11.4.2.6 Overheidsinstellingen

Naar mijn mening dient er een vermoeden van onderling overleg te bestaan tussen alle overheidsinstellingen die direct of indirect deelnemen in dezelfde doelvennootschap (zie hierna).1 In het buitenland zijn overheidsdeelnemingen in beursvennootschappen gebruikelijker dan bij ons. Ik noem enkele voorbeelden waarin het door mij bepleite vermoeden een rol zou kunnen spelen. De Duitse Bondsrepubliek houdt sinds juni 2014 samen met de aan haar gelieerde KfW Bankengruppe 31,7% van het uitgegeven aandelenkapitaal in het beursgenoteerde Deutsche Telekom AG.2 In het aandelenkapitaal van het beursgenoteerde Orange SA (voorheen genaamd France Telecom SA) participeert de Franse staat samen met het aan de staat gelieerde Bpi France/Fonds Stratégique d’Investissement voor 25%.3

Het vermoeden zoals door mij bepleit kan vergaande en ongewilde consequenties hebben. Om die reden is het essentieel dat het vermoeden ontzenuwd kan worden, vooral in gevallen waarin overheidsdeelnemingen op afstand zijn geplaatst en feitelijk en juridisch onafhankelijk zijn van de overheid (zie § 11.5.2). Een voorbeeld van zo’n situatie die in beginsel niet door het voorgestelde vermoeden wordt geraakt deed zich voor bij Airbus Group SE (voorheen EADS NV), waar de Spaanse staat in het kader van de herstructurering van het aandelenkapitaal van Airbus, een kleinere deelneming beoogde zonder direct tot gedeeltelijke verkoop over te kunnen of willen gaan (hetgeen twee dagen later gebeurde).4

Onder het door mij voorgestane vermoeden is in beginsel niet van belang is op welk plaats in de publiekrechtelijke hiërarchie deze instelling staat. Evenmin is relevant of het om semi-overheidsinstellingen gaat. Ook NLFI, houder van een aantal staatsdeelnemingen, waaronder ABN AMRO Group NV en ASR Nederland NV, moet om die reden als een overheidsinstelling worden beschouwd.