5 Stil pand is een nieuwe figuur

De derde oorzaak voor de vele vragen die pandrecht op vorderingen op naam oproept, is dat stille verpanding tot de invoering van het huidige Burgerlijk Wetboek niet mogelijk was en openbare verpanding in de praktijk nauwelijks werd toegepast.1 Zekerheid op vorderingen op naam werd onder het oude recht in hoofdzaak verkregen door fiduciaire eigendomsoverdracht. Onder het oude recht is dan ook nauwelijks jurisprudentie over pandrecht op vorderingen gevormd. Ook de doctrine hield zich slechts in beperkte mate met pandrecht op vorderingen bezig,2 ondanks dat het belang van zekerheidsrechten op vorderingen al in de negentiende eeuw werd ingezien.3 Daar komt nog bij dat de regeling van het pandrecht in het Burgerlijk Wetboek ingrijpend afwijkt van de regeling in het oude Burgerlijk Wetboek.

Fiduciaire eigendomsoverdracht is een wezenlijk andere figuur dan pandrecht, alleen al om de reden dat een (fiduciaire) eigendomsoverdracht tot overgang van eigendom leidt en de vestiging van een pandrecht niet.4 Dat was zo onder het Romeinse recht,5 onder het oude Burgerlijk Wetboek6 en is ook thans nog het geval. Literatuur en jurisprudentie over de fiduciaire cessie van vorderingen die op het oude recht betrekking hebben, zijn voor de beantwoording van vragen over pandrecht onder het nieuwe recht dan ook niet steeds geschikt en met betrekking tot enkele voor pandrecht specifieke vragen zelfs in het geheel niet voorhanden.