Rb. Midden-Nederland, 20-02-2020, nr. 16/705236-18 (P)

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht het onder 2 ten laste gelegde wettig en overtuigend te bewijzen. Volgens de officier van justitie kan worden bewezen dat de verdachte medeplichtig is aan het vervaardigen van cocaïne en heroïne doordat hij zijn loods ter beschikking heeft gesteld ten behoeve van de productie van harddrugs. Verdachte moet zich ervan bewust zijn geweest wat er in die loods gebeurde en heeft de aanmerkelijke kans aanvaard dat in de door hem verhuurde loods synthetische drugs werd geproduceerd.

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft vrijspraak bepleit van het onder 2 ten laste gelegde. Volgens de raadsvrouw bevat het dossier onvoldoende aanwijzingen waaruit volgt dat de verdachte op enig moment voldoende wetenschap heeft gehad (of had moeten hebben) van hetgeen zich in de door hem beschikbaar gestelde ruimte afspeelde.

Het oordeel van de rechtbank

Bewijsmiddelen feit 2 1.

DRUGSLAB [adres] [woonplaats]

In de loods aan de [adres] te [woonplaats] ontdekt de politie het volgende:

“Op dinsdag 30 januari 2018, omstreeks 13.00 uur werd ik (…) verzocht te gaan naar perceel [adres] te [woonplaats] . Volgens opgave was op dit perceel in een loods een grote hoeveelheid chemicaliën aangetroffen.2. (…) Aangetroffen:

Chemicaliën:

• zwavelzuur

• ethylacetaat

• hexaan

• methanol

• zoutzuur

• ammoniak

• methylethylketon (MEK)

• aceton

• calciumchloride

• kaliumpermanganaat

• metabisulfïet

• azijnzuuranhydride3.

• citroenzuur (…)

De totale hoeveelheid wordt geschat op meer dan 10.000 liter-kg.

Apparatuur:

• 2 verwarmingsketels met verwarmingselementen

• reactievat

• 2 opvang-scheiding vaten

• centrifuge

• 2 grote 40-tons hydraulische persen met bijbehorende mallen en persplaten

• droogkast

• magnetrons

• verpakkingsmaterialen zoals ballonnen, zakken, tape, folie e.d.

• mengtonnen

• zeeftafels (…)

Gelet op de aanwezige productieapparatuur, de hoeveelheid chemicaliën, de hoeveelheid lege verpakkingen van chemicaliën kan worden gesteld dat deze locatie is geschikt en/of vermoedelijk is gebruikt voor de grootschalige terugwinning van cocaïne en/of omzetting van cocaïne-base in cocaïne-hydrochloride. Daarnaast is een aanzienlijke hoeveelheid azijnzuuranhydride aangetroffen. (…) Azijnzuuranhydride kan worden gebruikt voor de omzetting van morfine in heroïne.”4.

Het Nederlands Forensisch Instituut5.(hierna: NFI) onderzoekt de aangetroffen chemicaliën en concludeert het volgende:

“Uit de resultaten van zowel het onderzoek ter plaatse als het laboratoriumonderzoek volgt dat een groot deel van het onderzoeksmateriaal is terug te voeren op de volgende twee processen:

(1) Vervaardiging van cocaïne

(2) Vervaardiging van heroïne.6.”

Daarnaast heeft het NFI7.op basis van de aangetroffen grondstoffen een opbrengstschatting gemaakt:

“Op basis van de ter plaatse aangetroffen gebruikte oplosmiddelenmengsels wordt de

minimale hoeveelheid cocaïne (als zoutzure zout) die is geproduceerd in het drugslab op de locatie [adres] te [woonplaats] geschat op ca. 151 tot 201 kilogram.

Op basis van de ter plaatse aangetroffen lege jerrycans zoutzuur wordt de minimale hoeveelheid cocaïne (als zoutzure zout) die is geproduceerd in het drugslab op de locatie [adres] te [woonplaats] geschat op ca. 317 kilogram.

Op basis van de ter plaatse aangetroffen lege jerrycans van organische oplosmiddelen wordt de minimale hoeveelheid cocaïne (als zoutzure zout) die is geproduceerd in het drugslab op de locatie [adres] te [woonplaats] geschat op ca. 296 tot 395 kilogram.8.”

Van de op de apparatuur aangetroffen poeders zijn monsters genomen. Deze monsters zijn met behulp van een kleurreactietest /Ahura First Defender test, door de politie getest en zijn geïdentificeerd als cocaïne of heroïne.9.Ook het NFI10.heeft deze – en andere – monsters getest:

 “ “P35A/ AAIQ0529NL bruine vloeistof, afgetapt aan onderzijde van de ketel

 bevat cocaïne en cocaïne gerelateerde stoffen in een mengsel van ethylacetaat, MEK en andere oplosmiddelen. (…)

 P47A/ AA1Q0589NL monster wit poeder uit koffiemolen

 bevat vnl. het zoutzure zout van cocaïne.11.

 KC1A AAEI6703NL monster van het restant poeder

 bevat vnl. heroïne (…)

 KC2A AAEI6704NL monster bruin poeder uit een van de 125L tonnen

 bevat vnl. heroïne12. (…)

 KC4A AADP8648NL Monster bruin poeder uit een van de tien zwarte speciekuipen

 bevat vnl. heroïne.13.”

BUURTONDERZOEK [adres] [woonplaats]

Buurtbewoners verklaren over het perceel aan de [adres] het volgende:

“ [woonplaats] : Heeft sinds 3 weken een rare lucht geroken. Vond het vreemd dat er vaak in de avond licht brandde in de kassen. Vond het vreemd dat er in de avond vrachtwagens werden geladen. (…)

[woonplaats] : rook sinds 2 jaar een vreemde lucht. Dit alsof er plastic verbrand werd.14.”

“De bewoner van [woonplaats] (…) vertelde me samengevat het volgende: (…) Sinds 1 maand ruiken ze een soort chemische lucht, afkomstig van vermoedelijk de kas. Ook 2 weken geleden toen ze de fruitbomen aan het snoeien was, rook ze een chemische lucht afkomstig uit de richting van de kas op het terrein van [verdachte] .15. (…) Afgelopen dinsdag een week net voor of na de middag zag zij een mini vrachtwagen bij de kas. (…)

De bewoner van [woonplaats] (…) vertelde me samengevat het volgende: (…) Soms bij het weggaan, ziet ze wel eens een vrachtwagentje op het terrein.16.”

De getuige, mw. [getuige 1] , die op het erf van verdachte en zijn vrouw woont, verklaart bij de politie17.:

“Na ongeveer een halfjaar, omstreeks de tweede helft van 2015 begon ik regelmatig zure lucht te ruiken. In het begin was dat nog wel uit te houden, maar het afgelopen jaar werd die lucht steeds intenser. Het laatste half jaar was het bijna niet meer uit te houden. Zodra ik buiten kwam sloeg de lucht op mijn adem en begonnen mijn ogen te prikken. Ook merkte ik dat er heel veel buitenlandse mannen op het terrein aanwezig waren. In de loop van de tijd heb ik in totaal misschien wel 15 verschillende mannen rond zien lopen.18.”

Ook verklaart zij19.:

“Er kwamen altijd al vreemde figuren. Ik zeg vreemde figuren omdat ze soms met hele dikke auto’s kwamen (…). [verdachte] is heel erg ziek geweest en lag toen een tijd in het ziekenhuis. In die periode kwamen er regelmatig mensen naar hem vragen waaronder ook Marokkanen maar ook anderen.20.”

VERKLARINGEN VERDACHTE EN MEDEVERDACHTE

Bij de politie heeft de verdachte het volgende verklaard21.:

“V: Hoe lang woont u al op de [adres] te [woonplaats] .

A: Heel lang.

V: Hoeveel jaar is dat?

A: 60 a 65 jaar.22.

[over het huurcontract] V: Er staat een handtekening bij de verhuurder. Van wie is deze handtekening.

A: Dat is mijn handtekening.

V: (…) Op welke wijze hield u met deze huurder contact.

A; Met die Engelsman had ik geen contact. Af en toe kwamen er Marokkanen aan de deur betalen. Ik heb die Engelsman niet meer gezien. (…)

V: Aan wie werd deze betaling gedaan en wie nam het geld fysiek in ontvangst.

A: Mijn vrouw.23.”

De vrouw van verdachte [verdachte] , medeverdachte [medeverdachte 1] , verklaart bij de politie het volgende24..

“V: Hoe lang woont u al op de [adres] te [woonplaats] ?

A: Ik woon al ongeveer 52 jaar op dat adres.25. (…)

O: Op dinsdag 30 januari 2018, de dag dat de politie het onderzoek startte, werd aan de politie een huurcontract overhandigd. Dit huurcontract werd zonder dat de vraag werd gesteld aan een politieambtenaar overhandigd.

A: Ik heb dat overhandigd. (…) Ik had verwacht dat daar naar gevraagd zou worden. (…)

V: Wat kunt u zich nog herinneren op het moment dat dit huurcontract werd opgesteld en dat dit werd ondertekend? Weet u dat nog?

A: De eerste keer dat weet ik niet meer. Verleden jaar is het oude contract opnieuw opgesteld. Het contract was er al. Er is op het contract wat bij geschreven. Mijn man lag toen in het ziekenhuis. Er kwam toen een getinte man aan deur. Hij was al eerder geweest, maar ik was niet altijd thuis. Die kwam met het contract. Hij vertelde mij dat ze weer wilden beginnen.26. (…)

V: Wie was er bij toen het voor het eerst werd opgesteld?

A: Ik heb het opgesteld en geschreven.

De allereerste keer bij het opstellen van het contract, daar was mijn man bij aanwezig, Ikzelf en de man die op de foto stond op het paspoort die bij het contract zat. De tweede keer was na 9 januari 2017, toen kwam de getinte man aan de deur met het contract. Wij hebben dit contract handmatig aangepast en ik heb het er bij geschreven. Het was geloof ik 575 euro. In juni vonden het ze te veel en werd het 500 euro. (…)

V: Wie waren er bij de tweede keer?

A: Mijn man lag in het ziekenhuis. Het contact werd de tweede keer niet ondertekend alleen

aangevuld. Ik was toen samen met die man.

V: Heeft die man zich nog gelegitimeerd?

A: Nee. Het huurcontract en het antwoord op mijn vraag was voor mij genoeg. (…)

V: Hoe ging dat dat met de huur betalen?

A: Een getinte man bracht het geld. Ik weet niet of het elke keer dezelfde man was. De ene keer bracht een man het met een baardje en de andere keer zonder baardje. Ik vind ze allemaal op elkaar lijken en ik weet het niet. Het kan zijn dat mijn man het ook wel eens in ontvangst had genomen, maar dat zal hij niet meer weten. Ik overhandigde een factuur. Zij betaalden niet op een vast moment.27.

En op 21 februari 2018 verklaart medeverdachte [medeverdachte 1] bij de politie het volgende28.:

A: Toen de politie naar buiten kwam toen liep ik daar met mijn rollator en toen heb ik het geroken.

V: Wat voor lucht heeft u geroken?

A: Ja er was een lijmlucht. Ik weet niet wanneer dit was.

V: Hoe lang heeft u dit geroken?

A; Ik denk dat dit sinds een paar weken rook (…).29. (…)

V: Wanneer hebben de huurders voor het laatst betaald? Gezien het feit dat het lab werd ontdekt aan het einde van de maand vraag ik me af of zij in januari, tegen het einde van de maand nog hebben betaald?(…)

A: Ze hebben eind januari 2018 nog betaald.30.”

HUURCONTRACT

Verbalisant [verbalisant] onderzoekt het door medeverdachte [medeverdachte 1] overlegde huurcontract31.:

“Op 30 januari 2018, tijdens het aantreffen van het drugslab, heeft verdachte [medeverdachte 1] uit eigen beweging een huurcontract van de schuur overhandigd aan de politie. (…) Ik, verbalisant, heb het huurcontract (…) bekeken. (…) Genoemd huurcontract blijkt een kopie van een huurovereenkomst voor onbepaalde tijd te zijn voor een bedrijfsruimte welke zou worden gebruikt als werkplaats en opslag + verflijn.32. (…) De inhoud is kort weergegeven als volgt: de huur zou 500 euro per maand bedragen en maandelijks contant worden betaald. De overeenkomst zou op 1 november 2015 zijn ondertekend in [woonplaats] .

Vanaf 1 januari 2017 zou de huur 575 euro per maand zijn. Vanaf 1 juni 2017 zou de huur weer 500 euro per maand zijn. De verhuurder zou [verdachte] , wonende aan de [adres] te [woonplaats] , zijn. De huurder zou ene [getuige 2] uit Groot-Brittannië zijn. In het huurcontract wordt niet gespecificeerd om welke bedrijfsruimte het gaat. Ook staat het woonadres van [getuige 2] niet in het huurcontract. Het huurcontract is ondertekend onder ‘huurder’ door “ [getuige 2] ”. Onder ‘verhuurder’ staat ook een handtekening met daarin vermoedelijk de letter H maar dat is niet duidelijk te zien. (…) Achter het huurcontract zit een kopie van een Brits paspoort op naam van een man genaamd

[getuige 2] , geboren [1963] te [geboorteplaats] .33.”

Genoemde [getuige 2] heeft op 21 augustus 2015 aangifte gedaan van vermissing van zijn paspoort.34.Op 30 januari 2017 heeft de politie deze getuige gehoord. [getuige 2] verklaart dan35.:

“Ik heb u eerder verteld, dat mijn paspoort is gestolen. Ik heb daarvan in augustus 2015 bij de politie te Zeist aangifte gedaan. Mijn oude paspoort was bijna verlopen en ik had in Engeland een nieuw paspoort aangevraagd en verstrekt gekregen. Het nieuwe paspoort werd via mijn zus in Engeland geleverd en daarna naar mij verzonden. Ik zag via track & trace, dat mijn paspoort te Zeist was afgeleverd op nummer [adres] . Dat was niet mijn adres. Ik woon op nummer [adres] te [woonplaats] . Ik ben meermalen naar de ontvanger gegaan en sprak met hem. Deze bevestigde, dat hij het paspoort had ontvangen maar was kwijt geraakt. Ik deed aangifte en de politie heeft onderzoek gedaan en deze man gehoord. Het paspoort is niet meer gevonden. U zegt mij, dat mijn paspoort in november 2015 is gebruikt bij het aangaan van een huurovereenkomst. U toonde mij een foto van een man en vraagt mij, of ik deze man ken. Ik zeg u, dat ik deze man niet ken. U vraagt mij, of ik bekend ben met locatie [adres] te [woonplaats] . Ik zeg u, dat ik daar niet bekend ben. U toonde mij een foto van een perceel en vraagt mij, of ik deze locatie ken. Ik zeg u, dat ik deze locatie niet ken. U toont mij een huurovereenkomst en vraagt mij, of ik deze ondertekend heb. Ik zeg u, dat ik deze huurovereenkomst niet ken en niet heb ondertekend. Het is niet mijn handschrift en niet mijn handtekening.36.”

Bewijsoverwegingen en te bespreken standpunten/verweren

Op 30 januari 2018 treft de politie op het perceel van de [adres] te [woonplaats] een verdovende middelen laboratorium aan. Achter de woning aan de [adres] – die toebehoort aan verdachten [verdachte] en [medeverdachte 1] – staat een grote loods met verschillende ruimtes die zijn ingericht ten behoeve van de productie van harddrugs. Het Nederlands Forensisch Instituut heeft onderzoek gedaan en stelt aan de hand van de aangetroffen voorwerpen en chemicaliën vast dat deze passen bij de verwerking en bewerking van cocaïne en heroïne. Op het moment van aantreffen van het drugslaboratorium worden er geen (grondstoffen van) cocaïne of heroïne aangetroffen, maar dit is meer regel dan uitzondering omdat de verblijfstijd van grondstoffen en eindproducten op een illegale productielocatie zo kort mogelijk gehouden kan worden. Het NFI schat op grond van de aangetroffen gebruikte oplosmiddelenmengsels en lege jerrycans zoutzuur en oplosmiddel, dat de minimale hoeveelheid cocaïne die is geproduceerd in het drugslaboratorium tussen de 151 tot 395 kilo ligt. Over de hoeveelheid geproduceerde heroïne kan het NFI geen uitspraak doen.

Naar het oordeel van de rechtbank staat vast dat het – in ruste – aangetroffen drugslaboratorium eerder productie heeft gedraaid. Het NFI constateert dat er cocaïne is geproduceerd en in de bemonsteringen van het laboratorium worden (sporen van) cocaïne en heroïne aangetroffen. Ook getuigen ruiken sinds enige tijd een chemische, zure lucht rondom het perceel aan de Lekdijk en er zijn getuigen die verklaren over het af-en aanrijden van vrachtwagens naar de loods.

Verdachte en medeverdachte [medeverdachte 1] zijn eigenaar van de woning aan de [adres] , alsmede van de op dat perceel aanwezige gebouwen. Verdachte heeft verklaard dat hij niets met het drugslab van doen heeft en dat hij de op het perceel aanwezige loods heeft verhuurd aan een man met de naam [getuige 2] . Medeverdachte [medeverdachte 1] heeft de politie daartoe een ondertekend huurcontract overgelegd. In het huurcontract wordt niet gespecificeerd om welke bedrijfsruimte het gaat. Ook staat het woonadres van [getuige 2] niet in het huurcontract en ontbreken andere contactgegevens. Vast staat dat [getuige 2] in augustus 2015 aangifte heeft gedaan van vermissing van zijn paspoort en dat met datzelfde paspoort in november 2015 de huurovereenkomst is gesloten. [getuige 2] is gehoord en zegt geen wetenschap te hebben van deze overeenkomst en nooit op het perceel aan de [adres] te zijn geweest.

Medeplichtigheid

De rechtbank stelt voorop dat voor de bewezenverklaring van medeplichtigheid aan een misdrijf is vereist dat niet alleen wordt bewezen dat het opzet van de verdachte was gericht op de behulpzaamheid zelf – in deze zaak het beschikbaar stellen van de loods – maar ook dat zijn opzet, al dan niet in voorwaardelijke vorm, was gericht op het door de dader(s) gepleegde misdrijf (het gronddelict), in deze zaak de productie van heroïne en cocaïne.

Ook voor een bewezenverklaring van de voorbereiding van die productie is noodzakelijk dat het opzet van verdachte, al dan niet in voorwaardelijke vorm, was gericht op dat gronddelict.

De rechtbank heeft de indruk dat verdachte niet het achterste van zijn tong heeft laten zien over wat hij nu wel en niet heeft geweten van hetgeen in de verhuurde loods gebeurde. Zo zijn er aanwijzingen dat verdachte mee geholpen zou hebben met het in- en uitladen van bepaalde vaten die uit de loods zouden komen. De rechtbank ziet echter onvoldoende bewijs voor de stelling dat verdachte daadwerkelijk op de hoogte is geweest – in de zin van vol opzet - dat in de loods cocaïne en heroïne werden geproduceerd.

Opzet op het gronddelict – de productie van cocaïne en heroïne – is evenwel ook aanwezig indien de verdachte zich willens en wetens heeft blootgesteld aan de aanmerkelijke kans dat dit gronddelict zou plaatsvinden of plaatsvond. De beantwoording van de vraag of een gedraging de aanmerkelijke kans op dat gronddelict heeft aanvaard, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Daarbij komt betekenis toe aan de aard van de gedraging en de omstandigheden waaronder deze is verricht. Het zal in alle gevallen moeten gaan om een kans die naar algemene ervaringsregels aanmerkelijk is te achten.

Uit het strafdossier en het verhandelde ter terechtzitting volgt dat verdachte en zijn vrouw wonen en verblijven in de woning die niet ver verwijderd is van de loods die zij verhuurden. Getuigen, buurtbewoners, spreken over een indringende, chemische geur rondom het perceel en over het af-en aanrijden van vrachtwagens naar de loods waarbij ook in de avond vrachtwagens werden geladen. Ook verklaart een getuige – mevrouw [getuige 1] die zelf ook woonachtig is op het perceel – dat zij veel verschillende mannen op het terrein zag lopen en dat er mannen waren die naar [verdachte] vroegen.

Uit het voorgaande leidt de rechtbank af dat het niet anders kan zijn dan dat verdachte en zijn vrouw zich ervan bewust zijn geweest dat wat in de loods gebeurde het daglicht niet kon verdragen. Dit beeld wordt versterkt doordat verdachte en zijn vrouw een huurovereenkomst zijn aangegaan met iemand die verklaart nooit met hen in contact te zijn getreden, dat de huur cash werd betaald en dat dit door verschillende mannen gebeurden. Dit alles in samenhang bezien, is de rechtbank van oordeel dat verdachte en zijn vrouw willens en wetens de aanmerkelijke kans hebben aanvaard dat in het door hen verhuurde deel van de loods harddrugs werd geproduceerd, zodat bij hen het voor de medeplichtigheid aan die productie en het aanwezig hebben van de drugs vereiste opzet in voorwaardelijke zin aanwezig is geweest.

De rechtbank vindt echter onvoldoende bewijs in het dossier dat vanaf 1 oktober 2016 daadwerkelijk drugs is geproduceerd in de loods. Voor de bewezenverklaarde periode zal de rechtbank daarom aansluiten bij hetgeen getuigen hebben verklaard over wanneer zij een vreemde lucht begonnen te ruiken. De getuigenverklaringen lopen hierbij uiteen van 3 weken tot twee jaar geleden. In het voordeel van verdachte zal de rechtbank uitgaan van de periode van 1 maand zodat de rechtbank de periode van 1 januari 2018 tot en met 30 januari 2018 zal bewijzen