55 Een pandrecht ontstaat door vestiging of van rechtswege

Voor zover een pandrecht niet van rechtswege ontstaat, ontstaat dit door vestiging. Voor de geldige vestiging van een pandrecht op een vordering gelden de volgende vereisten: een geldige titel, beschikkingsbevoegdheid van de pandgever en een vestigingshandeling.1

De titel is de rechtsverhouding die het ontstaan van het pandrecht rechtvaardigt. Veelal zal de titel een overeenkomst zijn die de pandgever tot de verpanding verplicht, zoals een kredietovereenkomst waarin de pandgever en de financier overeenkomen dat tot zekerheid voor de terugbetaling van het krediet pandrechten op vorderingen van de pandgever worden gevestigd.

Het pandrecht kan op grond van een wettelijke bepaling vervangen worden door een pandrecht op een ander object. Gaat een verpand object teniet of vermindert de waarde ervan, dan bestaat de mogelijkheid dat het pandrecht van rechtswege (gedeeltelijk) wordt vervangen door een pandrecht op een vordering tot vergoeding van (de waardevermindering van) het verpande goed.2 Deze substitutie van het pandrecht kan zich bij een pandrecht op een vordering ook voordoen indien de vordering wordt geïnd en een pandrecht op het geïnde komt te rusten.3

Een pandrecht kan ook ontstaan als gevolg van certificering van aandelen of schuldvorderingen.4