailbericht van raadsman en brief van verdachte om cassatieberoep in te stellen binnen cassatietermijn bij hof ingekomen? 2. Ontbrekend uitgewerkt p-v van tz. in hoger beroep (art. 327a.3 Sv) en ontbrekende bewijsmiddelen (art. 359.3 en 359.8 Sv). Ad 1. HR: Om redenen vermeld in CAG is beroep ontvankelijk. CAG: E-mailbericht van raadsman is op laatste dag van cassatietermijn maar na sluitingstijd griffie hof (om 19:24 uur) bij griffie binnengekomen. Uit poststempel dat op brief van verdachte is geplaatst die in cassatie is overgelegd in samenhang met brief die zich bij stukken van geding bevindt, kan voldoende steun worden afgeleid voor gang van zaken die steller van middel in schriftuur uiteenzet. Dat betekent dat brief binnen cassatietermijn bij medewerker van paleis van justitie is binnengekomen. Deze brief kan niet anders worden verstaan dan als uiting van wens van verdachte om tegen arrest hof cassatieberoep in te stellen en moet worden opgevat als bijzondere volmacht a.b.i. art. 450.1.b Sv verleend aan medewerker griffie (art. 450.3 Sv). Dat brief van verdachte, zoals uit brief van hof kan worden afgeleid, pas buiten termijn op griffie hof is beland, mag niet voor rekening van verdachte komen. Ad 2. HR: Om redenen vermeld in CAG is middel terecht voorgesteld. CAG: Bij de door hof aan HR gezonden stukken bevinden zich geen uitgewerkt p-v van de in h.b. gehouden tz. en aanvulling met b.m. Redenen waarom uitwerking achterwege is gebleven kunnen uit de door voorzitter hof ondertekende brief worden afgeleid (cassatieberoep zou te laat zijn ingesteld). Volgt vernietiging en terugwijzing.
Partij(en)
HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
STRAFKAMER
Nummer 22/03632
Datum 17 december 2024
ARREST
op het beroep in cassatie tegen een arrest van het gerechtshof Den Haag van 15 september 2022, nummer 22-002908-21, in de strafzaak
tegen
[verdachte],
geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1987,
hierna: de verdachte.
1. Procesverloop in cassatie
Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft R.J. Baumgardt, advocaat in Rotterdam, bij schriftuur een cassatiemiddel voorgesteld.
De advocaat-generaal B.F. Keulen heeft geconcludeerd tot vernietiging van het bestreden arrest en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Den Haag teneinde op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.
2. Beoordeling van de ontvankelijkheid van het cassatieberoep en van het cassatiemiddel
Het cassatieberoep is tijdig ingesteld, zodat het beroep ontvankelijk is. De redenen daarvoor staan vermeld in de conclusie van de advocaat-generaal. Daaruit volgt ook dat het cassatiemiddel – dat klaagt dat het hof in strijd met artikel 327a lid 3 van het Wetboek van Strafvordering heeft volstaan met het opmaken van een verkort proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep en dat het hof zijn verkorte uitspraak niet heeft aangevuld met de bewijsmiddelen die het hof heeft gebruikt – terecht is voorgesteld.
3. Beslissing
De Hoge Raad:
- vernietigt de uitspraak van het hof;
- wijst de zaak terug naar het gerechtshof Den Haag, opdat de zaak opnieuw wordt berecht en afgedaan.
Dit arrest is gewezen door de vice-president V. van den Brink als voorzitter, en de raadsheren T. Kooijmans en R. Kuiper, in bijzijn van de waarnemend griffier H.J.S. Kea, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 17 december 2024.
Conclusie 26‑11‑2024
Inhoudsindicatie
Conclusie A-G. Veroordeling lokaalvredebreuk (art. 139 Sr). Ontvankelijkheid cassatieberoep. Brief houdende bijzondere volmacht aan een medewerker van de griffie tijdig bij het hof binnengekomen? 1. Klacht over niet opmaken (volledig) proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep en niet uitwerken bewijsmiddelen. De conclusie strekt tot vernietiging van de bestreden uitspraak.
PROCUREUR-GENERAAL
BIJ DE
HOGE RAAD DER NEDERLANDEN
Nummer 22/03632
Zitting 26 november 2024
CONCLUSIE
B.F. Keulen
In de zaak
[verdachte] ,
geboren in [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1987,
hierna: de verdachte
De verdachte is bij arrest van 15 september 2022 door het gerechtshof Den Haag wegens ‘wederrechtelijk in een voor de openbare dienst bestemd lokaal vertoevende, zich niet op de vordering van de bevoegde ambtenaar aanstonds verwijderen’ veroordeeld tot een geldboete van € 150,00 subsidiair 3 dagen hechtenis, waarvan € 75,00 subsidiair 1 dag hechtenis voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaren. Het hof heeft daarbij de uitgevaardigde strafbeschikking vernietigd.
Het cassatieberoep is ingesteld namens de verdachte. R.J. Baumgardt, advocaat in Rotterdam, heeft een middel van cassatie voorgesteld.
Voorafgaand aan de bespreking van het middel vraagt de ontvankelijkheid van het cassatieberoep de aandacht. Het cassatieberoep is blijkens de ‘Akte cassatie’ ingesteld op 29 september 2022 door een administratief ambtenaar bij het gerechtshof, die volgens de akte blijkens de daaraan gehechte bijzondere volmacht schriftelijk gemachtigde was van verdachte. Aan de akte is een e-mail gehecht die is ondertekend door ‘Peter Spoelstra’ en is verzonden vanaf het e-mailadres phw.spoelstra@vdhadvocatuur.nl naar rp.hof.denhaag.algemeen@om.nl. Op deze e-mail is vermeld dat zij is verzonden op ‘donderdag 29 september 2022 19:24’ uur. Nu deze e-mail na sluitingstijd van de griffie is binnengekomen, zou het cassatieberoep te laat zijn ingesteld als daaraan (enkel) dit e-mailbericht ten grondslag ligt.
De steller van het middel voert onder het kopje ‘Ontvankelijkheid cassatieberoep’ echter aan:
‘Op 29 september 2029 heeft verdachte evenwel zelf ook tijdig cassatie ingesteld althans getracht tijdig cassatie in te stellen, zoals uit bijgevoegde brief (voorzien van een datumstempel van de Postkamer van het hof) blijkt (bijlage). De medewerker van het hof die de brief in ontvangst heeft genomen en verdachte daarbij verzekerd heeft dat dit tijdig plaatsvond en de stempel op de brief heeft gezet heeft kennelijk geen akte opgemaakt dan wel verdachte medegedeeld dat hij zich bij een collega diende te vervoegen teneinde een akte op te laten stellen. Onder deze omstandigheden kan niet worden gezegd dat verdachte niet tijdig cassatie heeft ingesteld zodat verdachte ontvankelijk is in zijn cassatieberoep.’
5. Namens de verdachte is, zo begrijp ik, door de steller van het middel als bijlage bij de cassatieschriftuur een brief gevoegd die het volgende inhoudt:
‘Gerechtshof Den Haag
T.a.v. de griffie
Prins Clauslaan 60
2595 AJ Den Haag
Betreft : instellen cassatieberoep
Parketnummer : 09-238268-20
Voorschoten, 29 september 2022
Geachte heer/mevrouw,
Hierbij verzoek ik de griffie, in de zaak met bovengenoemd parketnummer, cassatieberoep in te stellen tegen de uitspraak van het gerechtshof d.d. 15 september 2022.
Het gerechtshof heeft geoordeeld dat ik op 22 september 2020 lokaalvredebreuk (art. 139 Sr) in het politiebureau aan de Vijf Meilaan in Leiden gepleegd zou hebben.
Naar mijn mening tonen bewegende beelden dat ik de openbare ruimte van het politiebureau niet wederrechterlijk ben binnengedrongen en dat ik niet wederrechtelijk aldaar vertoevende was op 22 september 2020.
Naar mijn mening is ten onrechte voorbijgegaan aan o.a. art. 27c. eerste lid Sv en aan het disproportionele geweld bij de aanhouding.
Cassatiemiddel: meervoudig vormverzuim.
Ten behoeve van het instellen van het cassatieberoep verleen ik hierbij schriftelijk volmacht aan een medewerker ter griffie. Graag ontvang ik een ontvangstbevestiging per brief op onderstaand adres.
Bij voorbaat dank,
met vriendelijke groet,
[handtekening]
[verdachte]
[a-straat 1]
[postcode] [plaats] ’
6. Op de brief is een stempel geplaatst met de tekst: ‘Paleis van Justitie Den Haag 29 september 2022 Ingekomen bij de Postkamer’. In het vonnis dat in de onderhavige zaak is gewezen door de politierechter in de rechtbank Den Haag is als parketnummer ’09-238268-20’ vermeld.
7. Bij de stukken van het geding bevindt zich een brief van 10 november 2022 van het gerechtshof Den Haag aan de Hoge Raad, ondertekend door de voorzitter van de strafkamer die het bestreden arrest heeft gewezen, die (onder meer) het volgende inhoudt:
‘Geachte heer, mevrouw,
Hierbij doe ik u toekomen het procesdossier met rolnummer 22-002908-21 in de strafzaak tegen [verdachte] , geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1987, in welke zaak het gerechtshof Den Haag arrest heeft gewezen dat ter openbare terechtzitting van 15 september 2022 is uitgesproken.
Tegen dit arrest is namens de verdachte cassatie ingesteld. Het e-mailbericht waarin de raadsman mr. P.H.W. Spoelstra kenbaar heeft gemaakt namens de verdachte cassatie in te stellen is op 29 september 2022 te 19:24 uur aan dit gerechtshof verzonden. De brief waarin de verdachte de wens heeft uitgedrukt cassatie te willen instellen is op 6 oktober 2022 ter griffie van dit gerechtshof ontvangen.
De verdachte is op 1 september 2022 ter terechtzitting in hoger beroep verschenen.
Nu de beslissing van de Hoge Raad vermoedelijk zal luiden dat de verdachte niet-ontvankelijk is in zijn cassatieberoep, is een verkort arrest en een verkort proces-verbaal bij de stukken gevoegd.’
8. Bij de stukken van het geding bevindt zich inderdaad een brief, op het oog identiek aan de brief die door de steller van het middel is overgelegd, met daarop een stempel waaruit kan worden afgeleid dat de brief op 6 oktober 2022 is binnengekomen bij de Unit strafzaken van het gerechtshof Den Haag.
9. Uit het poststempel dat op de brief van de verdachte is geplaatst die in cassatie is overgelegd, in samenhang met de brief die zich bij de stukken van het geding bevindt, kan – meen ik – voldoende steun worden afgeleid voor de gang van zaken die de steller van het middel in de schriftuur uiteenzet.1.Dat betekent dat de brief binnen de termijn waarin beroep in cassatie openstond bij een medewerker van het Paleis van Justitie is binnengekomen.2.Deze brief kan niet anders worden verstaan dan als een uiting van de wens van verdachte om tegen het daarin vermelde arrest van het gerechtshof Den Haag cassatieberoep in te stellen en dient te worden opgevat als een bijzondere volmacht in de zin van artikel 450, eerste lid, onder b, Sv, verleend aan een medewerker van de griffie (vgl. artikel 450, derde lid, Sv). Dat de brief van de verdachte, zoals uit de brief van het gerechtshof kan worden afgeleid, pas op 6 oktober 2022 op de griffie van het gerechtshof is beland, mag niet voor rekening van de verdachte komen.3.
10. Het cassatieberoep is ontvankelijk.
11. Het middel behelst de klacht dat de griffier geen (volledig) proces-verbaal van de terechtzitting in hoger beroep d.d. 15 september 2022 heeft gehouden en vastgesteld althans dat artikel 327a Sv ten onrechte niet is nageleefd. En dat het arrest niet de inhoud van de bewijsmiddelen houdende de voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden bevat.
12. Bij de door het hof aan de Hoge Raad gezonden stukken van het geding bevindt zich inderdaad geen uitgewerkt proces-verbaal van de in hoger beroep gehouden terechtzitting, en evenmin een aanvulling met bewijsmiddelen. De redenen waarom uitwerking achterwege is gebleven kunnen uit de door de voorzitter van de strafkamer ondertekende brief worden afgeleid.
13. Het middel slaagt.
14. Ambtshalve wijs ik erop dat Uw Raad niet binnen twee jaren nadat cassatieberoep is ingesteld arrest zal wijzen. Indien Uw Raad de zaak terugwijst, kan het tijdsverloop bij het hof aan de orde worden gesteld. Voor het overige heb ik geen gronden aangetroffen die tot vernietiging van de bestreden uitspraak aanleiding behoren te geven.
15. Deze conclusie strekt tot vernietiging van het bestreden arrest en tot terugwijzing van de zaak naar het gerechtshof Den Haag teneinde op het bestaande hoger beroep opnieuw te worden berecht en afgedaan.
De Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad der Nederlanden
AG
Voetnoten
Voetnoten Conclusie 26‑11‑2024
https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/organisatie/Gerechtshoven/gerechtshof-Den-Haag/Bezoekinformatie vermeldt onder het kopje ‘Openingstijden’; ‘Maandag tot en met vrijdag 8.00 – 17.00 uur, Centrale Balie: 8.30 – 17.00 uur’. Onder het kopje ‘Centrale Balie’ is vermeld: ‘Bij de Centrale Balie op de 1e etage kunt u terecht voor informatie, afgeven van stukken en voor administratieve handelingen zoals het instellen van cassatie’.
Vgl. in dit verband H.K. Elzinga, In beroep, Arnhem: Gouda Quint 1998, p. 49, die onder meer verwijst naar HR 11 januari 1983, NJ 1983/433. Vgl. verder onder meer HR 29 november 2011, ECLI:NL:HR:2011:BT6443, NJ 2011/584 en HR 3 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2533.