Hof 's-Hertogenbosch, 23-07-2003, nr. 20.000341.02

hoeveelhe (i) d(en) van een materiaal bevattende amfetamine en/of MDMA en/of een of meer andere middelen, zijnde amfetamine en/of MDMA en/of dat/die andere middel (en) (telkens) een middel vermeld op de bij de Opiumwet behorende lijst I;

4

hij op of omstreeks 11 oktober 1999 te Amsterdam, althans in het arrondissement Amsterdam, een wapen van categorie III, te weten een pistool, merk Pietro Beretta (model 950B), en/of munitie van categorie III, te weten 50, althans een hoeveelheid kogelpatronen (kaliber .22 Long Rifle) en/of een kogelpatroon (kaliber .8) en/of 5, althans een hoeveelheid kogelpatronen (kaliber .6.35), en/of een wapen van categorie I, te weten een geluiddemper voorhanden heeft gehad;

De in deze tenlastelegging gebruikte termen en uitdrukkingen worden, voorzover daaraan in de Wet wapens en munitie betekenis is gegeven, geacht in dezelfde betekenis te zijn gebezigd;

In deze weergave van de tenlastelegging zijn de in eerste aanleg en in hoger beroep toegelaten wijzigingen begrepen.

De geldigheid van de inleidende dagvaarding

De raadsman heeft ter terechtzitting in hoger beroep betoogd dat de dagvaarding gedeeltelijk nietig moet worden verklaard aangezien door de wijze van tenlasteleggen en de daaraan gekoppelde verwijzing naar dezelfde deeldossiers bij de feiten 1 en 3, het voor de verdediging niet duidelijk is waar men zich tegen dient te weren. Meer in het bijzonder voert de verdediging daartoe aan dat de onder feit 1 ten laste gelegde voorbereidingshandelingen van artikel 10a van de Opiumwet niet gelijktijdig met het voltooid delict van diezelfde handelingen (het ten laste gelegde feit 3) aan één en dezelfde verdachte kunnen worden verweten. Naar het standpunt van de raadsman omvatten de delicten onder 3 reeds die voorbereidingshandelingen hetgeen ertoe leidt dat de verdachte twee maal voor dezelfde feiten zou worden vervolgd.

Naar het oordeel van het hof vindt het standpunt van de verdediging geen steun in het recht. Uit de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel dat heeft geleid tot de Wet van 4 september 1985, Stb. 1985, 495 (kamerstukken II 1982-1983, 17 975, nr. 3, blz 12) valt af te leiden dat de wetgever met de afzonderlijke regeling van voorbereidingshandelingen en voltooide delicten in onderscheiden artikelen alsmede de strafbaarstelling daarvan in verschillende bepalingen, heeft bedoeld deze delictsvormen aan te merken als zelfstandig feiten welke aldus ook naast elkaar ten laste kunnen worden gelegd. Van een nietige dagvaarding is derhalve geen sprake. Daaraan doet niet af dat voor het bewijs van die afzonderlijke feiten soms dezelfde bewijsmiddelen kunnen worden gebruikt.

De ontvankelijkheid van het openbaar ministerie in zijn strafvervolging.

Ter terechtzitting in hoger beroep heeft de verdediging aangevoerd dat het openbaar ministerie in zijn vervolging niet-ontvankelijk behoort te worden verklaard. Daartoe is -zakelijk weergegeven- het volgende betoogd.

Het opnemen en aftappen van telecommunicatie

Het verweer van de verdediging betreft met name de lange duur van de inzet van dit opsporingsmiddel tegen verdachte waarbij -gelet op het feit dat bij de inzet van het middel de verdenking jegens verdachte minimaal c.q. geheel afwezig was- niet is voldaan aan de vereiste proportionaliteit.

Het hof stelt -met verwijzing naar hetgeen hieromtrent onder 2 reeds eerder is overwogen- voorop dat het gerechtelijk vooronderzoek op toereikende gronden is gestart. Vervolgens is tijdens het gerechtelijk vooronderzoek door de rechter-commissaris op basis van de hem ingevolge artikel 125g (oud) van het Wetboek van Strafvordering toekomende bevoegdheid een machtiging verleend om -kort gezegd- telecommunicatie, waarvan het vermoeden bestond dat verdachte daaraan deelnam, af te tappen en op te nemen. Deze machtiging is gedurende het gerechtelijk vooronderzoek steeds na toetsing van de inmiddels bekend geworden gegevens opnieuw verlengd. Het hof vindt geen aanwijzingen in de stukken waaruit blijkt dat deze verlengingen niet op toereikende gronden zouden zijn gegeven. Naar het oordeel van het hof vormt het opnemen en aftappen van telefoongesprekken weliswaar een inbreuk op de privacy van verdachte, echter niet kan worden gezegd dat sprake is van schending van artikel 8 van het EVRM dan wel schending van artikel 10 van de Grondwet, aangezien aan deze inbreuk op de privacy de wettelijke bepalingen van het Wetboek van Strafvordering ten grondslag liggen.

De observaties

De raadsman heeft ten aanzien van dit opsporingsmiddel meer specifiek betoogd dat op basis van artikel 2 van de Politiewet en artikel 141 van het Wetboek van Strafvordering geen wettelijke grondslag bestaat voor het stelselmatige observeren van de verdachte en tevens dat het beginsel van proportionaliteit is geschonden nu slechts sprake was een zeer geringe dan wel onvoldoende verdenking jegens verdachte.

Ten aanzien van de verdachte hebben in de periode van 1997 tot en met 1999 observaties plaatsgevonden. Daarbij is gebruik gemaakt van persoonlijke waarnemingen door observanten alsmede van technische hulpmiddelen. Van het gebruik van deze middelen heeft verslaglegging plaatsgevonden in een proces-verbaal van 14 augustus 2000, nr. 20-029593. Daarnaast blijkt uit de processtukken dat toelichting is verstrekt over de plaatsen waar is geobserveerd, de wijze waarop en het doel dat met de observaties werd nagestreefd. Naar het oordeel van het hof komt hieruit naar voren dat observaties altijd plaatsvonden op de openbare weg of in publieke gelegenheden, dat deze observaties in tijd en frequentie gezien de lange duur van het onderzoek beperkt zijn gebleven, terwijl ook niet is gebleken dat een verdergaand doel is nagestreefd dan het trachten in beeld te brengen van een aantal ontmoetingen van verdachte met medeverdachten alsmede het bezoeken van bepaalde locaties door verdachte. In aanmerking genomen dat het in al deze gevallen ging om verdenking terzake van ernstige feiten waartoe bij de opsporing observatie een geëigend middel is, is het hof van oordeel dat daarbij slechts beperkte inbreuk is gemaakt op de privacy van verdachte als bedoeld in artikel 8 EVRM en dat daartoe een voldoende wettelijke basis aanwezig is in artikel 2 van de Politiewet in verbinding met artikel 141 van het Wetboek van Strafvordering.

De inzet van de gestuurde criminele burgerinformant/infiltrant [informant]

Ter terechtzitting is aannemelijk geworden dat zo er al onzorgvuldig is gehandeld met betrekking tot de inzet van de informant [informant], het openbaar ministerie hangende het onderzoek het besluit heeft genomen om alle gegevens verkregen uit die inzet niet verder in het onderzoek te betrekken. Niet aannemelijk is geworden dat in afwijking van deze beslissing door het openbaar ministerie anders is gehandeld. Niet valt in te zien op elke wijze aldus inbreuk is gemaakt op het beginsel van fair trial als bedoeld in art. 6 EVRM

De inzet van het PIT

Het hof stelt voorop dat een verdachte die zich bezig houdt met het plegen van ernstig strafbare feiten er rekening mee moet houden dat hij mogelijk wordt geconfronteerd met de inzet van dit opsporingsmiddel. Het hof stelt voorts vast dat de inzet van het politie infiltratieteam ten aanzien van verdachte eerst heeft plaatsgevonden na positief advies van de Centrale Toetsingscommissie d.d. 15 september 1998 en toestemming van het college van Procureurs Generaal d.d. 30 september 1998, welke toestemming was gebaseerd op informatie als neergelegd in het proces-verbaal van M.A. Hendriks, onderzoeksleider bij het IRT Zuid Nederland, d.d. 17 november 1998, nr. 17111998. Uit genoemd proces-verbaal blijkt -voorzover hier van belang- het volgende.

Medio 1996 is in opdracht van de hoofdofficier van justitie te ’s-Hertogenbosch een onderzoek ingesteld naar een criminele groepering onder leiding van [medeverdachte 1].

Uit dit onderzoek zijn aanwijzingen naar voren gekomen die de verdenking rechtvaardigen dat [medeverdachte 1] betrokken is bij een criminele organisatie als bedoeld in artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht, welke organisatie zich op grote schaal bezig houdt met de (internationale) handel in verdovende middelen en de productie van synthetische drugs in een of meer laboratoria.

Deze organisatie onderhoudt veelvuldig contacten via (mobiele) telefoons en semafoons waarbij men zich veelal bedient van versluierd taalgebruik en codes. Men geeft daarbij regelmatig aan dat over bepaalde onderwerpen niet mag worden gesproken.

De meeste telefoons/semafoons zijn niet op naam gesteld van de daadwerkelijke gebruiker dan wel aangeschaft via malafide providers.

Men heeft ontmoetingen in publieke gelegenheden welke middels versluierd taalgebruik en afgesproken codes worden aangeduid.

[medeverdachte 1] heeft contact met een of meer Amsterdamse criminele groeperingen. Hierbij treedt een persoon genaamd [verdachte] veelal op als intermediair.

De groepering [medeverdachte 1] is bijzonder argwanend en oplettend ten aanzien van het opsporingsmiddel observatie.

Uit tactisch onderzoek komt naar voren dat [verdachte] als een soort intermediair optreedt tussen kopers van verdovende middelen en de groepering [medeverdachte 1];

[verdachte] komt voor in HKS in verband met diverse delicten waaronder Opiumwetdelicten;

[verdachte] maakt vrijwel alleen gebruik van telefooncellen in de omgeving van de Korte Leidse dwarsstraat te Amsterdam. Hij semafoneert dan steeds een van de subjecten van de groepering [medeverdachte 1] en gebruikt daarvoor de code 777.

Naar het oordeel van het hof vormt de inhoud van bovengenoemd proces-verbaal voldoende grondslag om aan te nemen dat voor de inzet van het middel van infiltratie is voldaan aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit. Ook bij het verdere gebruik van dit middel is aan deze vereisten voldaan waarbij het hof tevens betrekt de verslaglegging die heeft plaatsgevonden omtrent dit infiltratietraject, waarin met name te lezen valt waar en onder welke omstandigheden die infiltratie heeft plaatsgevonden. Ook hetgeen overigens uit het onderzoek ter terechtzitting is gebleken omtrent de aard en de ernst van de vermoedelijk strafbare feiten, rechtvaardigt in voldoende mate de inzet van het middel infiltratie. Het betreft hier immers een verdenking terzake van handel in en/of uitvoer van grote hoeveelheden verdovende middelen. Het hof is niet gebleken van enige andere -minder ingrijpende- opsporingsmethoden waarvan redelijkerwijze dezelfde resultaten verwacht hadden kunnen worden.

Voorzover de raadsman heeft willen betogen dat de CTC op oneigenlijke gronden, te weten de gebruikmaking van gegevens verkregen via de informant [informant], is bewogen tot het geven van toestemming voor het middel infiltratie overweegt het hof als volgt.

Daargelaten de vraag of de toestemming van de CTC tot het inzetten van het middel infiltratie noodzakelijk moet worden geacht met betrekking tot de vraag of inzet rechtmatig is te noemen, stelt het hof vast dat door het openbaar ministerie bij monde van de advocaat-generaal ter terechtzitting nog eens is onderstreept dat de informatie afkomstig van de informant [informant] op geen enkele wijze is ingebracht bij de toetsing door de CTC van voorgenomen inzet van infiltranten. Ook overigens is uit de stukken niet aannemelijk geworden dat deze informatie een rol heeft gespeeld bij de toetsing door de CTC zodat het verweer van de raadsman feitelijke grondslag mist.

contacten gelegd en/of onderhouden met een of meer producent(en) en/of leverancier(s) van MDMA

en/of amfetamine en

ontmoetingen en/of besprekingen gehad met een of meer producent(en) en/of leverancier(s) van MDMA

en/of amfetamine en

contacten gelegd en/of onderhouden met een of meer afnemer(s) van MDMA en/of amfetamine en

ontmoetingen of besprekingen gehad met een of meer afnemer(s) van MDMA en/of amfetamine en

een of meer producent(en) en/of leverancier(s) van MDMA en/of amfetamine met elkaar in contact

gebracht en

onderhandelingen gevoerd en prijsafspraken gemaakt ten behoeve van (genoemde) producent (en) en/of

leverancier(s) en

bestellingen geplaatst bij een of meer producent(en) en/of leverancier(s) ten behoeve van een of meer

afnemer(s) van MDMA en/of amfetamine en

een of meer betaling(en) in ontvangst genomen;

2A

in de periode van 15 mei 1996 tot en met 11 oktober 1999 in Nederland, heeft deelgenomen aan een organisatie, bestaande uit een duurzaam samenwerkingsverband van personen, te weten hij,

verdachte en [medeverdachte 1] en [medeverdachte 2] en [medeverdachte 3] en [medeverdachte 4] en [medeverdachte 6] en [medeverdachte 7], welke organisatie tot oogmerk had het plegen van misdrijven, namelijk

het opzettelijk buiten het grondgebied van Nederland brengen van hoeveelheden van een middel vermeld op de bij de Opiumwet behorende lijst I, en

het opzettelijk bereiden, bewerken, verwerken, verkopen, afleveren, verstrekken, vervoeren en/of het opzettelijk aanwezig hebben van hoeveelheden van middelen vermeld op de bij de Opiumwet behorende lijst I;

3

in de periode van 1 juni 1998 tot en met 11 oktober 1999 in Nederland tezamen en in vereniging met anderen, telkens opzettelijk heeft verkocht en/of afgeleverd en/of verstrekt en/of vervoerd

ongeveer 61.911 pillen, bevattende MDMA en

ongeveer 36.171 pillen, bevattende amfetamine en MDMA en

ongeveer 30.568 pillen, bevattende MDMA en

opzettelijk aanwezig heeft gehad hoeveelheden van een materiaal bevattende amfetamine en/of MDMA , zijnde amfetamine en MDMA middelen vermeld op de bij de Opiumwet behorende lijst I;

4

op 11 oktober 1999 te Amsterdam, een wapen van categorie III, te weten een pistool, merk Pietro Beretta (model 950B), en munitie van categorie III, te weten 50 kogelpatronen (kaliber .22 Long Rifle) en een kogelpatroon (kaliber .8) en 5 kogelpatronen (kaliber .6.35), en een wapen van categorie I, te weten een geluiddemper voorhanden heeft gehad;

Het hof acht niet wettig en overtuigend bewezen hetgeen aan de verdachte sub 1, sub 2A en sub 3 meer of anders ten laste is gelegd dan hierboven als bewezen is aangenomen, zodat de verdachte daarvan moet worden vrijgesproken.

De vrijpraak van het tenlastegelegde onder 2B-1 en 2B-2

Met betrekking tot het onder 2B-1 ten laste gelegde feit te weten deelname aan de criminele organisatie van [medeverdachte 9] en [medeverdachte 10], [medeverdachte 11] en [medeverdachte 12], overweegt het hof dat weliswaar aanwijzingen bestaan voor verdachtes’ betrokkenheid bij het afnemen van door deze organisatie ingevoerde verdovende middelen, maar dat uit de bewijsmiddelen onvoldoende blijkt dat verdachte als deelnemer bij genoemde criminele organisatie was betrokken. Derhalve dient verdachte van dit feit te worden vrijgesproken.

Met betrekking tot de vrijspraak van het ten laste gelegde onder 2B-2, de deelname aan de criminele organisatie van [medeverdachte 13 en 14] overweegt het hof het volgende. Uit het dossier valt af te leiden dat [medeverdachte 13 en 14] betrokken zijn bij de handel in verdovende middelen. Gelet op het aantal gesprekken dat door verdachte met [medeverdachte 13 en 14] is gevoerd alsmede de aard en inhoud daarvan, lijkt voor de hand te liggen dat verdachte bij die handel een rol heeft gespeeld. Naar het oordeel van het hof rechtvaardigen de in het dossier aanwezige fragmentarische gegevens echter niet de conclusie dat verdachte aan genoemde criminele organisatie heeft deelgenomen.

De door het hof gebruikte bewijsmiddelen

De door het hof gebruikte bewijsmiddelen staan vermeld in de aanvulling als bedoeld in de artikelen 365a en 365b van het Wetboek van Strafvordering. Deze aanvulling is aan dit arrest gehecht.

De bijzondere overwegingen omtrent het bewijs

De beslissing dat het bewezen verklaarde door de verdachte is begaan berust op de feiten en omstandigheden als vervat in de hierboven bedoelde bewijsmiddelen, in onderlinge samenhang beschouwd.

Elk bewijsmiddel wordt slechts gebruikt tot bewijs van dat bewezen verklaarde feit waarop het, blijkens zijn inhoud, betrekking heeft.

Het hof heeft met betrekking tot de bewezenverklaring van de deelname aan de criminele organisatie van [medeverdachte 1] c.s. naast de overige in het dossier aanwezige bewijsmiddelen, met name acht geslagen op de eigen verklaring van verdachte zoals deze ter terechtzitting in hoger beroep is afgelegd en waaruit valt af te leiden dat hij bij de afzet van de door de groepering [medeverdachte 1] geproduceerde dan wel aangeleverde verdovende middelen een cruciale rol heeft gespeeld.

De strafbaarheid van het bewezen verklaarde

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het bewezen verklaarde uitsluit.

Het bewezen verklaarde sub 1 is telkens als misdrijf voorzien in artikel 10a, eerste lid, aanhef en onder 2 en 3 en strafbaar gesteld bij artikel 10a eerste lid, in verbinding met artikel 10, derde en vierde lid (oud) en artikel 2, eerste lid, aanhef en onder A, B en C (oud) van de Opiumwet, in verbinding met artikel 47, eerste lid aanhef en onder 1 van het Wetboek van Strafrecht.

Het bewezen verklaarde sub 2A is

ten aanzien van de periode van 1 maart 1997 tot 26 februari 1999

als misdrijf voorzien en strafbaar gesteld bij artikel 140 (oud), eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht;

en

ten aanzien van de periode van 26 februari 1999 tot 11 oktober 1999

als misdrijf voorzien en strafbaar gesteld bij artikel 140, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.

Het bewezen verklaarde sub 3 is

als misdrijf voorzien in artikel 2, eerste lid, onder B (oud) van de Opiumwet en strafbaar gesteld bij artikel 10, derde lid van die wet, in verbinding met artikel 47, eerste lid, aanhef en onder 1 en artikel 57 van het Wetboek van Strafrecht;

en

als misdrijf voorzien in artikel 2, eerste lid onder C (oud) van de Opiumwet en strafbaar gesteld bij artikel 10, tweede lid van die wet in verbinding met artikel 47, eerste lid, aanhef en onder 1.

Het bewezen verklaarde sub 4 is

als misdrijf voorzien in artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie en strafbaar gesteld bij artikel 55, tweede lid, aanhef en onder a (oud) van die wet;

en

als misdrijf voorzien in artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie en strafbaar gesteld bij artikel 55, eerste lid van die wet;

en

als misdrijf voorzien in artikel 13, eerste lid, van de wet wapens en munitie en strafbaar gesteld bij artikel 55, eerste lid van die wet.

Het moet worden gekwalificeerd zoals hierna in de beslissing wordt vermeld.

De strafbaarheid van de verdachte

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluit.

De verdachte is derhalve strafbaar.

De redengeving van de op te leggen straf of maatregel

Bij de bepaling van de op te leggen straf is gelet op de aard en ernst van hetgeen bewezen is verklaard, op de omstandigheden waaronder het bewezen verklaarde is begaan en op de persoon van de verdachte, zoals een en ander uit het onderzoek ter terechtzitting naar voren is gekomen.

Naar het oordeel van het hof kan niet worden volstaan met een andere of lichtere sanctie dan een straf welke onvoorwaardelijke vrijheidsbeneming voor de hierna te vermelden duur met zich brengt.

Daarbij is rekening gehouden met de ernst van het bewezen verklaarde in de verhouding tot andere strafbare feiten, zoals onder meer tot uitdrukking komt in het hierop gestelde wettelijk strafmaximum en in de straffen die voor soortgelijke feiten worden opgelegd. Het hof heeft tevens rekening gehouden met de omstandigheid dat hard drugs als de onderhavige, eenmaal in handen van gebruikers, grote gevaren voor de gezondheid van die gebruikers opleveren, waardoor aan de samenleving ernstige schade wordt berokkend.

Bij de straftoemeting heeft het hof er ten bezware van de verdachte rekening mee gehouden dat de verdachte zich gedurende langere tijd in georganiseerd verband op grote schaal heeft bezig gehouden met de handel in verdovende middelen. Verdachte heeft daarbij een wezenlijke rol gespeeld in die zin dat hij in belangrijke mate verantwoordelijk is geweest voor het doen afzetten van in georganiseerd verband geproduceerde verdovende middelen waarbij hij kennelijk toegang had tot de grootafnemers van die verdovende middelen en de milieus waarin deze zich ophouden. Hij heeft zich daarbij laten leiden door de forse winsten die met dergelijke activiteiten gepaard gaan zonder zich te bekommeren om de vraag of de aldus op de markt gebrachte middelen een gevaar voor de volksgezondheid opleveren. Verdachte heeft voorts een substantiële recidive ten aanzien van handelen in strijd met de Opiumwet ten aanzien van zowel hard- als softdrugs.

Bij de straftoemeting heeft het hof in het voordeel van de verdachte er rekening mee gehouden dat het hof minder bewezen heeft geacht dan de eerste rechter.

De toegepaste wettelijke voorschriften

De strafoplegging is gegrond op de artikelen: 10, 27, 47, 57, 140 (oud) en 140 van het Wetboek van Strafrecht, de artikelen 2 (oud), 10 (oud) en 10a van de Opiumwet en de artikelen 2, 13, 26, 55(oud) en 55 van de Wet wapens en munitie.