Belanghebbende is degene wiens belang direct bij een besluit is betrokken. Deze omschrijving geeft aan wie bezwaar en beroep kan instellen tegen een besluit. Komt belanghebbende in de Awb voor dan heeft het de betekenis die artikel 1:2 daaraan geeft. Wel kan het antwoord op de vraag wie in een bepaalde fase belanghebbende is verschillen (artikel 8:1).
Wat vindt u in de Vakstudie?
1. De geschiedenis en de achtergrond van artikel 1:2.
2. Aan welke eisen moet een belanghebbende voldoen (aant. 2)?
Het gaat om de volgende eisen:
1.
degene. Hiermee kan een natuurlijk persoon, maar ook een rechtspersoon worden bedoeld. Maar ook bestuursorganen en vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid. Voorwaarde is dat ze in het rechtsverkeer herkenbaar zijn;
2.
rechtstreeks belang. Hieronder valt allereerst degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Voorbeeld: de aanvrager van een vergunning. Dit betekent dat degene met een afgeleid belang geen rechtstreeks belang heeft. Voorbeeld: een werknemer is geen belanghebbende bij de subsidie-aanvraag van zijn werkgever. Maar iemand met een tegengesteld belang heeft wel een rechtstreeks belang. Zo zullen omwonenden of concurrenten vaak een rechtstreeks belang hebben bij een besluit;
3.
voldoende concreet en actueel belang. Een voornemen zonder begin van uitvoering is voldoende om te spreken van een voldoende concreet en actueel belang, betrokken bij het besluit. Als de echtgenoot van een belanghebbende door de ontvanger aansprakelijk wordt gesteld voor de belasting van de partner is hij/zij belanghebbende in de betekenis van de Awb.
3. Wanneer is een bestuursorgaan belanghebbende (aant. 3)?
De aan bestuursorganen toevertrouwde belangen zijn hun belangen. De rechtstreekse betrokkenheid van die belangen bij het bestreden besluit maakt hen belanghebbenden. Bij delegatie van bevoegdheden zijn de belangen aan de gedelegeerde toevertrouwd. Gevolg is dat de gedelegeerde belanghebbende is. Of sprake is van een toevertrouwd belang blijkt uit de taken van het bestuursorgaan. En dat volgt weer uit de van toepassing zijnde regelgeving.
4. Wanneer zijn rechtspersonen die algemene (collectieve) belangen behartigen belanghebbende (aant. 4)?
Rechtspersonen die overeenkomstig hun doelstellingen actief bepaalde algemene of collectieve belangen behartigen die rechtstreeks te maken hebben met een besluit, zijn belanghebbenden. De rechtszekerheid eist namelijk dat alle betrokkenen moeten kunnen weten met wie ze te maken hebben. Verenigingen en stichtingen met rechtspersoonlijkheid voldoen als regel hieraan. De rechtspersoon ontleent belang aan zijn statutaire doelstelling waar het gaat om een algemeen of collectief belang. Overigens mag dat belang niet te algemeen zijn in verhouding tot het belang waarvoor het in het voorliggende geval opkomt. Het belang moet bestaan op het moment van het nemen van het besluit.
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
Vakstudie Algemeen Deel, artikel 1:2 Awb, aant. 1.1
Aant. 1.1 Inleiding
Actueel t/m 17-04-2026
17-04-2026, het commentaar is bijgewerkt t/m BNB 2026/51 en V-N 2026/15.28.
01-01-1994 tot: -
Vakstudie Algemeen Deel, artikel 1:2 Awb, aant. 1.1
Bestuursrecht algemeen / Besluit (algemeen)
Algemene wet bestuursrecht artikel 1:2
Beschouwing
Inleiding
Belanghebbende is degene wiens belang direct bij een besluit is betrokken. Deze omschrijving geeft aan wie bezwaar en beroep kan instellen tegen een besluit. Komt belanghebbende in de Awb voor dan heeft het de betekenis die artikel 1:2 daaraan geeft. Wel kan het antwoord op de vraag wie in een bepaalde fase belanghebbende is verschillen (artikel 8:1).
Wat vindt u in de Vakstudie?
1. De geschiedenis en de achtergrond van artikel 1:2.
2. Aan welke eisen moet een belanghebbende voldoen (aant. 2)?
Het gaat om de volgende eisen:
degene. Hiermee kan een natuurlijk persoon, maar ook een rechtspersoon worden bedoeld. Maar ook bestuursorganen en vennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid. Voorwaarde is dat ze in het rechtsverkeer herkenbaar zijn;
rechtstreeks belang. Hieronder valt allereerst degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Voorbeeld: de aanvrager van een vergunning. Dit betekent dat degene met een afgeleid belang geen rechtstreeks belang heeft. Voorbeeld: een werknemer is geen belanghebbende bij de subsidie-aanvraag van zijn werkgever. Maar iemand met een tegengesteld belang heeft wel een rechtstreeks belang. Zo zullen omwonenden of concurrenten vaak een rechtstreeks belang hebben bij een besluit;
voldoende concreet en actueel belang. Een voornemen zonder begin van uitvoering is voldoende om te spreken van een voldoende concreet en actueel belang, betrokken bij het besluit. Als de echtgenoot van een belanghebbende door de ontvanger aansprakelijk wordt gesteld voor de belasting van de partner is hij/zij belanghebbende in de betekenis van de Awb.
3. Wanneer is een bestuursorgaan belanghebbende (aant. 3)?
De aan bestuursorganen toevertrouwde belangen zijn hun belangen. De rechtstreekse betrokkenheid van die belangen bij het bestreden besluit maakt hen belanghebbenden. Bij delegatie van bevoegdheden zijn de belangen aan de gedelegeerde toevertrouwd. Gevolg is dat de gedelegeerde belanghebbende is. Of sprake is van een toevertrouwd belang blijkt uit de taken van het bestuursorgaan. En dat volgt weer uit de van toepassing zijnde regelgeving.
4. Wanneer zijn rechtspersonen die algemene (collectieve) belangen behartigen belanghebbende (aant. 4)?
Rechtspersonen die overeenkomstig hun doelstellingen actief bepaalde algemene of collectieve belangen behartigen die rechtstreeks te maken hebben met een besluit, zijn belanghebbenden. De rechtszekerheid eist namelijk dat alle betrokkenen moeten kunnen weten met wie ze te maken hebben. Verenigingen en stichtingen met rechtspersoonlijkheid voldoen als regel hieraan. De rechtspersoon ontleent belang aan zijn statutaire doelstelling waar het gaat om een algemeen of collectief belang. Overigens mag dat belang niet te algemeen zijn in verhouding tot het belang waarvoor het in het voorliggende geval opkomt. Het belang moet bestaan op het moment van het nemen van het besluit.