12.1.1 Onderwerp en opbouw

Hoewel het niet vaak gebeurt, komt het toch voor dat een beschikking waarin (onmiddellijke) voorzieningen zijn getroffen door de Hoge Raad wordt vernietigd en vervolgens het verzoek tot deze voorzieningen alsnog wordt afgewezen (al dan niet na verwijzing). Dit hoofdstuk gaat over de rechtsgevolgen die dat heeft, of kan hebben.

Dit hoofdstuk kent twee hoofdonderwerpen.

Het eerste hoofdonderwerp betreft de vraag of de (rechts)gevolgen van de getroffen (onmiddellijke) voorzieningen ongedaan kunnen worden gemaakt en of dat gezien de belangen van alle betrokken partijen een redelijke uitkomst is (par. 12.3). Anders gezegd, kan de situatie van vóór het treffen van de (onmiddellijke) voorzieningen worden teruggebracht? En zo ja, is het ook mogelijk om daarvan bewust af te zien?

Het tweede hoofdonderwerp ziet op het geval dat (volledig) herstel van de situatie van voor het treffen van (onmiddellijke) voorzieningen niet aan de orde is. Het is dan de vraag of een aanspraak op schadevergoeding bestaat, en zo ja van wie en wie de schuldenaar is (par. 12.4).

Par. 12.5 bespreekt welke gevolgen de in par. 12.3 en 12.4 getrokken conclusies hebben voor de proportionaliteit van (onmiddellijke) voorzieningen.

Veel van de vragen die in dit hoofdstuk worden besproken, hebben (nog) geen duidelijk antwoord gekregen in de wet en de rechtspraak. Eén van de oorzaken daarvan is dat deze rechtsvragen zelden tot nooit in de praktijk aan de orde zijn gekomen, zo zal in par. 12.1.2 worden uiteengezet. Met het oog daarop bespreekt par. 12.2 de vernietiging van uitspraken van de gewone civiele rechter. Daarover is veel jurisprudentie beschikbaar. In par. 12.3 en 12.4 wordt nagegaan in hoeverre die jurisprudentie (analoog) kan worden toegepast als het gaat om de vernietiging van een beschikking waarbij (onmiddellijke) voorzieningen zijn getroffen. In par. 12.1.3 wordt ingegaan op de beperkte literatuur op dit punt.