11.3.1 De grondslag en het doel van een pre-insolventieakkoord

In hoofdstuk 3 bespreek ik de grondslag, het insolventierechtelijke karakter en het doel van het pre-insolventieakkoord. Een eerste constatering is dat in een situatie waarin de schuldenaar solvent is en geen noodzaak tot ingrijpen bestaat, voor het maken van een inbreuk op de rechten van partijen geen rechtvaardiging aanwezig is. In het bijzonder bestaat er geen rechtvaardiging voor het maken van een inbreuk op de rechten van een partij op de enkele grond dat een meerderheid van gelijk geplaatste andere partijen een voorgestelde aanpassing wenst. Ik concludeer dat de bevoegdheid die in het pre-insolventieakkoord besloten ligt om aan partijen dwang op te leggen, uiteindelijk terugvoert op de collectieve verhaalsrechten van de crediteuren. Vanaf het moment dat de crediteuren bevoegd zijn om zich collectief op de aanwezige waarde te verhalen, worden de crediteuren die tot de aanwezige waarde gerechtigd zijn, bevoegd om bij meerderheid te beslissen hoe zij die wensen aan te wenden. Instemming van de schuldenaar of van degenen die geen economisch belang meer hebben, hebben zij in dat geval niet nodig. De crediteuren kunnen worden geacht ex ante te hebben ingestemd met een mechanisme van meerderheidsbesluitvorming in geval van insolventie om een verbeterde realisatie van rechten te faciliteren ten behoeve van de crediteuren als groep.

Het pre-insolventieakkoord ontpopt zich aldus als een verschijningsvorm van insolventierecht. Het staat ten dienste van de crediteuren en heeft tot doel hen te assisteren bij de uitoefening van hun collectieve verhaalsrechten. Het pre-insolventieakkoord heeft, meer in het bijzonder, tot doel om schuldeisers een mogelijkheid te bieden om hun collectieve verhaalsrechten op een verbeterde, alternatieve wijze uit te oefenen buiten het kader van een formele surseance- of faillissementsprocedure. Crediteuren kunnen een pre-insolventieakkoord gebruiken om de onderneming buiten faillissement (en op een andere manier dan faillissement voorschrijft) te liquideren om een beter resultaat te bereiken voor de crediteuren als groep. Crediteuren kunnen een pre-insolventieakkoord ook gebruiken om de onderneming buiten surseance of faillissement te herstructureren (de waarde in natura onder de aanspraakgerechtigden te verdelen zonder deze liquide te maken) om een beter resultaat te bereiken voor de crediteuren als groep.