1.3.1 Het neuropsychologische deel: de hersenen

Een van de twee doelen van dit onderzoek is de beoordeling van de rechtmatigheid van (neuro)geheugendetectie in het Nederlandse strafprocesrecht. Voor deze beoordeling is het noodzakelijk als eerste uiteen te zetten hoe de hersenen zijn georganiseerd en hoe zij werken. De GKT onderzoekt namelijk elektrische processen die zich afspelen in de hersenen. Kennis over de organisatie en werking van de hersenen zijn derhalve essentieel om (neuro)geheugendetectie op haar merites te kunnen beoordelen. Daarnaast is het voor de beoordeling van de GKT in het licht van de instrumentaliteit en rechtsbescherming ook van cruciaal belang om de methode te introduceren. Hoofdstuk 2 van dit boek staat daarom volledig in het teken van de neuropsychologie. In dit deel worden de volgende subvragen behandeld: (1) op welke wijze zijn de hersenen georganiseerd?; (2) welke kernen en structuren zijn daarin te onderscheiden?; (3) op welke wijze communiceren de verschillende hersendelen, hersenkernen en hersenstructuren met elkaar?; (4) welke hersendelen, hersenkernen en hersenstructuren spelen een belangrijke rol bij geheugentaken? en; (5) op welke premisse is de GKT gebaseerd en op welke wijze wordt de test afgenomen?

Het begin van het tweede hoofdstuk vangt heel algemeen en globaal aan met een uiteenzetting over de organisatie van de hersenen. Vervolgens wordt de kennis steeds specifieker beschreven, om te eindigen met de vraag welke delen van de hersenen van belang zijn bij het geheugen en het verrichten van geheugentaken (zoals de GKT). Na de globale organisatie van de hersenen, wordt ingezoomd op de delen, kernen en structuren die in de menselijke hersenen worden onderscheiden. De geheugendetectiemethode richt zich specifiek op het meten van hersenactiviteit als communicatiemethode tussen hersencellen. Na de beschrijving van de organisatie van de hersenen en zijn delen, wordt daarna de elektrische en chemische communicatie in de hersenen beschreven. De laatste twee stappen richten zich nadrukkelijk op het geheugen. Eerst volgt een beschrijving van de hersendelen en hun rol bij het aanmaken, opslaan en ophalen van herinneringen in en uit het geheugen. Als laatste komt de GKT aan bod. Op grond van welke hypothese de GKT in het algemeen is ontwikkeld en de precieze uitvoering van de (neuro)geheugendetectiemethode, worden beschreven. Het betreft een beschrijving van de methode zonder een kritische beoordeling. Voor deze volgorde wordt gekozen, omdat een neutrale beschrijving mijns inziens noodzakelijk is om de methode te begrijpen en pas daarna kunnen kritische beoordelingen en belangenafwegingen worden gemaakt, respectievelijk met een instrumenteel en rechtsbeschermend perspectief. De beoordeling op het belang van de waarheidsvinding en de aandachtspunten die daarvoor in acht moeten worden genomen en de beoordeling van de inzet van de methode in het licht van mensenrechten komen daarna aan bod.