Bijlage 3

Blijkt na het tot stand komen der overeenkomst, dat hieraan hebben deelgenomen partijen, die, hoewel als zoodanig bij het kadaster bekend, geen eigenaren waren, dan blijven de overeenkomst en de daaraan gegeven uitvoering niettemin van kracht en treden de werkelijke eigenaren in de rechten en verplichtingen, welke zij, die onbevoegd als eigenaren zijn opgetreden, hebben verworven en op zich genomen.

Men kan mede tot een ruilverkavelingsovereenkomst toetreden, ten einde tegen inbreng van geld kavels of tegen inbreng van onroerend goed een geldsom te bedingen.

Het in het vorige artikel genoemde beding heeft overeenkomstige rechtsgevolgen als de daarin van toepassing verklaarde wetsbepalingen, terwijl de hierin aangewezen autoriteiten, colleges en ambtenaren op overeenkomstige wijze hunne medewerking verleenen.

Ruilverkaveling bij overeenkomst is de vorm van landinrichting, waarbij drie of meer eigenaren zich verbinden bepaalde, hun toebehorende onroerende zaken samen te voegen, de verkregen massa op bepaalde wijze te verkavelen en onder elkaar bij notariële akte te verdelen.

Blijkt na het tot stand komen van de ruilverkavelingsovereenkomst, dat daaraan hebben deelgenomen partijen, die geen eigenaar waren, doch in de kadastrale registratie als zodanig vermeld stonden, dan wordt de overeenkomst niettemin geacht rechtsgeldig te zijn tot stand gekomen en treedt de werkelijke eigenaar in de rechten en verplichtingen, die de in zijn plaats opgetreden partij onbevoegdelijk verworven en op zich genomen heeft.

Men kan mede tot een ruilverkavelingsovereenkomst toetreden, ten einde tegen inbreng van geld kavels of tegen inbreng van onroerende zaken een geldsom te bedingen.

Het in artikel 122 bedoelde, goedgekeurde beding, waarmee Onze Minister heeft ingestemd, heeft overeenkomstige rechtsgevolgen als de daarin van toepassing verklaarde wetsbepalingen. De in die wetsbepalingen aangewezen autoriteiten, colleges en ambtenaren verlenen op overeenkomstige wijze hun medewerking.

Tekst met ingang van 1 januari 1998

Versie 29 januari 1993

Instructie voor kavelruilprojecten gebaseerd op hoofdstuk V van de Landinrichtingswet

De wettelijke basis voor kavelruil is gelegen in artikel 17 en de artikelen 119 t/m 123 van de Landinrichtingswet en in de Regeling kavelruil van de Staatssecretaris van Landbouw van 6 november 1985, nr. J. 6257, laatstelijk gewijzigd op 12 november 1992 (bijlage 1). Deze instructie heeft uitsluitend betrekking op kavelruilen die onder de nieuwe regeling kavelruil vallen.

De Regeling kavelruil heeft tot doel op een snelle en goedkope wijze via een eenvoudige procedure op basis van vrijwilligheid tot een betere verkaveling te komen. Het gaat daarbij om kleinere projecten van administratieve aard. Een betere verkaveling dient in het belang te zijn van landbouw, natuur en/of landschap. De regeling voorziet in een rijksbijdrage in bepaalde kosten.

Om voor de ministeriële goedkeuring in aanmerking te komen dient een kavelruil minimaal te voldoen aan enkele criteria. Deze zijn ontleend aan artikel 17 en artikel 122‚ eerste lid van de Landinrichtingswet. De criteria zijn:

Conform artikel 121 van de Landinrichtingswet zijn koop-verkoop transacties tussen eigenaren binnen een kavelruil mogelijk. De strekking van de wet is evenwel niet om bij koop-verkooptransacties de notariskosten zonder meer te subsidiëren. Bij een kavelruilovereenkomst‚ waarin koop- en verkooptransacties zijn opgenomen die los staan van het ruilproces en die even goed plaats kunnen vinden buiten kavelruil‚ zullen deze transacties niet gesubsidieerd worden. Van (grond)ruil is sprake wanneer een partij grond afstoot én terugkrijgt. Alleen de kosten van de in de overeenkomst opgenomen ruilingen en transacties komen in aanmerking voor subsidiëring.

Het is gewenst bij kavelruil aanwezige natuurwaarden alsmede landschappelijke en cultuurhistorische waarden te behouden. Daartoe dient bij het ruilen zoveel mogelijk rekening gehouden te worden met bestaande topografische grenzen, zoals bijvoorbeeld sloten, structuurlijnen‚ kavelgrensbeplantingen en verschillen tussen hoog en laag.

Het initiatief voor kavelruilen moet door de betrokken partijen zelf worden genomen. In de meeste provincies bestaan stichtingen ter bevordering van kavelruilen. De stichtingen hebben tot doel de totstandkoming van kavelruilen te stimuleren en begeleiden.

De partij en stellen zelf een concept-overeenkomst op. In de overeenkomst zijn in ieder geval opgenomen een overzicht per deelnemer van inbreng en toedeling alsmede een kaart van de bestaande situatie (situatiekaart) en een kaart van de toekomstige situatie (kavelkaart). De concept-overeenkomst wordt toegezonden aan de door partijen aangewezen notaris, die deze beoordeelt en vóór de ondertekening kadastraal en hypothecair rechercheert en een titelonderzoek instelt.

Na de ondertekening draagt de notaris zorg voor het inschrijven van de overeenkomst in de openbare registers. Door de inschrijving van de overeenkomst wordt de overeenkomst mede verbindend voor degenen die na de inschrijving onder bijzondere titel in de rechten van de eigenaren opvolgen.

Een kavelruil dient in beginsel uitsluitend te bestaan uit gronden die geheel van eigenaar veranderen. Dit kan betekenen dat in een kavelruilovereenkomst gedeeltelijke percelen worden ingebracht en toegedeeld. Indien dit het geval is dan worden deze perceelsgedeelten op kaart aangegeven. In voorkomende gevallen draagt de notaris zorg voor de aanvraag van perceelssplitsing bij het kadaster (meting en kadastrale toepassing van de door partijen overeengekomen nieuwe grenzen). Hierdoor worden in de akte uitsluitend gehele percelen ingebracht en toegedeeld en kan, indien van toepassing, de over- en ondermaat van de in de overeenkomst ingebrachte perceelsgedeelten worden bepaald en zonodig verrekend.

Indien de kavelruil gelegen is in een landinrichtingsproject, dienen partijen in een vroegtijdig stadium overleg te plegen met de desbetreffende landinrichtingscommissie om instemming van deze commissie te verkrijgen. Onder een landinrichtingsproject dient tevens te worden verstaan een te herverkavelen blok van een deelgebied van de herinrichting Oost-Groningen en Gronings-Drentse Veenkoloniën en het reconstructiegebied Midden-Delfland.

Een kavelruil in een landinrichtingsproject in voorbereiding kan worden goedgekeurd, mits niet strijdig met de doelstellingen van het (voor)ontwerpplan.

Een kavelruil in een landinrichtingsproject in uitvoering kan worden goedgekeurd, mits de toezending van de kavelruilovereenkomst aan de accountmanager DLG in de provincie plaats vindt binnen 3 jaar na het besluit tot vaststelling van het landinrichtingsplan‚ doch in elk geval vóór de vaststelling van de richtlijnen van het plan van toedeling. Een uitzondering hierop wordt gemaakt als het ruilingen over de blokgrens heen betreft die in het belang van het plan van toedeling zijn.

De instemming van de landinrichtingscommissie met de kavelruil houdt geen toezegging van enigerlei aard in ten aanzien van het plan van toedeling en de lijst der geldelijke regelingen.

De partijen sturen een kopie van de getekende overeenkomst en de bijbehorende kaarten naar de accountmanager DLG. Daarbij worden tevens de volgende stukken meegezonden:

De accountmanager DLG in de provincie beoordeelt of de kavelruil aan de daarvoor te stellen eisen voldoet, waaronder of er minimaal drie partijen grond hebben ingebracht en of er sprake is van ruil. In bijlage 2 staan enkele voorbeelden van minimale ruilschema’s. Na beoordeling van de overeenkomst stuurt de accountmanager DLG een voorstel tot goedkeuring (of afkeuring) naar de directeur DLG.

Op basis van het advies van de accountmanager DLG verleent de directeur DLG, gemandateerd door de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, al dan niet goedkeuring aan de overeenkomst. Deze goedkeuring houdt tevens een rijksbijdragetoezegging in. De rijksbijdrage heeft uitsluitend betrekking op de werkelijk geruilde oppervlakte. De rijksbijdrage bedraagt 100% van de notariële kosten.

Het niet verkrijgen van de ministeriële goedkeuring houdt in dat geen rijksbijdrage wordt toegekend.

Na goedkeuring van de overeenkomst stelt de directeur DLG de accountmanager DLG daarvan schriftelijk op de hoogte. De accountmanager DLG coördineert de verdere afhandeling in de provincie en bericht de partijen schriftelijk inzake de goedkeuring.

De notaris stelt aan de hand van de overeenkomst en door het Kadaster verstrekte actuele gegevens de akte op. De formulering van de akte (inclusief de vermelding van evt. erfdienstbaarheden, kettingbedingen en dergelijk) geschiedt door de notaris. Eventuele mutaties na de ondertekening van de overeenkomst en vóór de aktepassering dienen te worden verwerkt in de akte. De notaris draagt zorg voor de inschrijving van de akte in de openbare registers.

De ministeriële goedkeuring houdt een rijksbijdragetoezegging in. De volgende notariële kosten worden vergoed:

Het Kadaster brengt bij de notaris de kosten voor informatieverstrekking, het inschrijven in de openbare registers en eventuele perceelssplitsingen in rekening op basis van tarieven uit het Besluit Kadastraal Recht (BKR). De notaris stuurt zijn declaratie naar de accountmanager DLG. Na akkoordbevinding wordt het verschuldigde bedrag door de accountmanager DLG aan de notaris betaald.

In de provincie wordt een voortgangsadministratie bijgehouden. De verplichtingenadministratie wordt centraal bijgehouden.

Een bijzondere regeling is van toepassing voor die kavelruilen die aan weerszijden van grenzen van te herverkavelen blokken liggen en die in het belang van de herverkaveling worden uitgevoerd. Het kadaster werkt in die gevallen, zonder apart kosten in rekening te brengen, mee aan de opstelling van de kavelruilovereenkomst en de verstrekking van de benodigde kadastrale informatie. De vergoeding van de notariële kosten betreft in deze kavelruilen het opstellen van de akte en de overschrijving van de overeenkomst en de akte in de openbare registers.

Utrecht, 29 januari 1993.

Bij regeling van Onze Minister wordt bepaald welke artikelen of onderdelen daarvan van deze wet in een beding in een overeenkomst als bedoeld in artikel 85, eerste lid, van overeenkomstige toepassing kunnen worden verklaard. Daarbij kunnen nadere voorwaarden worden gesteld waaraan moet worden voldaan alvorens een zodanig beding overeenkomstige rechtsgevolgen heeft als de daarin van toepassing verklaarde bepalingen van deze wet.

Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere eisen gesteld, waaraan een overeenkomst als bedoeld in artikel 85, eerste lid, moet voldoen.

Een overeenkomst als bedoeld in artikel 85, eerste lid, van de wet heeft geen betrekking op: