8.9 Conclusie

In dit hoofdstuk is ingegaan op de Europese steunmaatregelen die naar aanleiding van de crisis zijn genomen en op de parlementaire behandeling daarvan. Verder is aandacht besteed aan enkele juridische geschilpunten hierover, zoals de verenigbaarheid van deze maatregelen met de no bail out-clausule van artikel 125 VWEU en de rechtmatigheid van ECB-besluiten die tijdens de eurocrisis zijn genomen.

Uit het voorgaande blijkt dat de regering en de Staten-Generaal aan het budgetrecht een meer formele interpretatie hebben gegeven met betrekking tot de in dit hoofdstuk besproken Europese maatregelen. Zowel bij de tijdelijke Europese noodfondsen bestaande uit het EFSM en de EFSF als bij het permanente ESM had het parlement slechts op één moment de mogelijkheid om (ook alle eventuele toekomstige) overheidsuitgaven in dat kader af te keuren, namelijk bij de besluitvorming over deze fondsen.1 De inzet van de noodfondsen zou weliswaar aan het parlement worden voorgelegd, zoals voor het ESM ten aanzien van de Tweede Kamer in het informatieprotocol was geregeld, maar de Kamers hebben met de goedkeuring van de fondsen de zeggenschap over concrete overheidsuitgaven op dit terrein uit handen gegeven. Zij hebben geen instemmingsrecht bij individuele steunverzoeken en hebben daardoor geen zeggenschap over de landen waaraan hulp wordt verleend, de bedragen waarmee dat gebeurt en de voorwaarden waaronder die steun vorm krijgt. Regering en Staten-Generaal kozen daarmee mijns inziens ook ten aanzien van deze stappen van Europese integratie voor een formele benadering van het budgetrecht.