11.2.9.9 Lastgeving, vertegenwoordiging

Bij lastgeving en vertegenwoordiging gaat het om de vraag of de lastgever door de lastnemer en de vertegenwoordigde door de vertegenwoordiger kunnen worden gebonden aan een forumkeuze die zij met een derde overeenkomen.

Indien een lasthebber of (middellijk) vertegenwoordiger een forumkeuze aanvaardt, is de lastgever respectievelijk vertegenwoordigde gebonden.1 Voor het arbitraal beding is dat anders: de principaal is in beginsel niet gebonden.2 Blijkt later de last of de vertegenwoordigingsbevoegdheid te ontbreken en kan de forumkeuze niet worden toegerekend aan de lastgever of vertegenwoordigde wegens opgewekte schijn, dan is de — beweerde — lasthebber respectievelijk vertegenwoordiger zelf aan de forumkeuze gebonden.3 Een lasthebber of vertegenwoordiger kan geen beroep doen op een forumkeuze die hij niet voor de lastgever of vertegenwoordigde is aangegaan.4 Heeft de vertegenwoordigde na het aangaan van forumkeuze zijn handelingsbekwaamheid verloren, dan is zijn (wettelijk) vertegenwoordiger desalniettemin aan de forumkeuze gebonden.5 Ook een lastnemer zal een forumkeuze die de lastgever rechtsgeldig is aangegaan tegen zich moeten laten gelden, indien hij in rechte namens de lastgever optreedt. Engels recht beschouwt de Himalaya clausule als vertegenwoordiging van de derden ten gunste van wie de cognossementvoorwaarden zijn bedongen.6 Vertegenwoordiging komt regelmatig voor bij Himalaya clausules, indien de vervoerder handelt als vertegenwoordiger van zijn hulppersonen. Daarbij bedingt hij in de cognossementvoorwaarden onder meer een forumkeuze. Indien de hulppersonen vervolgens worden aangesproken, kunnen zij dankzij de vertegenwoordiging door de vervoerder/afzender een beroep doen op de forumkeuze7 zolang de vervoersovereenkomst niet is geëindigd.8 Het bovenstaande geldt alleen voor middellijke vertegenwoordiging. Door onmiddellijke vertegenwoordiging is de vertegenwoordigde rechtstreeks gebonden aan een forumkeuze die de vertegenwoordiger aangaat.9