Hof Amsterdam, 20-02-2020, nr. 18/00606

De inspecteur heeft met dagtekening 11 mei 2017 aan belanghebbende voor het jaar 2014 een aanslag opgelegd in de inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen (hierna: IB/PVV) berekend naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 31.276.

Na daartegen gemaakt bezwaar heeft de inspecteur bij uitspraak, gedagtekend 3 augustus 2017, het bezwaar (gedeeltelijk) gegrond verklaard en de aanslag verminderd naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 30 685. Belanghebbende heeft hiertegen beroep ingesteld.

Het tegen deze uitspraak ingestelde beroep heeft de rechtbank in haar uitspraak van

13 september 2018 ongegrond verklaard.

Het tegen deze uitspraak ingestelde hoger beroep is bij het Hof ingekomen op 24 oktober 2018, aangevuld bij brief van 14 januari 2020. De inspecteur heeft een verweerschrift ingediend, aangevuld bij brief van 8 januari 2020. De nadere stukken zijn in afschrift verstrekt aan partijen.

Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 21 januari 2020. Belanghebbende is verschenen en zijn gemachtigde voornoemd. Namens de inspecteur zijn verschenen J.A. Harmsen en C.E.A. Engels. De zaak is gelijktijdig behandeld met de zaak met nummer 18/00605.Van het verhandelde ter zitting is een proces-verbaal opgemaakt dat met deze uitspraak wordt meegezonden.

De rechtbank heeft de navolgende feiten vastgesteld. Belanghebbende wordt daarin aangeduid als ‘eiser’, de inspecteur als ‘verweerder’:

“1. Eiser is geboren op [geboortedatum] en heeft de Nederlandse nationaliteit. Het

gehele jaar 2014 woonde hij in Nederland te [Z] .

2. Eiser was in 2014 in loondienst op een binnenschip binnen de Europese Unie,

voornamelijk in het stroomgebied van de Rijn. Het binnenschip, genaamd [naam] , is

eigendom van [Y] te [Q] . Het schip staat in Nederland geregistreerd.

3. In de periode 1 januari 2014 tot en met 28 februari 2014 was eiser in

dienstbetrekking werkzaam bij [P] , Cyprus (hierna: [P] ). Van 1 maart tot en met 31 december 2014 was eiser in dienstbetrekking werkzaam bij Atlantis Crewing AG te Mauren, Liechtenstein.

4. Voor het binnenschip is in 2012 alleen ten behoeve van de schipper/eigenaar een

Rijnvaartverklaring afgegeven.

5. [P] heeft zich met betrekking tot het onderhavige tijdvak niet gemeld als

exploitant van het binnenschip bij de bevoegde Duitse autoriteit. Evenmin heeft de

schipper/eigenaar gemeld dat sprake is van exploitatie door een ander dan door hemzelf.

6. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) heeft bij besluit van 24 juni 2014 een A1-verklaring afgegeven waarin staat vermeld dat eiser werkte als Rijnvarende in twee of meer Staten op binnenlandse schepen. Die verklaring strekt ertoe dat ten aanzien van het dienstverband tussen eiser en [P] de Nederlandse sociale zekerheidswetgeving van toepassing is voor de periode 1 januari 2013 tot en met 31 december 2014 (de A1-verklaring). Dit besluit is gebaseerd op Verordening (EG) nr. 883/2004 en 987/2009.

7. Eiser heeft in zijn aangifte IB/PVV voor het jaar 2014 aangifte gedaan naar een

belastbaar inkomen uit werk en woning van € 28.578. In deze aangifte heeft eiser

aangegeven aanspraak te maken op vrijstelling van premieheffing volksverzekeringen.

8. Verweerder heeft de aanslag conform de aangifte opgelegd naar een inkomen van

€ 31.276. Daarbij is echter geen vrijstelling verleend van premieheffing volksverzekeringen. Het belastbaar inkomen is volgens de aanslag samengesteld uit € 28.578 aan te belasten buitenlandse inkomsten en € 2.698 onder de noemer ‘Bedrijfspensioenfonds’. Bij de uitspraak op bezwaar is het bedrag aan te belasten buitenlandse inkomsten verminderd tot € 27.987, waardoor het totale belastbaar inkomen uit werk en woning € 30.685 bedraagt.”

Nu de hiervoor vermelde feiten door partijen op zichzelf niet zijn bestreden zal ook het Hof daarvan uitgaan.

Met dagtekening 20 maart 2018 heeft de SVB aan belanghebbende een A1-verklaring afgegeven, waarin (onder meer) is bepaald dat belanghebbende voor de periode van 1 januari 2013 tot en met 28 februari 2014 voor de sociale zekerheidswetgeving verplicht verzekerd is in Nederland.

Belanghebbende heeft bij de brief van 14 januari 2020 (zie hiervoor 1.4) als productie 4 overgelegd een geanonimiseerde brief van 1 juni 2017 van de Belastingdienst aan een belastingadviseur ter zake de aangifte IB/PVV 2014 van een andere belastingplichtige (dan belanghebbende) waarbij als aanhef bij betreft “stellige correctie” is opgenomen (hierna ook aangeduid als: de stellige correctie). In dit document is – voor zover alhier relevant – het volgende opgenomen:

“1. Afwijking van de aangifte

Bijzonder situaties en te verrekenen voorheffingen

Vrijstelling premie volksverzekeringen

In de aangifte heeft uw cliënt aangegeven enkel in de periode van 1 januari 2014 t/m 30 juni 2014 verplicht verzekerd te zijn geweest voor de Nederlandse volksverzekeringen.

In de periode van 1 januari 2014 t/m 30 april 2014 is uw cliënt in dienstbetrekking werkzaam geweest bij [P] te Cyprus. Uw cliënt is vervolgens van 1 mei 2014 t/m 30 juni 2014 werkzaam geweest bij [R] te Liechtenstein. De werkzaamheden zijn aan boord van het vaartuig [naam] verricht. In de periode van 1 juli 2014 t/m 5 augustus 2014 heeft uw cliënt geen arbeid verricht. In de resterende periode is uw cliënt werkzaam geweest bij twee Nederlandse werkgevers.

Periode van 1 januari 2014 t/m 30 april 2014

De Sociale Verzekeringsbank heeft voor de periode van 1 januari 2013 t/m 31 december 2014 een A1-formulier afgegeven waarin op grond van art. 13 lid 1 letter a van de EEG Verordening 883/2004 de Nederlandse Sociale Wetgeving is aangewezen voor de dienstbetrekking bij de Cypriotische werkgever. Dit formulier is tot op heden niet ingetrokken. Het formulier blijft dus rechtsgeldig. Ik heb uw cliënt in deze periode daarom als verzekerde aangemerkt.

Periode van 1 mei 2014 t/m 30 juni 2014

Uit uw e-mail van 15 november 2016 blijkt dat uw cliënt niet over een A1-formulier uit Liechtenstein beschikt. Bij de beoordeling van de periode 1 mei 2014 t/m 30 juni 2014 heb ik het A1-formulier dan ook buiten beschouwing gelaten. Ik ben teruggevallen op artikel 13 van de Verordening EG 883/2004.

Liechtenstein is geen Rijnoeverstaat. De overeenkomst krachtens artikel 16, eerste lid, Verordening EG 883/2004 inzake de vaststelling van de op Rijnvarenden toepasselijke wetgeving is hierdoor niet van toepassing. Uw cliënt heeft werkzaamheden verricht in meerdere EU-lidstaten. Het vaartijdenboek over het jaar 2014 is eerder door onze dienst beoordeeld. Hieruit blijkt dat het motortankschip [naam] voor minder dan 25% van de totale tijd in Nederland heeft gevaren. Nu uw cliënt zijn werkzaamheden aan boord van de [naam] heeft verricht, heeft ook hij voor minder dan 25% van zijn tijd in zijn woonland gewerkt. Op grond van artikel 13, eerste lid, onderdeel b, nummer 1 wordt niet de Nederlandse sociale wetgeving aangewezen. Bij het opleggen van de definitieve aanslag heb ik uw cliënt in deze periode niet als verzekerde aangemerkt. Dit is gelijk aan 61 niet-verzekerde dagen.

(…)

2.Vervolg

Binnenkort ontvangt uw cliënt het aanslagbiljet waarop de afwijkingen van de aangifte zijn verwerkt.”

In het proces-verbaal van de zitting van het Hof is de volgende passage opgenomen:

“Het Hof vraagt de inspecteur om een reactie op belanghebbendes beroep op het gelijkheidsbeginsel. Daarmee verwijst het Hof naar productie 4 van het nader stuk van 14 januari 2020. De inspecteur reageert dat er slechts één geval wordt genoemd waar een vrijstelling is gegeven voor de verzekeringsplicht. Voor een succesvol beroep op het gelijkheidsbeginsel moet er een meerderheid van gevallen zijn die een andere behandeling hebben genoten dan belanghebbende. Dit enkele geval is niet in overeenstemming met andere gevallen en ook niet in lijn met de jurisprudentie. Er is geen sprake van begunstigend beleid of een meerderheid van gevallen waarin een vrijstelling voor de verzekeringsplicht is gegeven. In dit enkele geval is het kennelijk fout gegaan.”

In hoger beroep zijn de volgende vragen in geschil:

- Is belanghebbende voor de periode van 1 januari 2014 tot en met 28 februari 2014 voor de sociale zekerheidswetgeving verplicht verzekerd in Nederland?

- Komt belanghebbende op grond van het gelijkheidsbeginsel in aanmerking voor een vrijstelling voor Nederlandse premies volksverzekeringen?

- Heeft belanghebbende recht op aftrek ter voorkoming van dubbele belastingheffing?

Partijen doen hun standpunten steunen op de gronden welke door hen zijn aangevoerd in de van hen afkomstige stukken. Voor hetgeen zij daaraan ter zitting van het Hof hebben toegevoegd wordt verwezen naar het van het verhandelde ter zitting opgemaakte proces-verbaal.

De rechtbank heeft omtrent het geschil het volgende overwogen en beslist:

“Ten aanzien van de verzekeringsplicht:

13. De rechtbank stelt vast dat op grond van artikel 16 van de Verordening (EG) nr.

987/2009 door de SVB bij besluit van 24 juni 2014 aan eiser een A1-verklaring is

afgegeven, waarin is vastgesteld dat op basis van artikel 13 van de Verordening (EG)

nr. 883/2004 de Nederlandse sociale wetgeving op hem van toepassing is. Anders dan eiser betoogt, volgt uit de uitspraak van rechtbank Noord-Nederland van 30 maart 2016 niet dat deze A1-verklaring is vernietigd. Het vernietigde besluit betreft immers alleen de beslissing op het bezwaar (het bestreden besluit) tegen deze A1-verklaring. De rechtbank Noord-Nederland heeft de SVB daarbij opgedragen om een nieuw besluit te nemen op het bezwaar maar dit heeft niet tot gevolg dat de aan eiser verstrekte A1-verklaring niet langer geldig is. Uit de brief van de SVB van 5 juli 2016 is evenmin af te leiden dat de A1-verklaring is vernietigd aangezien de SVB er in die brief aan refereert dat de besluiten (dat wil zeggen: de beslissingen op bezwaar) in de uitspraken van 30 maart 2016 van de rechtbank Noord-Nederland zijn vernietigd. Het andersluidende betoog van eiser berust op een onjuiste lezing van de brief van 5 juli 2016.

Inmiddels heeft de Centrale Raad van Beroep bij beslissing van 29 december 2017

(ECLI:NL:CRVB:2017:4469) beslist op het beroep dat door de SVB was ingesteld tegen de uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland. De Centrale Raad van Beroep heeft weliswaar geoordeeld dat de bestreden besluiten terecht zijn vernietigd, doch daaruit volgt niet dat ook de primaire besluiten - de afgegeven A1-verklaringen - hun rechtskracht hebben verloren. Eerst wanneer de A1-verklaringen zijn ingetrokken of vernietigd, zijn deze verklaringen zonder betekenis en aangenomen mag worden dat verweerder dan de SVB zal volgen in haar nader ingenomen standpunt ten aanzien van de verzekeringsplicht en eiser alsnog ambtshalve de premievrijstelling zal verlenen. Aan een inhoudelijke toets of eiser een substantieel gedeelte van de tijd in Nederland heeft gewerkt als bedoeld in artikel 13 van de Verordening (EG) nr. 883/2004 komt de rechtbank in dit geval, gegeven dit oordeel, niet toe.

14. Gelet op het vorenstaande komt eiser niet in aanmerking voor de door hem

verzochte vrijstelling.

Ten aanzien van de aftrek ter voorkoming van dubbele belasting:

15. Vaststaat dat eiser in de betreffende periode (2014) werkzaam was in de Europese

binnenvaart voor een werkgever in Cyprus respectievelijk Liechtenstein. Nederland heeft

geen verdrag ter voorkoming van dubbele belasting gesloten met één van beide

mogendheden. Dat betekent dat eiser met zijn grief een beroep doet op het krachtens artikel 38 Algemene wet inzake rijksbelastingen toepasselijke Besluit voorkoming van dubbele belasting 2001. Op grond daarvan behoort het tot de aan eiser gestelde voorwaarden om voor de aftrek in aanmerking te komen om aannemelijk te maken dat hij in 2014 tenminste drie maanden heeft gewerkt in het betreffende land. Eiser is daarin niet geslaagd.

Verweerder heeft in dit verband overigens ook terecht opgemerkt dat het verrichten van arbeid op een binnenvaartschip op het grondgebied van Cyprus of Liechtenstein niet voor de

hand ligt. De vraag of eiser voor tenminste 75 percent van zijn dienstverband arbeid buiten

Nederland heeft verricht is voor de vaststelling van het recht op aftrek ter voorkoming van dubbele belasting niet relevant en kan hier dus buiten beschouwing blijven.

Ten aanzien van het in aanmerking genomenfiscaal loon:

16. Het fiscale loon wordt op grond van artikel 3.81 Wet inkomstenbelasting 2001

(hierna: Wet IB 2001) bepaald overeenkomstig de wettelijke bepalingen van de

loonbelasting. Wat onder het begrip loon moet worden verstaan is vervolgens geregeld in

artikel 10 van de Wet op de loonbelasting 1964 (hierna: Wet LB 1964). In artikel 11 Wet

LB 1964 is vervolgens een limitatieve opsomming gegeven van aanspraken en bedragen die

niet tot het loon behoren.

Uitgangspunt is hier het “Bruttolohn” dat eiser volgens de “Lohnberechnung” van de

maanden maart en april 2014 heeft genoten, te weten: 2.936,00 CHF. De gestelde

(buitenlandse) belasting (de “Lohnsteuer”) is niet opgenomen in de in artikel 11 Wet LB

1964 opgenomen uitzonderingen. Voor het in mindering brengen van de bedragen aan

“Lohnsteuer” op het aangegeven inkomen uit werk en woning ontbreekt derhalve een

wettelijke grondslag.

17. Eisers beroep op de Mededeling van het Directoraat-generaal Belastingdienst van

5 januari 2016 (DGB 2016/20, Fiscale kwalificatie buitenlandse socialezekerheidsstelsels

(hierna: de Mededeling) leidt niet tot een ander oordeel. Weliswaar heeft de behandelaar van

eisers bezwaarschrift bij de uitspraak op bezwaar aangegeven dat de Mededeling aanleiding

vormt voor een verlaging van eisers belastbaar inkomen, maar verweerder heeft ter zitting

aangegeven dat deze correctie moet worden beschouwd als een gebaar van de zijde van de

Belastingdienst, waaraan verder geen rechten zijn te ontlenen. De bewijslast om voor aftrek

van sociale premies in aanmerking te komen rust immers bij de belastingplichtige. Dat eiser

aan de voorwaarden daarvoor voldoet en dat de bezwaarbehandelaar bij de door hem in de

uitspraak op bezwaar opgenomen “correcte opstelling van de Liechtensteinse inkomsten”,

fouten heeft gemaakt is door eiser met hetgeen hij naar voren heeft gebracht niet

aannemelijk gemaakt.”

Verzekeringsplicht

Het Hof acht geen termen aanwezig voor een veroordeling in de kosten op de voet van artikel 8:75 van de Awb juncto artikel 8:108 van die wet.

Het Hof bevestigt de uitspraak van de rechtbank.

De uitspraak is gedaan door mrs. F.J.P.M. Haas, voorzitter, M.J. Leijdekker en N. Djebali, leden van de belastingkamer, in tegenwoordigheid van mr. V. Sathananthan, als griffier.

De beslissing is op 20 februari 2020 in het openbaar uitgesproken.

Tegen deze uitspraak kan binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie worden ingesteld bij de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), Postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Daarbij moet het volgende in acht worden genomen:

1.. bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd.

2. het beroepschrift moet ondertekend zijn en ten minste het volgende vermelden:

a. de naam en het adres van de indiener;

b. een dagtekening;

c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;

d. de gronden van het beroep in cassatie.

Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad.

In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.