2.3.6 Trias politica en doctrine als rechtsbron

Ook doctrine heeft invloed op het recht. Indien een opvatting door vele rechtsgeleerden wordt gedragen, kan dat het rationaliteitsaspect van een bepaalde regeling aantasten. Voor de wetgever kan dit reden zijn de wet aan te passen en voor de rechter kan dit reden zijn daarop vooruit te lopen. Het feit dat doctrine invloed heeft, betekent echter niet dat dit als een rechtsbron is aan te merken. Ieder maatschappelijk verschijnsel heeft invloed op het recht. De doctrine heeft weliswaar het gezag van de rationaliteit, maar mist het gezag van de macht. De doctrine bepaalt niet hoe het moet en de rechter is daar – anders dan aan de wet – niet aan gebonden. Doctrine vormt derhalve geen rechtsbron.1 Baseert de rechter zich in zijn rechterlijk oordeel uitsluitend op de doctrine en niet op de wet, althans ligt zijn beslissing niet in het verlengde van de rechtsvorming door de wetgever, dan is geen sprake van (rechtsvormende) rechtsvinding, maar van rechtsvorming in de meest strikte vorm. Er zijn dan staatsrechtelijk bedenkingen te plaatsen bij de beslissing, gelet op de eerdergenoemde trias politica.