7.5.3 Gerechten EVA en EG-lidstaten

Hoe te oordelen indien de forumkeuze zowel de gerechten van een EVA als EG-lidstaat aanwijst? Bijv.: 'Ter zake van alle geschillen is uitsluitend de rechter te Parijs of Zürich bevoegd' .1

De toelichtende Rapporten bieden geen uitkomst. Naar mijn mening kan de geadieerde rechter van een EG-lidstaat in twee posities verkeren:

De eerste situatie sluit nauw aan bij de niet-exclusieve forumkeuze ten gunste van een EVA gerecht. Toch is de casus verschillend, omdat eveneens een EG gerecht is aangewezen en daarom volgens de (beweerde) hoofdregel EEX-V°/EEX de toetssteen moet zijn. Bij derogatie zou desondanks gesteld kunnen worden dat volgens de letterlijke tekst van art. 54 ter EVEX moet worden toegepast. Aan een gerecht van een EVA lidstaat wordt immers mede bevoegdheid verleend. Toch is de voorrang van het EVEX niet de juiste oplossing.

De geciteerde forumkeuze dient door de EG gerechten als een forumkeuze te worden aangemerkt die valt onder het bereik van art. 23 EEX-V°,2 indien de gerechten van een EVA lidstaat en een EG-lidstaat zijn aangewezen.3 Zo ook indien een gerecht van een EVA lidstaat is aangewezen in plaats van een gerecht van een derde land. De EG gerechten die zijn gederogeerd, passen daarom EEX-V° toe. De EVA lidstaten zijn geen partij bij EEX-V°. Hun gerechten passen sowieso het EVEX toe, inclusief art. 17 EVEX.

De tweede situatie lost men op gelijke wijze op. De rechter te Zürich past het EVEX toe (hij kan niet anders); het gerecht te Parijs toetst de forumkeuze aan art. 23 EEX-V° (mede gelet op art. 68 EEX-V°). Deze oplossing doet tevens recht aan de gelijkwaardigheid van de verordening en het verdrag c.q. beide verdragen. Van gelijkheid zou niet kunnen worden gesproken, indien op grond van art. 54 ter EVEX steeds het EVEX toepasselijk zou zijn op een dergelijke forumkeuze.