Rb. Noord-Nederland, 19-05-2025, nr. C/19/151790/ FA RK 25-963

De rechtbank neemt de volgende stukken mee in de beoordeling:

- het verzoekschrift met bijlagen, binnengekomen bij de rechtbank op 28 april 2025.

De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 19 mei 2025. Daarbij zijn gehoord:

De officier van justitie verzoekt de rechtbank een zorgmachtiging voor de duur van twaalf maanden te verlenen.

Door en namens betrokkene is aangevoerd dat betrokkene plannen heeft, maar deze niet altijd goed weet uit te voeren. Het verzoek wordt dan ook wel begrepen, maar aangezien zijdens de hulpverlening is aangegeven dat gedwongen zorg zo min mogelijk wordt ingezet, vraagt betrokkene zich wel af wat het nut is van een zorgmachtiging. Het gaat beter bij [zorgorganisatie 1] , is een zorgmachtiging dan nog wel passend? De bedoeling is dat betrokkene naar detox gaat. Daar stemt betrokkene mee in. Er staat veel verouderde informatie in het verzoek, is de informatie actueel genoeg om het verzoek op te kunnen baseren? Betrokkene erkent de aanwezigheid van een stoornis, maar vraagt zich af of alle verzochte zorgmodaliteiten nodig zijn. De modaliteiten die zien op onderzoek en controle dienen naar de mening van betrokkene alleen te kunnen worden toegepast bij opname. Cameratoezicht dient alleen toegepast te worden in noodsituaties. Betrokkene acht niet voldoende onderbouwd waarom zijn recht op het ontvangen van bezoek dient te worden beperkt. Dit kan ook via de huisregels aangevlogen worden. Wat betreft betrokkene dienen alleen de modaliteiten ‘opnemen in een accommodatie’ en ‘beperken van de bewegingsvrijheid’ te worden opgenomen. Qua termijn acht betrokkene zes maanden passend, omdat er geen sprake is van een aansluitende machtiging. Er moet een beslissing worden genomen binnen drie weken, maar artikel 6 lid 2 van de Wvggz zegt dat bij verval van een lopende machtiging er sprake is van een nieuwe machtiging die maar voor een maximale duur van zes maanden kan worden verleend.

De verpleegkundig specialist heeft aangegeven dat betrokkene een verleden heeft met verslaving en daarbij ook allerlei somatische klachten. De wens van betrokkene is om niet helemaal te stoppen met drinken, maar de ervaring van de behandelaren is dat betrokkene snel meer drinkt dan één of twee drankjes. Met deze problematiek is het lastig om te beperken tot een paar biertjes. Ze zijn voornamelijk bang dat betrokkene blijft drinken en dat hij zich uiteindelijk dood drinkt maar ook dat hij zijn omgeving verwaarloost. Wanneer betrokkene veel eenheden drinkt is betrokkene geagiteerd, kan hij minder hebben en moeten behandelaren hun best doen om contact te behouden met betrokkene. De reden van de aanvraag van een zorgmachtiging is dat er altijd geprobeerd is om zoveel mogelijk vanuit vrijwilligheid te regelen, maar de machteloosheid wordt gezien, het lukt tot nu toe nog niet op deze manier. Op dit moment wordt nog één keer geprobeerd om een detox te doen wat betrokkene wil en vervolgens dagbesteding. Wanneer dit niet lukt dan willen de behandelaren overgaan tot opname in een kliniek voor een langere tijd en dat gekeken wordt naar de diagnostiek. Nu betrokkene dit niet wil wordt het spannend wat voor situatie er dan gaat ontstaan. De behandelaren willen daarom een zorgmachtiging als stok achter de deur.

De vormen van verplichte zorg die zijn aangevraagd zijn ook noodzakelijk. Zo is het uitoefenen van cameratoezicht nodig bij een detox om de toestand van betrokkene in de gaten te kunnen houden. Daarnaast gaat het bij een detox om minimaal zes dagen waardoor drie dagen onvoldoende is. Tot slot zijn de onderzoeksmodaliteiten, naast dat het binnen een opname nodig is, ook binnen de huidige woonlocatie noodzakelijk. Betrokkene neemt namelijk regelmatig alcohol mee naar binnen.

De rechtbank verleent de gevraagde machtiging tot en met 17 mei 2026. Zij legt hierna uit waarom zij deze beslissing neemt.

De rechtbank is van oordeel dat betrokkene lijdt aan een psychische stoornis. Betrokkene heeft namelijk neurobiologische ontwikkelingsstoornissen en middelgerelateerde en verslavingsstoornissen.

Deze stoornis veroorzaakt ernstig nadeel. Dit nadeel bestaat uit:

- levensgevaar;

- ernstig lichamelijk letsel;

- ernstige psychische schade;

- ernstige materiële schade;

- ernstige immateriële schade;

- ernstige financiële schade;

- ernstige verwaarlozing;

- maatschappelijke teloorgang;

- het oproepen van agressie van een ander door het vertonen van hinderlijk gedrag;

- gevaar voor de algemene veiligheid van personen en goederen.

Ter toelichting op de stoornis(sen) en het daardoor veroorzaakte ernstig nadeel overweegt de rechtbank verder als volgt.

Bij betrokkene is sprake van een licht verstandelijke beperking, een ernstige alcoholverslaving en een ernstige tabaksverslaving. In het verleden is door (hard)drugsgebruik ook sprake geweest van psychotische ontregeling. Bij oplopende stress kan hij nog steeds erg achterdochtig zijn. Betrokkene heeft een uitgebreide behandelvoorgeschiedenis binnen [zorgorganisatie 2] en [zorgorganisatie 3] , waarbij hij een periode in de dak- en thuislozenopvang heeft gezeten. Betrokkene is verschillende keren opgenomen geweest voor behandeling van zijn ernstige stoornis in alcoholgebruik. Echter gaat betrokkene na ontslag gelijk weer starten met drinken. Op dit moment is betrokkene woonachtig in [woonplaats] bij [zorgorganisatie 1] . Hij blijft fors drinken, ongeveer acht halve liters per dag en een sterk biertje. Betrokkene wil wel een detox opname maar niet stoppen met drinken. Hij wil ‘s avonds blijven drinken, hierbij denkt betrokkene aan ongeveer vier halve liters. Daarnaast is betrokkene niet medicatietrouw, hij heeft hier zo zijn eigen ideeën over. Als betrokkene een terugval heeft in middelengebruik, kan dit leiden tot lichamelijke verslechtering en slechte zelfzorg, met niet herstelbare aandoeningen tot gevolg. Betrokkene vervuilt dan ernstig, zowel zichzelf als zijn woonsituatie. Daarnaast neemt betrokkene onder invloed van middelen zijn medicatie niet therapietrouw in, zodat betrokkene psychotische klachten ontwikkelt (waarbij hij zijn omgeving de schuld geeft van de huidige situatie en verdenkt van kwade bedoelingen). Betrokkene heeft geen overzicht en ervaart veel stress.

Ten gevolge van de zorgmachtiging is er meer sturing op zijn gedrag. Betrokkene lijkt hierdoor wat meer in de samenwerking te komen. Ondanks veel behandeling, veranderen zijn klachten nauwelijks en blijft hij de wens houden om alcohol te blijven drinken.

Om het ernstig nadeel af te wenden of de geestelijke gezondheid en de door de stoornis bedreigde of aangetaste fysieke gezondheid van betrokkene te stabiliseren of te herstellen heeft betrokkene zorg nodig.

Er zijn geen mogelijkheden voor passende zorg op vrijwillige basis. Vanwege betrokkene zijn achterdocht naar de hulpverlening laat hij zich moeilijk begeleiden. Het is nodig om betrokkene te plaatsen/geplaatst te houden in een setting met veel begeleiding wanneer de detox niet slaagt. Betrokkene ziet hier het nut niet van in. Bij betrokkene bestaat geen enkel besef van de onhoudbaarheid van de leefsituatie die betrokkene creëert. Daarom is verplichte zorg nodig.

Ten aanzien van de zorgmodaliteiten oordeelt de rechtbank als volgt. De rechtbank is van oordeel dat de vorm van verplichte zorg 'uitoefenen van toezicht op betrokkene' noodzakelijk is om op te nemen in de zorgmachtiging. Betrokkene gaat weer een detox doen, de verpleegkundig specialist heeft voldoende gemotiveerd waarom toezicht daarbij noodzakelijk is. De rechtbank volgt de verpleegkundig specialist daarin. Hetzelfde geldt voor wat betreft de zorgmodaliteiten die zien op onderzoek en controle. De rechtbank is van oordeel dat de vormen van verplichte zorg 'toedienen van vocht', 'toedienen van voeding' en 'beperken van het recht op ontvangen van bezoek' niet noodzakelijk zijn om op te nemen in de zorgmachtiging. In de stukken dan wel tijdens de mondelinge behandeling is niks gezegd over het toedienen van vocht en voeding. Ook valt niet te verwachten dat het beperken van het recht op ontvangen van bezoek zal moeten worden ingezet.

De rechtbank is op grond van het zorgplan, de medische verklaring, het advies van de geneesheer-directeur en de toelichting tijdens de zitting van oordeel dat de volgende vormen van verplichte zorg nodig zijn:

- het toedienen van medicatie;

- het verrichten van medische controles;

- het beperken van de bewegingsvrijheid;

- uitoefenen van toezicht op betrokkene;

- onderzoek aan kleding of lichaam;

- onderzoek van de woon- of verblijfsruimte op gedrag-beïnvloedende middelen en gevaarlijke voorwerpen;

- controleren op de aanwezigheid van gedrag-beïnvloedende middelen;

- aanbrengen van beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten, waaronder het gebruik van communicatiemiddelen;

- opnemen in een accommodatie.

De vormen van verplichte zorg die de rechtbank toewijst, zijn evenredig en naar verwachting effectief. Er zijn geen minder bezwarende alternatieven die hetzelfde beoogde effect hebben.

Bij het bepalen van de juiste vormen van zorg is rekening gehouden met de voorwaarden die noodzakelijk zijn om deelname van betrokkene aan het maatschappelijk leven te bevorderen en om te zorgen voor de veiligheid van betrokkene en zijn omgeving.

Gelet op het voorgaande is voldaan aan de criteria voor verlening van een zorgmachtiging als bedoeld in de Wvggz. De zorgmachtiging zal dan ook worden verleend.

Voor wat betreft de termijn van de opvolgende zorgmachtiging overweegt de rechtbank als volgt. De behandeling van het verzoek door de rechtbank heeft op tijd plaatsgevonden, namelijk binnen drie weken na indiening van het verzoekschrift. Nu de behandeling heeft plaatsgevonden na het einde van de geldigheidsduur van de voorafgaande zorgmachtiging houdt de rechtbank hiermee rekening bij de bepaling van de geldigheidsduur van de nieuwe zorgmachtiging. Nu betrokkene in de periode van 17 mei 2025 tot en met 19 mei 2025 geen vereiste zorgmachtiging had, verleent de rechtbank de zorgmachtiging voor de (verzochte) duur van twaalf maanden, gerekend vanaf de datum waarop de voorgaande zorgmachtiging verstreek, te weten 17 mei 2025. De zorgmachtiging geldt dan ook tot en met 17 mei 2026.

De rechtbank:

verleent een zorgmachtiging voor [betrokkene] , geboren op [geboortedatum] in [geboorteplaats] , inhoudende dat bij wijze van verplichte zorg de maatregelen als genoemd in 4.8. kunnen worden getroffen;

bepaalt dat deze machtiging geldt tot en met 17 mei 2026;

wijst af het meer of anders verzochte.

Tegen deze beschikking staat het rechtsmiddel van cassatie open.