6.6 Tot slot

275. De 403-verklaring is een rechtsfiguur die zowel in de rechtswetenschappelijke literatuur als in de praktijk de gemoederen bezighoudt. Dat zij een hoofdelijke aansprakelijkheid voor de moedermaatschappij en geen afhankelijk recht in het leven roept, is meermaals bevestigd door de Hoge Raad en zou mijns inziens niet verder ter discussie hoeven staan.

Het karakter van de 403-verklaring als ongerichte eenzijdige rechtshandeling bepaalt hoe zij moet worden uitgelegd en welke rol de redelijkheid en billijkheid kunnen spelen. Een 403-verklaring moet worden uitgelegd naar objectieve maatstaven, waarbij de taalkundige betekenis van de gekozen bewoordingen in beginsel leidend zijn. Doorslaggevend is hoe de bewoordingen in redelijkheid door een derde kunnen of dienen te worden begrepen. Hoewel de 403-verklaring niet gericht is tot een specifiek aangeduide geadresseerde, wordt zij wel aangegaan met de bedoeling andere deelnemers aan het rechtsverkeer te bereiken en te overtuigen rechtsverhoudingen aan te gaan met de vrijgestelde vennootschap. Deze anderen hebben geen invloed kunnen uitoefenen op de totstandkoming en vormgeving van de verklaring. Hun redelijke interpretatie van de gebruikte formuleringen is leidend bij een vraag naar betekenis en reikwijdte van de aansprakelijkheid.

De redelijkheid en billijkheid spelen slechts een beperkte rol bij 403-verklaringen. De rechtspraak erkent de mogelijkheid van een billijkheidscorrectie, maar is terughoudend in de toepassing ervan. Het vergeten in te trekken van een 403-verklaring nadat de vrijgestelde vennootschap is uitgevaren, komt in beginsel voor risico van de verklarende vennootschap. Mijns inziens kan de verklarende vennootschap voorkomen dat de aansprakelijkheid doorloopt nadat de vrijgestelde vennootschap is losgemaakt uit het concern door een voorwaardelijke 403-verklaring te deponeren.