8.7 Tot slot

371. Het is, zoals Bloembergen en Bartels voor mij al concludeerden, niet eenvoudig om een lijn aan te brengen in de toestemming, omdat de lijst voorbeelden lang is, door de contractsvrijheid zelfs oneindig lang.

Het verlenen van toestemming kan, afhankelijk van de feitelijke omstandigheden van het geval, een eenzijdige rechtshandeling zijn, of vervat zijn in een overeenkomst. Op eenzijdig verleende toestemming zijn mijns inziens in beginsel de regels van het contractenrecht analoog van toepassing.

Juridisch kan onderscheid worden gemaakt naar de rechtsgevolgen van het (niet-)verlenen van toestemming. Die kunnen ‘negatief’ zijn (onrechtmatigheid van feitelijk handelen, vernietigbaarheid van rechtshandelingen of meer indirecte sancties zoals bestuurdersaansprakelijkheid) of ‘positief’ (ontstaan van inningsbevoegdheid, van overdraagbaarheid en van schuldoverneming). Het verlenen van toestemming blijft een verbintenisrechtelijke figuur. Zij kan goederenrechtelijke gevolgen hebben, maar heeft geen derdenwerking voor zover de toestemming niet is gegoten in een rechtsvorm die goederenrechtelijk van aard is.