5.3.2.2 Betrouwbaarheid wordt niet alleen bepaald door dwang

Tegen de betrouwbaarheid van het bewijs als ratio pleit dat dwang niet zonder meer ertoe leidt dat verklaringen onbetrouwbaar zijn. Een gebrek aan dwang kan ook onbetrouwbare verklaringen tot gevolg hebben. De verdachte kan zelf besluiten om niet de waarheid te verklaren. Hij kan zijn eigen schuld ontkennen of juist de schuld op zich willen nemen om zo een andere persoon in bescherming te nemen.1

Meer in het algemeen is de invloed van dwang op de betrouwbaarheid van het bewijs niet eenduidig. Wie zijn stem laat horen, geeft zich bloot en is daarmee kwetsbaar; zeker wanneer hij terechtstaat wegens de verdenking van een strafbaar feit. Die kwetsbaarheid is niet alleen situatie- maar ook persoonsafhankelijk. De ene verdachte zal veel beter tegen dwang of pressie bestand zijn dan de andere.2 Vgl. Buruma die erop wijst dat bij het verschijnsel valse bekentenis niet alleen aan te grote druk van de politie is te denken. Personen kunnen gevoelig blijken voor lichte suggesties omtrent schuld, vrijwillig een valse bekentenis afleggen (bijvoorbeeld omdat zij het voor anderen willen opnemen), of menen dat zij door een valse bekentenis iets ergers verborgen kunnen houden.3 Dit alles doet afbreuk aan de wervingskracht van de betrouwbaarheid van het bewijs als ratio van het recht tegen gedwongen zelfbelasting.4