HvJ EU, 27-02-2025, nr. C-517/23

In de overwegingen 2, 45 en 50 van richtlijn 2001/83 staat het volgende te lezen:

Artikel 85 quater, lid 1, van deze richtlijn is als volgt verwoord:

Artikel 86, lid 1, van deze richtlijn bepaalt:

Artikel 87, lid 3, van richtlijn 2001/83 luidt als volgt:

In artikel 88, leden 1 en 2, van deze richtlijn is het volgende bepaald:

Artikel 1, leden 1 en 2, van richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt (‘richtlijn inzake elektronische handel’) (PB 2000, L 178, blz. 1) luidt als volgt:

Artikel 2 van deze richtlijn bepaalt onder h):

Artikel 3, leden 2 en 4, van richtlijn 2000/31 bepaalt:

Met zijn eerste vraag wenst de verwijzende rechter in essentie te vernemen of artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 aldus moet worden uitgelegd dat reclame voor de aankoop van receptplichtige geneesmiddelen uit het gehele productassortiment van een apotheek onder het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van deze bepaling valt.

Artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 definieert het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ zeer ruim als ‘alle vormen van colportage, marktverkenning of stimulering, die bedoeld zijn ter bevordering van het voorschrijven, het afleveren, de verkoop of het verbruik van geneesmiddelen’ — met inbegrip van met name ‘reclame voor geneesmiddelen, die gericht is op het publiek’ — die niet uitdrukkelijk zijn uitgesloten door artikel 86, lid 2, van richtlijn 2001/83 (zie in die zin arrest van 22 december 2022, EUROAPTIEKA, C-530/20, EU:C:2022:1014, punt 32).

Deze bepaling verwijst niet naar het nationale recht, zodat dit begrip moet worden beschouwd als een autonoom Unierechtelijk begrip dat uniform moet worden uitgelegd op het grondgebied van de Unie, waarbij niet alleen rekening moet worden gehouden met de bewoordingen van die bepaling, maar ook met de context ervan en met de doelstellingen van de regeling waarvan zij deel uitmaakt (arrest van 22 december 2022, EUROAPTIEKA, C-530/20, EU:C:2022:1014, punt 31).

In dit verband heeft het Hof geoordeeld dat uit een letterlijke, systematische en teleologische uitlegging van artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 volgt dat het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van deze bepaling alle in punt 32 van het onderhavige arrest vermelde vormen van colportage omvat, zowel betreffende een specifiek geneesmiddel als betreffende ongespecificeerde geneesmiddelen (zie in die zin arrest van 22 december 2022, EUROAPTIEKA, C-530/20, EU:C:2022:1014, punt 47).

Voorts blijkt uit de bewoordingen van artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 dat de doelstelling van de boodschap het wezenlijke kenmerk van het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van deze bepaling is, en het beslissende element om reclame van louter informatie te onderscheiden. Wanneer de boodschap is bedoeld ter bevordering van het voorschrijven, het afleveren, de verkoop of het verbruik van geneesmiddelen, vormt zij reclame in de zin van richtlijn 2001/83 (zie in die zin arrest van 22 december 2022, EUROAPTIEKA, C-530/20, EU:C:2022:1014, punt 52).

Daarentegen valt een reclamecampagne die niet tot doel heeft invloed uit te oefenen op de keuze van de klant voor een bepaald geneesmiddel, maar op de latere keuze van de klant voor de apotheek bij welke hij dat geneesmiddel zou kopen niet onder het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 (zie in die zin arresten van 15 juli 2021, DocMorris, C-190/20, EU:C:2021:609, punten 21 en 22, en 22 december 2022, EUROAPTIEKA, C-530/20, EU:C:2022:1014, punt 50).

Hieruit volgt dat om te bepalen of een reclamecampagne voor de aankoop van receptplichtige geneesmiddelen uit het gehele productassortiment van een apotheek onder het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 valt, moet worden nagegaan of deze reclame bedoeld is ter bevordering van het voorschrijven, het afleveren, de verkoop of het verbruik van geneesmiddelen, zelfs ongespecificeerde, dan wel of zij enkel bedoeld is om invloed uit te oefenen op de keuze van de klant voor de apotheek bij welke hij receptplichtige geneesmiddelen zal aankopen.

Wat met name reclamecampagnes zoals in het hoofdgeding betreft, moet gelet op het voorgaande een onderscheid worden gemaakt tussen reclame waarbij de boodschap enkel betrekking heeft op receptplichtige geneesmiddelen en reclame waarbij de boodschap ook receptvrije geneesmiddelen betreft.

Een reclamecampagne als die waartegen het voorlopige bevel van het Landgericht Köln van 8 mei 2013 is uitgevaardigd, waarbij klanten van DocMorris die hun medisch recept instuurden en meewerkten aan een ‘geneesmiddelencheck’ een premie van 2,50 tot 20 EUR per recept kregen aangeboden, moet in wezen worden geacht aanleiding te geven tot een betaling. Hetzelfde geldt voor reclamecampagnes als die waartegen de voorlopige bevelen van die rechter van 5 november 2013 en 29 september 2015 zijn uitgebracht, die aanleiding gaven tot een rechtstreeks toegepaste prijsvermindering of verrichte premiebetaling.

Hieruit volgt dat de boodschap bij die reclamecampagnes betrekking heeft op ongespecificeerde receptplichtige geneesmiddelen en niet op andere soorten geneesmiddelen.

Daarbij kan er echter niet van worden uitgegaan dat de boodschap bij die reclamecampagnes bedoeld is om het voorschrijven of het verbruik van receptplichtige ongespecificeerde geneesmiddelen te bevorderen, aangezien de beslissing om dergelijke geneesmiddelen voor te schrijven onder de uitsluitende verantwoordelijkheid van de arts valt. Zoals blijkt uit overweging 50 van richtlijn 2001/83, moet een voorschrijvende arts zijn taken immers in alle objectiviteit verrichten en mag hij volgens de beroepsregels een bepaald geneesmiddel niet voorschrijven wanneer dit niet geschikt is voor de therapeutische behandeling van zijn patiënt (zie in die zin arrest van 22 april 2010, Association of the British Pharmaceutical Industry, C-62/09, EU:C:2010:219, punt 40). Zoals de advocaat-generaal in punt 49 van zijn conclusie heeft opgemerkt, rest de patiënt die een medisch recept ontvangt in verband met het receptplichtige geneesmiddel enkel nog de apotheek te kiezen waar hij dat geneesmiddel zal kopen.

Hieruit volgt dat de in punt 39 van het onderhavige arrest genoemde reclamecampagnes betrekking hebben op de keuze van de klant betreffende de apotheek waar hij een receptplichtig geneesmiddel koopt, zodat die reclame niet onder het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 valt (zie in die zin arrest van 15 juli 2021, DocMorris, C-190/20, EU:C:2021:609, punten 21 en 22).

Een reclamecampagne als die waartegen het voorlopige bevel van het Landgericht Köln van 26 september 2013 is uitgevaardigd, heeft daarentegen niet enkel betrekking op receptplichtige geneesmiddelen maar ook op andere producten, waaronder receptvrije geneesmiddelen. Met die actie werd immers een buddy-systeem georganiseerd waarbij een klant van DocMorris een voucher voor een verblijf in een hotel of een aanbod om tegen een verminderde prijs lid te worden van de Duitse automobielclub ontving wanneer een vriend een medisch recept instuurde, en die vriend een voucher ontving waarmee hij receptvrije geneesmiddelen of gezondheids- en verzorgingsproducten kon bestellen. Hetzelfde geldt voor een reclamecampagne als die waartegen het voorlopige bevel van deze rechter van 4 november 2014 is uitgevaardigd, die er eveneens in voorzag dat klanten van DocMorris die een medisch recept instuurden vouchers ontvingen voor de latere aankoop van receptvrije geneesmiddelen of gezondheids- en verzorgingsproducten.

Anders dan de in punt 39 van het onderhavige arrest vermelde reclamecampagnes, stimuleren de in het vorige punt vermelde acties de aankoop van receptvrije geneesmiddelen. De ontvanger van vouchers die wordt aangetrokken door het economische voordeel dat deze hem bieden hoeft geen beroep te doen op een voorschrijvende arts en kan deze vouchers dus gebruiken om receptvrije geneesmiddelen aan te kopen tegen een verminderde prijs.

Vastgesteld moet worden dat deze reclamecampagnes het verbruik van receptvrije geneesmiddelen bevorderen en daardoor onder het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 vallen.

Dat de vouchers die in het kader van de in punt 43 van het onderhavige arrest vermelde reclamecampagnes worden aangeboden ook kunnen worden gebruikt voor de aankoop van andere producten dan receptvrije geneesmiddelen, zoals gezondheids- en verzorgingsproducten, zodat die reclamecampagnes kunnen worden geacht tevens betrekking te hebben op die producten, doet daaraan niets af.

In de eerste plaats heeft het Hof reeds geoordeeld dat reclamecampagnes die de aankoop van geneesmiddelen stimuleren door te vermelden dat de geneesmiddelen samen met andere door de apotheek aangeboden producten worden verkocht, onder het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 vallen (zie in die zin arrest van 22 december 2022, EUROAPTIEKA, C-530/20, EU:C:2022:1014, punten 53 en 54).

In de tweede plaats blijkt uit overweging 2 van richtlijn 2001/83 dat deze richtlijn de bescherming van de volksgezondheid tot voornaamste doelstelling heeft. In dit verband heeft het Hof reeds geoordeeld dat reclame voor geneesmiddelen schade kan toebrengen aan de volksgezondheid, gelet op de risico's die verbonden kunnen zijn aan het overmatige en ondoordachte gebruik van receptvrije geneesmiddelen (zie in die zin arrest van 22 december 2022, EUROAPTIEKA, C-530/20, EU:C:2022:1014, punt 40).

Te onderstrepen is immers de zeer bijzondere aard van geneesmiddelen, die door hun therapeutische werking wezenlijk verschillen van andere goederen. Deze therapeutische werking heeft tot gevolg dat onnodig of onjuist gebruik van geneesmiddelen ernstige schade kan berokkenen aan de gezondheid, zonder dat de patiënt zich daar rekenschap kan van geven bij de toediening ervan (zie in die zin arrest van 22 december 2022, EUROAPTIEKA, C-530/20, EU:C:2022:1014, punt 41).

Het hoofddoel van bescherming van de volksgezondheid zou ernstig worden ondermijnd mocht artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 aldus worden uitgelegd dat een reclamecampagne die bedoeld is ter bevordering van de verkoop van receptvrije geneesmiddelen niet onder het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van deze bepaling valt en dus evenmin onder de verboden, voorwaarden en beperkingen die in deze richtlijn zijn vastgesteld op het gebied van reclame, wanneer de boodschap bij die reclamecampagnes ook betrekking heeft op andere producten dan geneesmiddelen.

In de derde plaats vallen reclamecampagnes die gericht zijn op een klant van een apotheek waarbij wordt beoogd door middel van een buddy-systeem het verbruik van receptvrije geneesmiddelen door een vriend van deze klant te bevorderen, onder het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’, aangezien dit begrip in artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 zeer ruim wordt gedefinieerd. Luidens de bewoordingen van deze bepaling is ‘reclame voor geneesmiddelen, die gericht is op het publiek’ immers een van de vormen van ‘reclame voor geneesmiddelen’. Reclamecampagnes waarmee wordt beoogd de erdoor uitgedragen boodschap onder de leden van dat publiek te verspreiden, vallen dan ook onder dit laatste begrip.

In de vierde plaats moet de reclamecampagne waarmee een buddy-systeem werd opgezet, waartegen het voorlopige bevel van het Landgericht Köln van 26 september 2013 is uitgevaardigd, worden onderscheiden van de reclamecampagne die aan de orde was in de zaak die heeft geleid tot het arrest van 15 juli 2021, DocMorris (C-190/20, EU:C:2021:609). In die zaak ging het om een reclamecampagne van een apotheek in de vorm van een promotioneel kansspel waarbij de deelnemers andere gangbare voorwerpen dan geneesmiddelen konden winnen en waaraan slechts kon worden deelgenomen door een receptplichtig geneesmiddel te bestellen. De boodschap van de reclamecampagne in die zaak had dus geenszins betrekking op receptvrije geneesmiddelen.

Daarnaast is de reclamecampagne waartegen het voorlopige bevel van het Landgericht Köln van 8 mei 2013 is uitgevaardigd volgens de verwijzende rechter onrechtmatig op grond van § 7, lid 1, eerste volzin, HWG, aangezien een dergelijke reclamecampagne inhoudt dat klanten van een apotheek die hun medisch recept insturen en meewerken aan een ‘geneesmiddelencheck’ een premie van 2,50 tot 20 EUR per recept krijgen aangeboden, zonder dat het precieze bedrag van deze premie kenbaar is.

Uit punt 42 van het onderhavige arrest volgt evenwel dat die reclamecampagne niet onder het begrip ‘reclame voor geneesmiddelen’ in de zin van artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 valt.

In die omstandigheden moet nog worden nagegaan of een nationale regeling als die van § 7, lid 1, eerste volzin, HWG — volgens welke die reclamecampagne niet is toegestaan — desalniettemin niet onverenigbaar is met andere bepalingen van het Unierecht.

Volgens vaste rechtspraak van het Hof is het in het kader van de bij artikel 267 VWEU ingestelde procedure van samenwerking tussen de nationale rechterlijke instanties en het Hof immers de taak van het Hof om de nationale rechter een nuttig antwoord te geven aan de hand waarvan hij het bij hem aanhangige geding kan beslechten. De omstandigheid dat de verwijzende rechter zijn vraag formeel heeft beperkt tot de uitlegging van een specifieke bepaling van Unierecht, belet het Hof dus niet om hem alle uitleggingsgegevens met betrekking tot het Unierecht te verschaffen die van nut kunnen zijn voor de beslechting van de voor hem aanhangige zaak, ongeacht of die rechter er in zijn vraag melding van maakt. Het staat in dat verband aan het Hof om uit alle door de nationale rechter verschafte gegevens, en met name uit de motivering van de verwijzingsbeslissing, de elementen van dat recht te putten die, gelet op het voorwerp van het geschil, uitlegging behoeven (arrest van 15 juli 2021, DocMorris, C-190/20, EU:C:2021:609, punt 23).

Dienaangaande blijkt niet duidelijk uit het dossier waarover het Hof beschikt of de in punt 53 van het onderhavige arrest vermelde reclamecampagne uitsluitend via fysieke media werd gevoerd (zie in die zin arrest van 15 juli 2021, DocMorris, C-190/20, EU:C:2021:609, punt 26) dan wel langs diverse kanalen, zowel via de website van de betrokken apotheek als via fysieke media [zie in die zin arrest van 1 oktober 2020, A (Reclame en onlineverkoop van geneesmiddelen), C-649/18, EU:C:2020:764, punt 48].

In het eerste geval moet worden gekeken naar de VWEU-bepalingen inzake het vrije verkeer van goederen, aangezien de bevordering van de verkoop van ongespecificeerde receptplichtige geneesmiddelen de uiteindelijke doelstelling van die reclamecampagne is (zie in die zin arrest van 15 juli 2021, DocMorris, C-190/20, EU:C:2021:609, punten 31 en 32).

In het tweede in punt 57 van het onderhavige arrest genoemde geval, waarin de reclamecampagne ook langs elektronische weg wordt gevoerd, valt deze campagne binnen het ‘gecoördineerd gebied’ in de zin van artikel 2, onder h), van richtlijn 2000/31, aangezien zij in haar geheel en los van de wijze waarop zij daadwerkelijk wordt gevoerd, tot doel heeft om potentiële consumenten naar de website van een apotheek te lokken en de onlineverkoop van de producten van die apotheek te bevorderen [zie in die zin arrest van 1 oktober 2020, A (Reclame en onlineverkoop van geneesmiddelen), C-649/18, EU:C:2020:764, punt 55].

Derhalve moet worden onderzocht of artikel 34 VWEU en de relevante bepalingen van richtlijn 2000/31 aldus moeten worden uitgelegd dat zij in de weg staan aan een nationale regeling die ter bescherming van de consument reclamecampagnes verbiedt waarbij klanten van een in een andere lidstaat gevestigde apotheek die hun medisch recept insturen en meewerken aan een ‘geneesmiddelencheck’ een premie van 2,50 tot 20 EUR per recept krijgen aangeboden, zonder dat het precieze bedrag van deze premie kenbaar is.

Volgens vaste rechtspraak van het Hof ziet het in artikel 34 VWEU neergelegde verbod op maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen op iedere maatregel van de lidstaten die de invoerstromen tussen de lidstaten al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel kan belemmeren (zie onder meer arresten van 11 juli 1974, Dassonville, 8/74, EU:C:1974:82, punt 5; 19 oktober 2016, Deutsche Parkinson Vereinigung, C-148/15, EU:C:2016:776, punt 22, en 15 juli 2021, DocMorris, C-190/20, EU:C:2021:609, punt 34).

In dit verband heeft het Hof reeds geoordeeld dat een nationale bepaling als § 7, lid 1, eerste volzin, HWG, welk artikel de grondslag vormt voor het verbod van de reclamecampagne waartegen het voorlopige bevel van het Landgericht Köln van 8 mei 2013 is uitgevaardigd en dat ertoe strekt het aanbieden van voordelen en andere reclamegeschenken met een geldelijke waarde op het gebied van de verkoop van geneesmiddelen te regelen, moet worden beschouwd als een bepaling ‘inzake verkoopmodaliteiten’ in de zin van de rechtspraak van het Hof (zie in die zin arrest van 15 juli 2021, DocMorris, C-190/20, EU:C:2021:609, punt 37).

Zoals blijkt uit het arrest van 24 november 1993, Keck en Mithouard (C-267/91 en C-268/91, EU:C:1993:905), kan een dergelijke verkoopmodaliteit echter alleen buiten de werkingssfeer van artikel 34 VWEU vallen indien zij voldoet aan twee voorwaarden, namelijk dat zij ten eerste van toepassing is op alle betrokken marktdeelnemers die op het nationale grondgebied activiteiten ontplooien, en zij ten tweede zowel rechtens als feitelijk dezelfde invloed heeft op de verhandeling van nationale producten en van producten uit andere lidstaten (zie in die zin arrest van 15 juli 2021, DocMorris, C-190/20, EU:C:2021:609, punten 35 en 38).

Wat de eerste voorwaarde betreft, dient te worden opgemerkt dat het HWG in casu zonder onderscheid van toepassing is op alle apotheken die op het Duitse grondgebied geneesmiddelen verkopen, ongeacht of zij in de Bondsrepubliek Duitsland dan wel in een andere lidstaat gevestigd zijn (arrest van 15 juli 2021, DocMorris, C-190/20, EU:C:2021:609, punt 39).

Wat de tweede voorwaarde betreft, zij eraan herinnerd dat het Hof reeds heeft geoordeeld dat prijsconcurrentie voor postorderapotheken mogelijkerwijs een belangrijkere mededingingsfactor vormt dan voor traditionele apotheken omdat deze factor bepalend is voor hun mogelijkheid om rechtstreeks toegang te krijgen tot de Duitse markt en op deze markt competitief te blijven (zie in die zin arrest van 19 oktober 2016, Deutsche Parkinson Vereinigung, C-148/15, EU:C:2016:776, punt 24).

In het onderhavige geval is een reclamecampagne waarbij klanten van een postorderapotheek die hun medisch recept insturen en meewerken aan een ‘geneesmiddelencheck’ een premie van 2,50 tot 20 EUR per recept krijgen aangeboden, erop gericht prijsconcurrentie met traditionele apotheken te creëren.

Gelet op het voorgaande dient te worden vastgesteld dat het door de Duitse regeling gestelde verbod van deze reclamecampagne de apotheken die in een andere lidstaat dan de Bondsrepubliek Duitsland zijn gevestigd zwaarder treft dan apotheken met zetel op Duits grondgebied, hetgeen de toegang tot de markt sterker kan bemoeilijken voor producten uit andere lidstaten dan voor nationale producten, zodat dit verbod een maatregel van gelijke werking als een kwantitatieve beperking vormt.

Een dergelijke beperking kan slechts rechtsgeldig gerechtvaardigd worden voor zover zij geschikt is om het nagestreefde legitieme doel te verwezenlijken en niet verder gaat dan noodzakelijk is om dat doel te bereiken (arrest van 19 oktober 2016, Deutsche Parkinson Vereinigung, C-148/15, EU:C:2016:776, punt 34).

Dienaangaande merkt de verwijzende rechter op dat de beschermingsdoelstelling van § 7, lid 1, HWG erin bestaat ieder risico — zelfs het louter abstracte — uit te sluiten dat degenen tot wie de reclame voor de aankoop van geneesmiddelen is gericht op ongeoorloofde wijze worden beïnvloed. De reclamecampagne waartegen het voorlopige bevel van het Landgericht Köln van 8 mei 2013 is uitgevaardigd doet volgens hem afbreuk aan deze doelstelling omdat de vermelding van enkel een prijsbandbreedte ertoe kan leiden dat de bestemmelingen van de reclameboodschap het bedrag van de per geval toegekende premie overschatten.

Onder voorbehoud van verificatie door de verwijzende rechter heeft het verbod van deze reclamecampagne dus de bescherming van de consument tot doel, wat een dwingende reden van algemeen belang is die een belemmering van het vrije verkeer van goederen kan rechtvaardigen (zie in die zin arrest van 10 september 2014, Vilniaus energija, C-423/13, EU:C:2014:2186, punt 50).

Om te beginnen dient namelijk te worden vastgesteld dat de in het hoofdgeding aan de orde zijnde nationale regeling geschikt is om de doelstelling van bescherming van de consument te bereiken doordat deze kan voorkomen dat consumenten het bedrag van de premie overschatten. Dat risico van overschatting van die premie kan met name groot zijn bij consumenten die dure geneesmiddelen aankopen of die chronisch ziek zijn en daarom regelmatig geneesmiddelen moeten aankopen.

Voorts gaat deze regeling niet verder dan nodig is om die doelstelling te bereiken, voor zover zij de reclamecampagne waartegen het voorlopige bevel van het Landgericht Köln van 8 mei 2013 is uitgevaardigd, verbiedt. Daarin wordt immers een bandbreedte van premies vastgesteld zonder dat de consument kennis krijgt van de wijze van berekening van de door de betrokken apotheek toegekende premie, waardoor zelfs een normaal geïnformeerde, redelijk omzichtige en oplettende gemiddelde consument (arresten van 13 januari 2000, Estée Lauder, C-220/98, EU:C:2000:8, punt 27, en 16 januari 2014, Juvelta, C-481/12, EU:C:2014:11, punt 23) niet in staat zal zijn het precieze bedrag van de premie te berekenen.

Hieruit volgt dat artikel 34 VWEU aldus moet worden uitgelegd dat het niet in de weg staat aan een nationale regeling die een reclamecampagne waarbij klanten van een postorderapotheek een premie van 2,50 tot 20 EUR per recept krijgen aangeboden, zonder dat het precieze bedrag van deze premie kenbaar is, verbiedt.

Volgens artikel 85 quater, lid 1, van richtlijn 2001/83 moeten de lidstaten ervoor zorgen dat bij het op afstand te koop aanbieden van geneesmiddelen via diensten van de informatiemaatschappij wordt voldaan aan een aantal in dat artikel vastgestelde voorwaarden. Die verplichting geldt evenwel onverminderd nationale wetgevingen die verbieden dat via dergelijke diensten op afstand receptplichtige geneesmiddelen aan de bevolking te koop worden aangeboden.

Wanneer de lidstaat van bestemming een dergelijk aanbod echter toestaat, wat in de onderhavige zaak het geval lijkt te zijn, mag die lidstaat in beginsel, gelet op artikel 3, lid 2, van richtlijn 2000/31, met betrekking tot die diensten het vrije verkeer van diensten niet beperken voor diensten van de informatiemaatschappij die uit een andere lidstaat afkomstig zijn [zie in die zin arrest van 1 oktober 2020, A (Reclame en onlineverkoop van geneesmiddelen), C-649/18, EU:C:2020:764, punt 60].

In casu kan het verbod door een lidstaat van een reclamecampagne als die waartegen het voorlopige bevel van het Landgericht Köln van 8 mei 2013 is uitgevaardigd, voor een in een andere lidstaat gevestigde apotheek de mogelijkheid beperken om zich kenbaar te maken bij potentiële klanten in die eerste lidstaat en de onlineverkoopdienst te promoten van de producten die zij die klanten aanbiedt [arrest van 1 oktober 2020, A (Reclame en onlineverkoop van geneesmiddelen), C-649/18, EU:C:2020:764, punt 61].

Bijgevolg moet een dergelijk verbod worden beschouwd als een beperking op het vrij verrichten van diensten van de informatiemaatschappij.

Artikel 3, lid 4, onder a), van richtlijn 2000/31 bepaalt echter dat de lidstaten maatregelen kunnen nemen om voor een bepaalde dienst van de informatiemaatschappij af te wijken van artikel 3, lid 2, van die richtlijn, mits deze maatregelen ten eerste noodzakelijk zijn om de openbare orde, de bescherming van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of de bescherming van consumenten te waarborgen, deze maatregelen ten tweede worden genomen ten aanzien van een dienst van de informatiemaatschappij waardoor daadwerkelijk afbreuk wordt gedaan aan die doelstellingen of een ernstig gevaar daarvoor ontstaat, en deze maatregelen ten slotte evenredig zijn aan die doelstellingen [arrest van 1 oktober 2020, A (Reclame en onlineverkoop van geneesmiddelen), C-649/18, EU:C:2020:764, punt 63].

Wat de in artikel 3, lid 4, onder a), van richtlijn 2000/31 gestelde voorwaarden van noodzakelijkheid en evenredigheid betreft, moet er bij de beoordeling van de vraag of de betrokken nationale regeling in overeenstemming is met het Unierecht, rekening worden gehouden met de rechtspraak inzake de artikelen 34 en 56 VWEU, aangezien deze voorwaarden grotendeels overlappen met de voorwaarden die gelden voor elke belemmering van de in die artikelen van het VWEU gewaarborgde fundamentele vrijheden [arrest van 1 oktober 2020, A (Reclame en onlineverkoop van geneesmiddelen), C-649/18, EU:C:2020:764, punt 64].

Bijgevolg moet om dezelfde redenen als die welke zijn uiteengezet in de punten 70 tot en met 72 van het onderhavige arrest, worden vastgesteld dat artikel 3, lid 4, onder a), van richtlijn 2000/31 aldus moet worden uitgelegd dat het niet in de weg staat aan een nationale regeling die een reclamecampagne als die waartegen het voorlopige bevel van het Landgericht Köln van 8 mei 2013 is uitgevaardigd, verbiedt.

Gelet op al deze overwegingen dient op de eerste vraag te worden geantwoord dat artikel 86, lid 1, van richtlijn 2001/83 aldus moet worden uitgelegd dat: