7.2.3 Gericht of ongericht

291. In de wet is niet bepaald of de uiterste wilsbeschikking een gerichte dan wel een ongerichte eenzijdige rechtshandeling is. In de parlementaire geschiedenis wordt de uiterste wilsbeschikking als een ongerichte rechtshandeling gekwalificeerd.1 Ongerichtheid van de uiterste wilsbeschikking is ook het meest voor de hand liggend, nu voor het intreden van rechtsgevolg van een gerichte eenzijdige rechtshandeling is vereist dat de verklaring degene tot wie de rechtshandeling is gericht, heeft bereikt.2 Dit vereiste wordt bij de uiterste wilsbeschikking niet gesteld, aangezien zij effect verkrijgt op het moment van overlijden van de erflater en niet pas als de erfgenaam op de hoogte is van de wilsbeschikking. Blijkens de parlementaire toelichting kan de kwalificatie als ongerichte eenzijdige rechtshandeling worden toegepast op rechtshandelingen met het karakter van een ‘verklaring van algemene aard’.3 De verklaring moet zich niet richten tot een of meer rechtstreeks of impliciet aangeduide personen. De uiterste wilsbeschikking is volgens deze redenering een ongerichte rechtshandeling. De verklaring is immers formeel niet gericht tot de erfgenamen, maar tot de notaris die de akte waarin de verklaring is opgenomen, passeert. De uiterste wilsbeschikking heeft werking vanaf het moment van overlijden, onafhankelijk van kennisneming door de erfgenamen.4