11.3.7 Haags Forumkeuzeverdrag

Allereerst rijst de vraag of het Haags Forumkeuzeverdrag van toepassing is op eenzijdige forumkeuzen. Art. 2 lid 1, aanhef Haags Forumkeuzeverdrag bepaalt uitdrukkelijk dat het Haags Forumkeuzeverdrag slechts van toepassing is op exclusieve forumkeuzen. Art. 3 sub a Haags Forumkeuzeverdrag voegt daaraan toe dat de forumkeuze de bevoegdheid van andere gerechten moet uitsluiten. Art. 3 sub b Haags Forumkeuzeverdrag schept vervolgens een vermoeden van exclusiviteit. Een forumkeuze ten behoeve van één van partijen is derhalve niet expliciet geregeld in het Haags Forum-keuzeverdrag. Een overeenkomstige bepaling zoals in art. 17 lid 4 Verdrag ontbreekt. Uit het Rapport Schule en het ontwerp Rapport Dogauchi/Hartley dient mijns inziens te worden afgeleid dat het Haags Forumkeuzeverdrag niet van toepassing is op een eenzijdige forumkeuzen.1 De redenering dat het Haags Forumkeuzeverdrag slechts van toepassing is op de vorderingen van de partij die is gebonden aan de exclusiviteit en niet op de vorderingen van de partij die is begunstigd, wijzen Dogauchi en Hartley af onder verwijzing naar de gevolgen van deze uitleg. Begunstigde kan procederen voor een gerecht naar keuze, terwijl de wederpartij is gebonden aan de exclusieve forumkeuze op grond van het Haags Forumkeuzeverdrag, zodat twee procedures voor verschillende gerechten moeten worden gevolgd. De wederpartij van de begunstigde kan immers zijn vordering niet in reconventie instellen voor het gerecht dat is aangezocht door zijn wederpartij, omdat het Haags Forumkeuzeverdrag hem dwingt te procederen voor het gerecht van de gekozen rechter.2 Opvallend is dat in de uiteindelijke versie van het ontwerp Rapport Dogauchi/Hartley de auteurs de zaak ingewikkelder maken door de toepasselijkheid van het Haags Forumkeuzeverdrag te laten afhangen van de wijze van procederen door partijen, hetgeen in strijd lijkt met hun eerdere bevestiging dat het Haags Forumkeuzeverdrag alleen van toepassing is op exclusieve forumkeuzen.3 Zij achten het Haags Forumkeuzeverdrag van toepassing indien de begunstigde de vordering aanhangig maakt bij de gekozen rechter of de wederpartij de vordering daar instelt tegen de begunstigde. Stelt de begunstigde van de forumkeuze de vordering voor een niet gekozen rechter in, dan is het Haags Forumkeuzeverdrag niet van toepassing. Mijns inziens maakt deze redenering de zaak te ingewikkeld. Uit art. 3 sub a Haags Forumkeuzeverdrag volgt dat een forumkeuze exclusief moet zijn. Een eenzijdige forumkeuze is dat niet en daarom is naar mijn mening het Haags Forumkeuzeverdrag niet van toepassing op een eenzijdige forumkeuze. Toch staan de art. 2 en 3 Haags Forumkeuzeverdrag niet in de weg aan een eenzijdige forumkeuze. De art. 2 en 3 Haags Forumkeuzeverdrag hebben slechts tot gevolg dat het Haags Forumkeuzeverdrag niet van toepassing is.