HvJ EU, 14-12-2017, nr. C-66/17

Het verzoek om een prejudiciële beslissing betreft de uitlegging van artikel 4, punt 1, en artikel 7 van verordening (EG) nr. 805/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen (PB 2004, L 143, blz. 15).

Dit verzoek is ingediend in het kader van een geding tussen Grzegorz Chudaś en Irena Chudaś enerzijds, en DA Deutsche Allgemeine Versicherung Aktiengesellschaft anderzijds, over een verzoek totwaarmerking als Europese executoriale titel van een beslissing over het bedrag van de proceskosten in een vonnis dat niet op een niet-betwiste schuldvordering ziet.

De heer en mevrouw Chudaś hebben de Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu (rechter in eerste aanleg Poznań-Grunwald en Jeżyce, zetelend te Poznań, Polen) verzocht om een verklaring voor recht dat zij de eigendom van een voertuig hebben verworven, waarop die rechtbank DA Deutsche Allgemeine Versicherung Aktiengesellschaft, gevestigd te Oberursel (Duitsland), als verweerster in het geding heeft geroepen.

Op 30 maart 2016 is aan DA Deutsche Allgemeine Versicherung Aktiengesellschaftper post een afschrift van het gedinginleidend stuk betekend, samen met een Duitse vertaling en met de dagvaarding voor de terechtzitting van 18 mei 2016. Zij beschikte over een termijn van 30 dagen om haar opmerkingen in te dienen. Deze vennootschap heeft geen opmerkingen ingediend en is evenmin ter terechtzitting verschenen.

In deze omstandigheden heeft de Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu op 18 mei 2016 een verstekvonnis gewezen waarin die rechter heeft verklaard dat de heer en mevrouw Chudaś de eigendom van het betrokken voertuig hadden verworven. Bijgevolg is DA Deutsche Allgemeine Versicherung Aktiengesellschaftveroordeeld tot betaling aan hen van proceskosten voor een bedrag van 3 900 Poolse złoty (PLN) (ongeveer 921 EUR).

Op 4 juli 2016 is een in het Duits vertaald afschrift van dat vonnis per post aanDA Deutsche Allgemeine Versicherung Aktiengesellschaftbetekend op het adres van haar zetel, samen met de vermelding van de mogelijkheid om binnen twee weken in verzet te komen tegen het verstekvonnis, en van de mogelijkheid om binnen een week bezwaar te maken betreffende de proceskosten.

Aangezien DA Deutsche Allgemeine Versicherung Aktiengesellschaftniet is opgekomen tegen het vonnis van 18 mei 2016, is het vonnis op 19 juli 2016 in kracht van gewijsde gegaan.

Op 11 oktober 2016 hebben de heer en mevrouw Chudaś het hoofdgeding ingeleid met het oog op waarmerking als Europese executoriale titel van het deel van het vonnis van 18 mei 2016 dat over de proceskosten gaat.

De verwijzende rechter betwijfelt in wezen of een dergelijk verzoek binnen de werkingssfeer van verordening nr. 805/2004 valt.

Dienaangaande merkt hij op dat uit een letterlijke uitlegging van artikel 7 van verordening nr. 805/2004, met name uit het gebruik van het woord ‘ook’, zou kunnen volgen dat er, wat de proceskosten betreft, enkel sprake kan zijn van een waarmerking als Europese executoriale titel indien de beslissing ten gronde een niet-betwiste schuldvordering betreft die zelf voor waarmerking als Europese executoriale titel in aanmerking komt.

Daarentegen kan volgens de verwijzende rechter niet worden uitgesloten dat een teleologische uitlegging van de bepalingen van verordening nr. 805/2004 ertoe noopt aan te nemen dat beslissingen over proceskosten niet-betwiste schuldvorderingen kunnen zijn, wat op grond van die verordening de waarmerking als Europese executoriale titel rechtvaardigt.

Daarom heeft de Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu de behandeling van de zaak geschorst en het Hof verzocht om een prejudiciële beslissing over de volgende vraag:

Met zijn vraag wenst de verwijzende rechter in wezen te vernemen of artikel 4, punt 1, en artikel 7 van verordening nr. 805/2004 aldus moeten worden uitgelegd dat een uitvoerbare beslissing over het bedrag van de proceskosten in een vonnis dat geen betrekking heeft op een niet-betwiste schuldvordering, als Europese executoriale titel kan worden gewaarmerkt.

De verwijzende rechter vraagt zich af of de vordering in het hoofdgeding binnen de werkingssfeer van die verordening valt, aangezien de beslissing waarvan de heer en mevrouw Chudaś om waarmerking als Europese executoriale titel verzoeken, enkel ziet op het deel dat de proceskosten van een vonnis betreft, dat zelf wegens het hoofdvoorwerp ervan, te weten de verklaring voor recht dat een eigendomsrecht bestaat, niet voor tenuitvoerlegging vatbaar is en dus niet binnen de werkingssfeer van die verordening valt.

De materiële werkingssfeer van verordening nr. 805/2004 wordt met name bepaald door artikel 2, lid 1, gelezen in samenhang met artikel 3, lid 1, en met artikel 4, punt 2, van deze verordening, volgens welke bepalingen die verordening van toepassing is in burgerlijke en handelszaken, op beslissingen, gerechtelijke schikkingen en authentieke akten inzake niet-betwiste schuldvorderingen. Schuldvorderingen worden omschreven als vorderingen tot betaling van een geldbedrag dat opeisbaar is of waarvoor in die beslissingen, gerechtelijke schikkingen of authentieke aktes de datum van opeisbaarheid is bepaald.

Een beslissing kan op grond van artikel 6 van die verordening enkel als Europese executoriale titel worden gewaarmerkt indien zij een niet-betwiste schuldvordering betreft en aan bepaalde in dat artikel vastgestelde voorwaarden is voldaan. Een van de voorwaarden voor deze waarmerking is vervat in lid 1, onder a), van dat artikel, te weten dat de beslissing volgens het recht van de lidstaat van oorsprong uitvoerbaar moet zijn.

Verordening nr. 805/2004 voorziet in specifieke bepalingen voor de proceskosten. Artikel 7 van deze verordening bepaalt dat een beslissing die een uitvoerbare beslissing over het bedrag van de proceskosten omvat, ook ten aanzien van deze kosten als Europese executoriale titel wordt gewaarmerkt, tenzij de schuldenaar overeenkomstig het recht van de lidstaat van oorsprong in de loop van het rechtsgeding er uitdrukkelijk bezwaar tegen heeft gemaakt dat hij die kosten moet dragen.

Zoals de Poolse regering en de Europese Commissie terecht hebben opgemerkt, blijkt uit de bewoordingen van die laatste bepaling dat een beslissing inzake de proceskosten voor de toepassing van verordening nr. 805/2004 niet als een zelfstandige beslissing kan worden beschouwd, aangezien deze verordening op dergelijke kosten enkel van toepassing is wanneer zij bijkomstig in een hoofdbeslissing zijn opgenomen. Dat in artikel 7 van die verordening het woord ‘ook’ wordt gebruikt, wijst immers erop dat een ‘uitvoerbare beslissing […] over het bedrag van de proceskosten’ enkel als Europese executoriale titel wordt gewaarmerkt wanneer de hoofbeslissing, overeenkomstig het voorwerp van die verordening, op een niet-betwiste schuldvordering ziet.

Aan deze vaststelling wordt niet afgedaan door artikel 4 van verordening nr. 805/2004, met als opschrift ‘Definities’. Het is juist dat artikel 4, punt 1, van deze verordening een ‘beslissing’ omschrijft als elke door een gerecht van een lidstaat gegeven beslissing, waaronder met name ‘de vaststelling door de griffier van het bedrag der proceskosten’. Daarnaast vormt een uitvoerbare beslissing over het bedrag van de proceskosten in beginsel een ‘schuldvordering’ in de zin van de definitie van dit begrip in artikel 4, punt 2, van die verordening.

Uit punt 29 van dit arrest blijkt echter dat een beslissing over het bedrag van de proceskosten — op grond van de specifieke bepalingen over deze kosten waarin artikel 7 van verordening nr. 805/2004 voorziet — niet los van een hoofdbeslissing over een niet-betwiste schuldvordering kan worden gewaarmerkt als een Europese executoriale titel. Aangezien de beslissing over de proceskosten intrinsiek verbonden is met de afdoening van de hoofdvordering die op zich de waarmerking van een beslissing als Europese executoriale titel rechtvaardigt, kunnen de definities in artikel 4 van die verordening geen gevolgen hebben voor de toepasselijkheid van die verordening.

Daar de verwijzende rechter zich afvraagt of de doelstellingen van verordening nr. 805/2004 tot een andere gevolgtrekking zouden kunnen leiden, zij eraan herinnerd dat dit instrument volgens artikel 1 ervan als belangrijkste doelstelling heeft door de vastlegging van minimumnormen een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen in het leven te roepen ten behoeve van het vrije verkeer van beslissingen, gerechtelijke schikkingen en authentieke akten in alle lidstaten, zonder dat in de lidstaat van tenuitvoerlegging een intermediaire procedure hoeft te worden ingeleid voorafgaand aan de erkenning en tenuitvoerlegging. Aangezien de voorwaarden voor de toepassing van het bij die verordening ingestelde mechanisme, dat afwijkt van de gewone regeling inzake de erkenning van rechterlijke beslissingen, strikt moeten worden uitgelegd (zie in die zin arrest van 15 maart 2012, G, C-292/10, EU:C:2012:142, punt 64), kan die doelstelling evenwel niet afdoen aan de uitlegging van de werkingssfeer van die verordening, zoals deze voortvloeit uit de bewoordingen van artikel 7 ervan.

In de onderhavige zaak blijkt uit de verwijzingsbeslissing dat de hoofdvordering die aan de basis van de hoofdprocedure ligt, betrekking had op een verzoek tot verklaring voor recht dat er een recht op een roerende zaak bestaat, te weten een personenwagen, en niet op een niet-betwiste schuldvordering. Aangezien een dergelijke vordering niet onder verordening nr. 805/2004 valt, kan ook een beslissing over de proceskosten die met die vordering verband houden, niet als een Europese executoriale titel worden gewaarmerkt op grond van die verordening.

Gelet op een en ander moet op de prejudiciële vraag worden geantwoord dat artikel 4, punt 1, en artikel 7 van verordening nr. 805/2004 aldus moeten worden uitgelegd dat een uitvoerbare beslissing over het bedrag van de proceskosten in een vonnis dat geen betrekking heeft op een niet-betwiste schuldvordering, niet als een Europese executoriale titel kan worden gewaarmerkt.

Ten aanzien van de partijen in het hoofdgeding is de procedure als een aldaar gerezen incident te beschouwen, zodat de verwijzende rechterlijke instantie over de kosten heeft te beslissen. De door anderen wegens indiening van hun opmerkingen bij het Hof gemaakte kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.

Het Hof (Zevende kamer) verklaart voor recht:

Artikel 4, punt 1, en artikel 7 van verordening (EG) nr. 805/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen moeten aldus worden uitgelegd dat een uitvoerbare beslissing over het bedrag van de proceskosten in een vonnis dat geen betrekking heeft op een niet-betwiste schuldvordering, niet als een Europese executoriale titel kan worden gewaarmerkt.

ondertekeningen