Toepassing en rechtskarakter van de groepsvrijstelling van artikel 2:403 BW
Einde inhoudsopgave
Toepassing en rechtskarakter van de groepsvrijstelling van artikel 2:403 BW (VDHI nr. 171) 2022/4.13:4.13 Werkelijke waarde van de aansprakelijkheidsverklaring
Toepassing en rechtskarakter van de groepsvrijstelling van artikel 2:403 BW (VDHI nr. 171) 2022/4.13
4.13 Werkelijke waarde van de aansprakelijkheidsverklaring
Documentgegevens:
mr. dr. J. van der Kraan, datum 01-01-2022
- Datum
01-01-2022
- Auteur
mr. dr. J. van der Kraan
- JCDI
JCDI:ADS648876:1
- Vakgebied(en)
Ondernemingsrecht / Jaarrekeningenrecht
Toon alle voetnoten
Voetnoten
Voetnoten
Zie Van Achtenberg 1989, p. 223.
Voor meer hierover zie bijvoorbeeld Rb. Rotterdam, 21 mei 2008, JOR 2008/285; Hof Amsterdam 5 november 2005, JOR 2007/51; Bartman 2000, p. 1; De Weijs 2008, p. 313.
Defesche & Van der Graag 2005, p. 48-50 en Bartman & Dorresteijn 2009, p. 238.
Winter 1996, p. 209.
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
De werkelijke waarde van een 403-verklaring is sterk afhankelijk van de financiële conditie van de consoliderende rechtspersoon. Indien het vermogen van de consoliderende rechtspersoon geen verhaal biedt, zal het een schuldeiser weinig helpen. De waarde van een 403-verklaring dient dan ook niet door een schuldeiser te worden overschat.
Het is niet ondenkbaar dat de consoliderende rechtspersoon een lege holding is die weinig verhaal biedt.1 Wanneer de holding alleen aandelen in de vrijgestelde rechtspersoon bezit, zal verhaal op de holding vaak niet veel meerwaarde hebben. Schuldeisers dienen zich eveneens te realiseren dat de consoliderende rechtspersoon zich mogelijk ook aansprakelijk heeft verklaard voor schulden van andere vrijgestelde rechtspersonen.2
De ‘zekerheid’ die een 403-verklaring biedt, zal niet als substitutie van reguliere zekerheden moeten worden gezien. Specifieke zekerheden geven de mogelijkheid om maatwerk te leveren. Er kan bijvoorbeeld een voorrangspositie worden gecreëerd ten aanzien van bepaalde vermogensbestanddelen van de vrijgestelde rechtspersoon (of de consoliderende rechtspersoon) hetgeen in bepaalde situaties meer waard kan zijn dan een (concurrente) vordering op basis van een 403-verklaring. De samenloop van 403-verklaringen en andere garanties binnen een concern kan tot gecompliceerde situaties leiden.3Contractueel maatwerk geniet daarom vaak de voorkeur.
Voorts dient niet te worden vergeten dat een 403-verklaring onderdeel is van de groepsvrijstellingsregeling. In beginsel een tijdelijke, jaarrekeningrechtelijke faciliteit. Een 403-verklaring kan worden ingetrokken en onder omstandigheden kan de overblijvende aansprakelijkheid van de consoliderende rechtspersoon worden beëindigd.4
De aansprakelijkheidsverklaring op basis van artikel 2:403 BW kan een ‘wankele pijler’ zijn.5 Een schuldeiser doet er verstandig aan om niet blindelings te vertrouwen op een 403-verklaring en dient de waarde daarvan niet te overschatten. Hij doet er verstandig aan om harde(re) garanties te bedingen.