8.3 Samenvatting toetsingskader

Het toetsingskader in dit onderzoek kent twee dimensies. De eerste dimensie heeft betrekking op de verhouding tussen het nationale recht en het Unierecht. Hoewel het Unierecht diverse rechtsbronnen kent, heb ik mij in dit onderzoek vooral beperkt tot de Btw-richtlijn, de beginselen van secundair Unierecht en de beginselen van primair Unierecht (als uitlegbeginselen van het secundair Unierecht). Omdat het Unierecht van hogere rechtsorde is, kan over de geldigheid van het nationale recht een oordeel worden gevormd door het nationale recht aan het Unierecht te toetsen. Daarbij moet terstond worden opgemerkt dat de beginselen van secundair Unierecht, zoals het verbruiks- en het neutraliteitsbeginsel, niet als afzonderlijke toetssteen kunnen fungeren; hun rol in dezen is beperkt tot die van uitleggings- of interpretatiebeginsel. Dit is anders in de tweede dimensie. Deze dimensie ziet op het rechtskarakter van de btw. Het rechtskarakter staat equivalent aan het ideaalbeeld van de btw. Ik heb vastgesteld dat de btw in de ideale wereld beoogt consumptie door de consument op een voor ondernemers neutrale wijze te belasten. Daar waar het verbruiks- en neutraliteitsbeginsel als uitleggings- of interpretatiebeginsel tekortschieten, kunnen zij (als zijnde het rechtskarakter) wel fungeren als instrument om de kwaliteit van het recht in kaart te brengen.

Het gehanteerde toetsingskader laat zich als volgt samenvatten.

De verticale pijl illustreert de eerste dimensie van het toetsingskader (de ‘verticale toets’ genoemd). De horizontale / diagonale pijlen geven de tweede dimensie weer (de zogenaamde ‘horizontale toets’).