4.6.1 Niet-aanmerkelijk belang wordt aanmerkelijk belang

Deze afbakening is te vinden in het nieuwe art. 20c, vijfde lid, Wet IB. Zodra een aandeelhouder op enig moment voldoet aan de criteria voor de aanwezigheid van een aanmerkelijk belang, stapt hij over van de bron 'inkomsten uit vermogen' naar de bron 'winst uit aanmerkelijk belang'. Vanaf dit moment is niet langer het gemiddeld op de (desbetreffende) aandelen gestorte kapitaal relevant voor de belastingheffing doch de tegenprestatie bij de verkrijging (art. 20c, derde lid Wet IB), oftewel de historische verkrijgingsprijs.1 Nadrukkelijk geldt dus niet als regel dat de verkrijgingsprijs steeds wordt gesteld op de waarde in het economische verkeer van de aandelen, winstbewijzen of schuldvorderingen, zodra de aandelen, winstbewijzen of schuldvorderingen tot een aanmerkelijk belang gaan behoren. Dit betekent dat latente winsten die zijn ontstaan in de situatie waarin (nog) geen sprake was van een aanmerkelijk belang en toen nog onbelast onder het regime van de inkomsten uit vermogen konden worden gerealiseerd, in één keer beclaimd raken op grond van de bron 'winst uit aanmerkelijk belang' zodra de aandelen, winstbewijzen of schuldvorderingen tot een aanmerkelijk belang gaan behoren.

De hieruit voortvloeiende consequentie dat dan ook latente verliezen die in de periode waarin (nog) geen sprake was van een aanmerkelijk belang, als een verlies uit aanmerkelijk belang ten laste van het inkomen zouden moeten kunnen worden gebracht, wordt echter blijkens art. 20c, vijfde lid, Wet IB niet getrokken. De verkrijgingsprijs van de nu tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen, winstbewijzen of schuldvorderingen wordt blijkens genoemde bepaling ten hoogste gesteld op de waarde in het economische verkeer op het tijdstip van ontstaan van het aanmerkelijk belang.2 Deze regeling moet worden gezien als een antimisbruikregeling teneinde te voorkomen dat belastingplichtigen in geval van latente verliezen bewust de (soort)aanmerkelijkbelang-regeling opzoeken.3 Overigens wordt in die situatie in zoverre geen winst uit aanmerkelijk belang in aanmerking genomen als de inmiddels tot een aanmerkelijk belang behorende aandelen, winstbewijzen of schuldvorderingen worden vervreemd voor een (overdrachts)prijs die lager is dan de oorspronkelijke, historische verkrijgingsprijs (art. 20c, vijfde lid, eerste volzin, slot, Wet IB). Het latente verlies is dan wel niet aftrekbaar, maar tot de oorspronkelijke verkrijgingsprijs wordt ook geen winst uit aanmerkelijk belang in aanmerking genomen.