10.4 De toekomst van de Awb: absorberen en differentiëren

In deze bijdrage is ingegaan op de betekenis die het bestuursorgaanbegrip in de Awb in de toekomst nog heeft als aanknopingspunt voor de rechtsbescherming jegens en normering van semipublieke instellingen. Duidelijk is geworden dat het bestuursorgaanbegrip op een enkel punt weliswaar nog aan kracht kan winnen – te denken valt aan het criterium van ‘overwegende overheidsinvloed’ – maar dat de betekenis van het bestuursorgaanbegrip als rechtsstatelijk antwoord op ontstatelijking naar alle waarschijnlijkheid zal afnemen.

De vraag is wat dit in meer algemene zin betekent voor de toekomst van de Awb, waarbij de borging van rechtsstatelijke waarden meer op de voorgrond is komen te staan. Wat betreft de toegang tot de bestuursrechter ziet het er naar uit dat de betekenis van de Awb zal toenemen. Daarbij zij verwezen naar de besproken ontwikkelingen in het sociaal domein waarbij de rechtsmacht van de bestuursrechter mogelijk wordt uitgebreid tot entiteiten die traditioneel buiten zijn competentie vallen.

Een andere benadering is evenwel te zien bij de normering van semipublieke instellingen. Schueler constateerde in de bundel over 15 jaar Awb al dat de verdergaande ontwikkeling van het algemene bestuursrecht door middel van de Awb gepaard gaat met de roep om differentiatie, bijvoorbeeld voor wat betreft het bijzonder onderwijs dat is ondergebracht in een privaatrechtelijke rechtspersoon.1 In deze bijdrage is uiteengezet dat een gedifferentieerde aanpak door de bijzondere (sector)wetgever in beginsel is aangewezen voor de normering van semipublieke instellingen. De betekenis van de Awb verschuift daarmee naar de achtergrond ten faveure van een toenemende verscheidenheid in het bestuursrecht.