6.2.2 Geen beperkingen meer aan erfrechtelijke begunstigingen in België

De centrale rol van het vermogen van de stichting in Duitsland roept allerlei bijzondere vragen op zo bleek hiervoor. Hierdoor is het recht rond de erfrechtelijke verkrijging door een stichting in Duitsland complex. Hierna zal ik de situatie in België beschrijven, waar de complexiteit nagenoeg is verdwenen. Dit komt door de afschaffing in 2017 van een van de laatste herinneringen aan de angst voor de dode hand: de machtiging voor giften bij testament. Sindsdien gelden voor de bij dode opgerichte stichting dezelfde regels als voor andere verkrijgen op grond van het testamentaire erfrecht.1 Hierna volgt een kort overzicht van het Belgische erfrecht.

In België wordt men uitsluitend erfgenaam door de werking van het erfrecht bij versterf. In België kan de bij dode opgerichte stichting daardoor geen erfgenaam zijn. Wel kan deze stichting bij testament tot legataris worden benoemd.

Onderscheid wordt gemaakt tussen legatarissen onder algemene titel, algemene legatarissen en legatarissen onder bijzondere titel.2

Een algemeen legaat (artikel 1003 BBW)3 is de uiterste wilsbeschikking waarbij de erflater aan een of meer personen de algemeenheid van de goederen geeft die hij bij zijn overlijden zal nalaten. De erflater beschikt hierbij over zijn gehele nalatenschap en sluit de erfgenamen volgens de wet uit.4 Het algemeen legaat houdt een residuaire aanspraak in, dat wil zeggen dat de algemeen legataris die goederen verkrijgt die aan niemand anders toekomen. Een legaat onder algemene titel is het legaat waarbij de erflater een gedeelte vermaakt van de goederen waarover hij volgens de wet mag beschikken, zoals de helft, een derde, of al zijn onroerende goederen, of al zijn roerende goederen.5 Alle andere legaten zijn onder bijzondere titel (artikel 1010 BBW). De algemene legataris en de legataris onder algemene titel zijn aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap.6 Vanuit Nederlands perspectief bestaat geen verschil tussen een erfgenaam en een algemene legataris.7 De legataris onder algemene titel is in Nederland onbekend.8

Samengevat blijkt uit het vorenstaande dat in België de bij dode opgerichte stichting nimmer formeel erfgenaam is. Wel kan een bij dode opgerichte stichting algemeen legataris, legataris onder algemene titel en legataris onder bijzondere titel zijn.9 Daardoor onderscheidt de bij dode opgerichte stichting zich niet van andere verkrijgers krachtens het testamentaire erfrecht.