Hof 's-Hertogenbosch, 01-02-2023, nr. 21/00861 tot en met 21/00865

De inspecteur heeft navorderingsaanslagen inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen (hierna: IB/PVV) 2013, 2014 en 2015 opgelegd en de aanslagen IB/PVV 2016 en inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (hierna: Zvw) 2016. Tevens is bij beschikking belastingrente in rekening gebracht en zijn boeten opgelegd.

Belanghebbende heeft bezwaar gemaakt. De inspecteur heeft uitspraken op bezwaar gedaan en de bezwaren ongegrond verklaard.

Belanghebbende heeft tegen deze uitspraken beroep ingesteld bij de rechtbank. De rechtbank heeft het beroep deels ongegrond en deels gegrond verklaard.

Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de rechtbank hoger beroep ingesteld bij het hof. De inspecteur heeft een verweerschrift ingediend.

Op 17 november 2022 zijn bij het hof drie e-mails binnengekomen, waarin namens belanghebbende is meegedeeld dat zij niet op de hoogte is van de plaats, datum en tijd van de zitting, dat zij zich niet op de zitting heeft kunnen voorbereiden en dat ze niet aanwezig kan zijn. Voor zover de e-mails moeten worden opgevat als een verzoek om aanhouding van de zitting, heeft het hof dat verzoek op de hierna onder 4.1 en 4.2 vermelde gronden afgewezen.

De zitting heeft plaatsgevonden op 18 november 2022 in ’s-Hertogenbosch. Daar zijn verschenen namens de inspecteur, [inspecteur 1] en [inspecteur 2] .

Belanghebbende is niet verschenen. De griffier heeft verklaard dat zij belanghebbende bij brief van 13 oktober 2022 heeft uitgenodigd voor de zitting met vermelding van datum, plaats en tijdstip van de zitting. Deze brief, met nummer [track&trace nummer] , is aangetekend verzonden naar het door belanghebbende opgegeven adres. Tot de gedingstukken behoort een kopie van de lijst van aangetekende verzendbewijzen en een schermprint van de statusinformatie van het verzendbewijs. Hieruit volgt dat de uitnodiging voor de zitting op 14 oktober 2022 op het door belanghebbende opgegeven adres is afgeleverd.

Het hof heeft aan het einde van de zitting het onderzoek gesloten.

Van de zitting is een proces-verbaal opgemaakt, dat gelijktijdig met de uitspraak aan partijen wordt verzonden.

Het geschil betreft het antwoord op de vraag of de belastingaanslagen, rente- en boetebeschikkingen ten onrechte dan wel tot te hoge bedragen zijn vastgesteld.

Belanghebbende concludeert tot vernietiging van de navorderingsaanslagen IB/PVV 2013, 2014, 2015 en de aanslag Zvw 2016 en van de daarbij gegeven rentebeschikkingen en alle boetebeschikkingen en tot vermindering van de aanslag IB/PVV 2016 en de daarbij gegeven rentebeschikking in overeenstemming met de aangifte.

De inspecteur concludeert tot bevestiging van de uitspraak van de rechtbank.

Vooraf en ambtshalve

Bij de onder 1.5 vermelde e-mails is namens belanghebbende verzocht om uitstel van de zitting van 18 november 2022. Enerzijds omdat ze niet op de hoogte is gesteld van de plaats, datum en tijd van de zitting. Anderzijds omdat belanghebbende door ziekenhuisopnames en haar psychische gesteldheid niet in de gelegenheid is alles in één dag bij elkaar te zoeken, voor te bereiden en naar de zitting te komen.

Het hof heeft in wat belanghebbende aanvoert geen reden gevonden de zitting uit te stellen. Uit de in 1.5 bedoelde e-mails leidt het hof af dat ze wist dat de zitting op 18 november 2022 zou plaatsvinden en dat ze alleen niet op de hoogte was van het tijdstip. Zoals volgt uit de onder 1.7 vermelde stukken is de uitnodiging op 14 oktober 2022 uitgereikt. Op grond hiervan is het hof van oordeel dat belanghebbende op de juiste wijze is uitgenodigd om op de zitting te verschijnen. De dag voorafgaand aan de zitting zijn bij het hof de in 1.5 bedoelde e-mails binnengekomen met het verzoek om uitstel. Het gehanteerde e-mailadres is, zoals volgt uit de gedingstukken, een e-mailadres dat belanghebbende gebruikt. Het hof heeft echter niet kunnen vaststellen van wie de e-mails afkomstig zijn, omdat ze geen van allen de naam bevatten van de persoon die de e-mails namens belanghebbende heeft geschreven en verzonden. Bovendien is het verzoek te laat gedaan en is de psychische gesteldheid van belanghebbende niet onderbouwd. Het hof heeft op de e-mails geantwoord dat de zitting doorgaat en (nogmaals) de plaats, datum en tijd van de zitting vermeld. Ook heeft de griffier belanghebbende gebeld op het door haar opgegeven telefoonnummer, maar zij kreeg geen gehoor. Op het door de griffier ingesproken voicemailbericht, waarin wordt gevraagd terug te bellen, is niet gereageerd.

Ten aanzien van het geschil

Belanghebbende beklaagt zich er over dat ze het gevoel heeft dat de rechtbank niets heeft gedaan met haar betoog en de door haar overgelegde stukken en klakkeloos het oordeel van de rechter in het civiele vonnis heeft overgenomen. Daarom heeft de rechtbank zich volgens belanghebbende geen eigen, objectief oordeel gevormd, maar een oordeel dat is gebaseerd op een andere uitspraak.

De belastingrechter dient op basis van de fiscale bewijsregels en aan de hand van de stellingen van partijen en het in het geding gebrachte bewijsmateriaal te beoordelen in hoeverre de belastingaanslagen tot de juiste bedragen zijn opgelegd. Uit de uitspraak van de rechtbank volgt dat de rechtbank deze bewijsregels juist heeft toegepast. Dat het oordeel van de rechtbank in lijn is met het civiele vonnis (zie 2.9), betekent niet dat de rechtbank deze bewijsregels heeft miskend. Voor zover van belang voor de beoordeling van de onderhavige vraag, zal het hof hierna bewijsoordelen geven over de desbetreffende stellingen van belanghebbende.

Zijn de belastingaanslagen terecht aan belanghebbende opgelegd?

Belanghebbende stelt dat [VOF] (een deel van) de overgeboekte bedragen aan haar heeft betaald als loon en als vergoeding van autokosten. Volgens belanghebbende had de inspecteur bij [VOF] moeten naheffen en de bedragen niet bij haar in de heffing moeten betrekken.

Het hof volgt het oordeel van de rechtbank, dat deze stelling belanghebbende niet kan baten. De inspecteur heeft namelijk het standpunt ingenomen dat sprake is van resultaat uit overige werkzaamheden, omdat de betalingen niet als loon zijn aan te merken. Zoals het hof hierna overweegt, maakt de inspecteur aannemelijk dat sprake is van genoten resultaat uit overige werkzaamheden.

Voor het geval de overgeboekte bedragen loon zouden zijn, overweegt het hof het volgende. De inspecteur is, als een correctie moet worden aangebracht die zowel in de loonbelasting als in de inkomstenbelasting kan plaatsvinden, niet verplicht aan de werkgever een naheffingsaanslag loonbelasting op te leggen.3.Dit is alleen anders indien de inspecteur door een correctie in de inkomstenbelasting aan te brengen de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (hierna: abbb) zou schenden. Belanghebbende heeft niet aannemelijk gemaakt dat in haar geval sprake is van schending van abbb. Voor zover er al een afspraak zou hebben bestaan tussen [VOF] en belanghebbende dat de overgeboekte bedragen netto aan belanghebbende werden uitbetaald, is dat niet een afspraak die de inspecteur bindt.

Hoogte van de belastingaanslagen en rentebeschikkingen

De inspecteur voert aan dat belanghebbende de overgeboekte bedragen van [VOF] heeft verduisterd en dat die bedragen door haar zijn genoten als resultaat uit overige werkzaamheden. Door deze bedragen niet in haar aangiften IB/PVV op te nemen, heeft belanghebbende niet de vereiste aangiften gedaan, zodat de bewijslast volgens de inspecteur moet worden omgekeerd en verzwaard.

Belanghebbende betwist niet dat de overgeboekte bedragen van bankrekeningen van [VOF] zijn overgemaakt naar haar bankrekeningen. Zij stelt echter dat deze betalingen (extra) loon, kilometervergoeding en andere salarisposten betroffen. Verder stelt zij dat de vennoten van [VOF] haar gebruikten om zwart geld uit de zaak te halen, omdat de gelden na overboeking naar haar (deels) aan de vennoten van [VOF] zijn toegekomen.

Volgens vaste jurisprudentie geldt dat bij inhoudelijke gebreken in een aangifte slechts dan kan worden aangenomen dat de vereiste aangifte niet is gedaan, indien aan de hand van de normale regels van stelplicht en bewijslast is vastgesteld, dat sprake is van één of meer gebreken die ertoe leiden dat de volgens de aangifte verschuldigde belasting verhoudingsgewijs aanzienlijk lager is dan de werkelijk verschuldigde belasting. Tevens is vereist dat het bedrag van de belasting dat als gevolg van de hiervoor bedoelde gebreken in de aangifte niet zou zijn geheven, op zichzelf beschouwd aanzienlijk is. Inhoudelijke gebreken in de aangifte worden slechts in aanmerking genomen indien de belastingplichtige ten tijde van het doen van aangifte wist of zich ervan bewust moest zijn, dat daardoor een aanzienlijk bedrag aan belasting niet zou worden geheven.4.

Het hof acht de inspecteur geslaagd in de op hem rustende last aannemelijk te maken dat belanghebbende in 2013 tot en met 2016 aanzienlijke bedragen heeft genoten die niet in de aangiften IB/PVV 2013 tot en met 2016 zijn aangegeven. Daarbij neemt het hof de volgende feiten en omstandigheden, in onderlinge samenhang bezien, in aanmerking:

Het hof acht, gelet op wat de aangever bij de aangifte en het verhoor heeft verklaard (zie 2.3 en 2.7), aannemelijk dat belanghebbende ook al vóór het overlijden van [C] over de inlogcodes van de bank beschikte. Het hof acht daarnaast aannemelijk dat belanghebbende, in elk van de in geschil zijnde jaren, forse bedragen aan niet-aangegeven inkomen heeft ontvangen. De omstandigheden dat ook anderen over de inlogcodes van de bank beschikten en betalingen namens [VOF] deden en dat belanghebbende bij [VOF] (ook) ‘office manager’ en ‘sales executive’ was, maken dit niet anders.

Gelet op de in 2.12 genoemde bedragen aan correcties gaat het voor elk van de jaren om omvangrijke bedragen die belanghebbende niet in haar aangiften heeft opgenomen, de daarover verschuldigde belasting is zowel absoluut als relatief aanzienlijk.

Naar het oordeel van het hof is belanghebbende zich er van bewust geweest dat zij in 2013, 2014, 2015 en 2016 te lage aangiften IB/PVV heeft gedaan. Uit verklaringen van belanghebbende (zie 2.2) volgt immers dat belanghebbende het door haar verrichte werk niet de bedragen waard vond die aan haar zijn uitbetaald en dat zij per jaar een veelvoud ontving van dat wat de vennoten van [VOF] elk zelf ontvingen, dat zij wilde dat [C] op papier zou zetten op welke manier de bedragen haar zouden toekomen en dat zij er bewust voor heeft gekozen de overgeboekte bedragen niet terug te storten, omdat het anders juist zou opvallen. Belanghebbende wist dus dat de overgeboekte bedragen tot het inkomen behoren en ze was zich er van bewust dat ze deze bedragen als inkomen in haar aangiften IB/PVV had moeten opnemen. Belanghebbendes stelling dat de bedragen als loon uit dienstbetrekking moeten worden gezien, wijst er ook op dat zij zich er van bewust is dat de bedragen als inkomen moeten worden gezien.

Belanghebbende heeft daarom niet de vereiste aangiften gedaan. Dit heeft tot gevolg dat de bewijslast omgekeerd en verzwaard wordt. Dit betekent dat de belastingaanslagen in stand blijven, tenzij is gebleken dat en in hoeverre de belastingaanslagen onjuist zijn. Daarbij geldt dat de (navorderings-)aanslagen niet naar willekeur mogen worden vastgesteld, maar moeten berusten op een redelijke schatting, dat wil zeggen een niet-willekeurige schatting, van het niet aangegeven inkomen.

De inspecteur is bij het vaststellen van de belastingaanslagen uitgegaan van de in de betreffende jaren overgeboekte bedragen. Belanghebbende heeft niet bestreden dat deze bedragen naar haar zijn overgemaakt. Aan het vereiste van een redelijke schatting is daarom voldaan. In beroep heeft de inspecteur geconcludeerd dat de navorderingsaanslag IB/PVV 2014 en de aanslag IB/PVV 2016 te hoog zijn vastgesteld (zie 2.13). De rechtbank heeft de navorderingsaanslag IB/PVV 2014 en de aanslag IB/PVV 2016 in verband daarmee verminderd (zie 2.14).

Belanghebbende stelt in hoger beroep dat zij in totaal een bedrag van € 57.049,11 heeft terugbetaald aan [VOF] en dat dit bedrag om die reden niet is aan te merken als inkomen. Volgens belanghebbende betreft het een bedrag van € 20.844,86 aan bankbeslagen en een gewonnen prijs van de Postcode loterij, een bedrag van € 13.800 zijnde de verkoopopbrengst van de auto en € 22.404,25 aan betaalde bedragen aan en voor [VOF] . Ook stelt belanghebbende in hoger beroep dat [VOF] in 2016 beslag heeft gelegd op haar woning voor een bedrag van € 375.000.

Ter zitting van het hof heeft de inspecteur verklaard dat hij het redelijk vindt te veronderstellen dat in 2016 een redelijke mate van zekerheid aanwezig is dat belanghebbende de bedragen van (afgerond) € 20.845 en € 13.800 zou uitgeven. Uit de email van de gerechtsdeurwaarder van 20 juli 2021 kan immers worden afgeleid dat belanghebbende deze bedragen op enig moment vóór 1 mei 2019 heeft betaald. De inspecteur heeft in verband daarmee de vorming van een voorziening tot een bedrag van € 34.645 in 2016 geaccepteerd. De aanslag IB/PVV 2016 moet daarom worden verminderd tot een berekend naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 87.455.

Ten aanzien van het door belanghebbende genoemde bedrag van € 22.404,25 heeft het volgende te gelden. Van dit bedrag heeft de rechtbank al een bedrag van € 11.404,25 in 2016 in aanmerking genomen (zie 2.13 en 2.14). Belanghebbende heeft niet overtuigend aangetoond dat zij het resterende bedrag van € 11.000 in 2013 tot en met 2016 heeft terugbetaald. Uit de door belanghebbende bijgevoegde bijlage volgt namelijk dat zij op 31 december 2010 een bedrag van € 11.000 aan [VOF] heeft terugbetaald. Ook heeft belanghebbende niet overtuigend aangetoond dat het door [VOF] in 2016 op de woning van belanghebbende gelegde beslag heeft geleid tot een terugbetaling. Tot slot heeft belanghebbende met wat zij verder nog aanvoert niet overtuigend aangetoond dat de belastingaanslagen naar te hoge bedragen zijn opgelegd.

Gelet op wat is overwogen in 4.15 dient het hoger beroep met betrekking tot de aanslag IB/PVV 2016 gegrond te worden verklaard. De daarbij gegeven rentebeschikking dient in gelijke mate te worden verminderd. Het hoger beroep met betrekking tot de overige in geschil zijnde belastingaanslagen en rentebeschikkingen dient ongegrond te worden verklaard.

Ten overvloede merkt het hof nog op dat als belanghebbende in enig jaar na 2016 terugbetalingen aan [VOF] verricht, die betalingen in het jaar van betaling als negatieve inkomsten in aanmerking kunnen worden genomen.

De boeten

De inspecteur heeft aan belanghebbende gelijktijdig met de navorderingsaanslagen IB/PVV 2013 tot en met 2015 vergrijpboeten opgelegd op grond van artikel 67e AWR. Gelijktijdig met de aanslag IB/PVV 2016 heeft de inspecteur een vergrijpboete op grond van artikel 67d AWR opgelegd. De inspecteur heeft de vergrijpboeten gesteld op 50 procent en, rekening houdend met strafverminderende omstandigheden, de boeten gematigd tot 25 procent. Belanghebbende stelt dat de boeten moeten worden vernietigd.

Bij de beantwoording van de vraag of het bewijs met betrekking tot een bestanddeel van een beboetbaar feit, zoals in dit geval (voorwaardelijk) opzet, is geleverd, dienen de waarborgen in acht te worden genomen die de belanghebbende kan ontlenen aan artikel 6, lid 2, EVRM. Die waarborgen brengen onder meer mee dat de bewijslast op de inspecteur rust en dat de belanghebbende in geval van twijfel het voordeel van die twijfel moet worden gegund. Dit betekent dat de aanwezigheid van een bestanddeel van een beboetbaar feit alleen kan worden aangenomen als de daarvoor vereiste feiten en omstandigheden buiten redelijke twijfel zijn komen vast te staan. Deze maatstaf stemt overeen met de in fiscale wetgeving voorkomende formulering “doen blijken”, die inhoudt dat de desbetreffende feiten en omstandigheden overtuigend moeten worden aangetoond.5.

De inspecteur stelt dat belanghebbende tijdens de politieverhoren, tijdens de civiele procedure en in de bezwaarschriften heeft verklaard dat zij jarenlang buiten de boeken om bedragen van [VOF] heeft ontvangen. Het is volgens de inspecteur van algemene bekendheid dat als met werkzaamheden een voordeel wordt behaald, dit moet worden aangegeven in een aangifte IB/PVV. Belanghebbende is zelf verantwoordelijk voor het indienen van een juiste aangifte IB/PVV. Gezien de verklaringen van belanghebbende en de gegevens uit de civiele procedure alsmede de duur en de omvang van de betalingen wist belanghebbende dat deze betalingen moesten worden aangegeven. Door deze bedragen niet in haar aangiften IB/PVV te vermelden, heeft zij bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat te weinig IB/PVV is geheven. De inspecteur stelt zich dan ook primair op het standpunt dat er sprake is van (voorwaardelijke) opzet.

Naar het oordeel van het hof heeft de inspecteur met dat wat hij heeft aangevoerd doen blijken dat belanghebbende bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat in 2013, 2014 en 2015 de aanslagen IB/PVV tot een te laag bedrag zijn vastgesteld en dat de aangifte IB/PVV 2016 onjuist is. Uit verklaringen van belanghebbende (zie 2.2) blijkt dat zij wilde dat [C] op papier zou zetten welke bedragen haar zouden toekomen en dat zij er bewust voor heeft gekozen de overgeboekte bedragen niet terug te storten, omdat het anders juist zou opvallen. Belanghebbende wist gelet op het voorgaande dus dat de overgeboekte bedragen tot het inkomen behoren en ze was zich ervan bewust dat ze, door deze bedragen niet aan te geven, onjuiste aangifte IB/PVV over 2016 deed en dat ze daarmee bewust het risico aanvaardde dat de aanslagen IB/PVV 2013 tot en met 2015 naar te lage bedragen zijn vastgesteld.

Het hof acht boeten van, in beginsel, 50 procent passend en geboden.

De inspecteur heeft de boeten wegens strafverminderende omstandigheden verminderd tot 25 procent. De rechtbank heeft de boeten vervolgens verder verminderd en heeft de boeten passend en geboden geacht tot de volgende bedragen: € 2.675 (2013), € 2.100 (2014), € 4.750 (2015) respectievelijk € 2.250 (2016). Vervolgens heeft de rechtbank de boeten verminderd wegens overschrijding van de redelijke termijn en de boeten verminderd tot de in 2.14 genoemde bedragen. De inspecteur heeft hiertegen geen (incidenteel) hoger beroep ingesteld.

Het hof merkt op dat de belastingaanslagen in hoger beroep weliswaar zijn komen vast te staan op basis van omkering van de bewijslast, maar dat maakt niet dat het hof aanleiding ziet voor een vermindering van de boeten. De inspecteur heeft immers bij zijn correcties aangesloten bij de bedragen die belanghebbende heeft ontvangen en die niet door haar zijn betwist. Verder merkt het hof op dat zich in hoger beroep geen overschrijding van de redelijke termijn heeft voorgedaan.

Het hof acht de door de rechtbank vastgestelde boeten voor de jaren 2013 tot en met 2015 passend en geboden en handhaaft deze.

De boete die gelijktijdig met de aanslag IB/PVV 2016 is opgelegd, dient te worden verminderd, wegens vermindering van de boetegrondslag (zie 4.15). Het hof acht een boete, na vermindering wegens strafverminderende omstandigheden, tot een bedrag van € 1.090 passend en geboden. Het hof vermindert deze boete met 15 procent wegens overschrijding van de redelijke termijn. Belanghebbende is van het voornemen tot het opleggen van vergrijpboete in kennis gesteld bij kennisgeving van 20 maart 2018. Ten tijde van het doen van uitspraak door het hof zijn meer dan 4,5 jaar verstreken. De redelijke termijn van vier jaren tot en met de behandeling in hoger beroep is overschreden met (afgerond naar boven) één jaar. Dit resulteert in een boete 2016 van € 926. Het beroep tegen de boete 2016 is dus gegrond.

Tussenconclusie

De slotsom is dat het hoger beroep gegrond is voor zover het betreft de aanslag IB/PVV 2016 en de daarbij gegeven rente- en boetebeschikking en dat het hoger beroep voor het overige ongegrond is.

Ten aanzien van het griffierecht

De inspecteur dient aan belanghebbende het bij het hof betaalde griffierecht van € 134 te vergoeden, omdat de uitspraak van de rechtbank deels wordt vernietigd.

Ten aanzien van de proceskosten

Het hof oordeelt dat er geen redenen zijn voor een veroordeling in de proceskosten als bedoeld in artikel 8:75 Awb.

Het hof:

De uitspraak is gedaan door J.M. van der Vegt, voorzitter, M.J.C. Pieterse en W.A. Sijberden, in tegenwoordigheid van M.M. Stassen-Kanters, als griffier.

De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 1 februari 2023 en afschriften van de uitspraak zijn op die datum aangetekend aan partijen verzonden.

De griffier, De voorzitter,

M.M. Stassen-Kanters J.M. van der Vegt

Het aanwenden van een rechtsmiddel

Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.

Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).

Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:

Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad.

In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de andere partij te veroordelen in de proceskosten.